Paragraf
Paragrafta Anlam
Bir paragrafın ana düşüncesi, o paragrafta anlatılmak istenen temel fikirdir ve genellikle paragrafın tamamına yayılır; yalnızca ilk ya da son cümleye bakarak değil, tüm paragraf okunarak belirlenmelidir. Yardımcı düşünceler ise ana düşünceyi destekleyen, açan, örnekleyen ya da gerekçelendiren cümlelerdir. Paragrafın giriş cümlesi konuyu tanıtır, gelişme cümleleri konuyu örnekler/gerekçelerle derinleştirir, sonuç cümlesi ise genellikle bir yargıyla ya da özetle paragrafı tamamlar. Paragraf tamamlama sorularında, boş bırakılan cümlenin öncesi ve sonrasındaki anlam bütünlüğü, bağlaç ve zamirlerin tutarlılığı incelenir. Anlatım biçimleri arasında öyküleyici anlatım (bir olayı zaman akışı içinde anlatır), betimleyici anlatım (beş duyuya hitap eden ayrıntılarla tasvir eder) ve açıklayıcı anlatım (bilgi vermeyi, tanımlamayı amaçlar) ayırt edilmelidir.
Çözümlü Örnek
Küçük bir kasabada yaşayan saatçi Vahit Usta, yıllardır aynı dükkânda çalışırdı. Müşterileri onu yalnızca saatleri onardığı için değil, her bozulan saatin arkasındaki hikâyeyi sabırla dinlediği için de severdi. Bir müşteri saatini bırakırken çoğu zaman o saate dair bir anısını da anlatır, Vahit Usta ise tamiri bitirene kadar bu anıyı unutmazdı. Ona göre bir saati gerçekten iyi tamir etmenin yolu, önce o saatin sahibi için neden bu kadar değerli olduğunu anlamaktan geçiyordu.
Bu parçadan Vahit Usta ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) Mesleğini sadece teknik bir iş olarak görmez.
B) Müşterileriyle kurduğu ilişki yüzeysel değildir.
C) Uzun yıllardır aynı işi yapmaktadır.
D) Kasabadaki tek saat tamircisidir.
E) Müşterilerinin anlattıklarına önem verir.
- Soru, parçada AÇIKÇA YAZILMAYAN ya da parçadan mantıken ÇIKARILAMAYAN bilgiyi sormaktadır.
- A, B, C ve E seçenekleri parçada doğrudan ya da dolaylı olarak verilmiştir: "yıllardır aynı dükkânda" (C), "hikâyeyi sabırla dinlediği için" (A, E), anıları unutmaması ve önemsemesi (B).
- D seçeneğindeki "kasabadaki TEK saat tamircisi olma" bilgisi parçada hiç geçmemektedir; parça yalnızca onun çalışma tarzından bahseder, başka tamirci olup olmadığından söz etmez.
- Doğru cevap D'dir, çünkü bu bilgi parçadan çıkarılamaz.