Kasabanın saat kulesi, iki yüz yıl önce bir tüccarın bağışıyla dikildi. Kule saati, uzun süre kasabadaki tek saat olduğundan pazar, okul ve tarla işleri onun vuruşlarına göre düzenlendi. Cep saatleri yaygınlaşınca kulenin vuruşları kimseye yeni bir bilgi vermez oldu; ama kimse onun susmasını da istemedi. Bugün kule, saati göstermekten çok, kasabanın ortak zamanının bir anısı olarak bakımı yapılan bir yapı. Bir işlevin sona ermesi, o işlevi taşıyan şeyin anlamını her zaman bitirmiyor.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
Soru 2 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Bir uygulamanın önerme sistemi, kullanıcının daha önce ilgi gösterdiği içeriklere benzer olanları öne çıkarır. Bu, kısa vadede kullanıcıyı ekranda daha uzun tutsa da, zamanla kullanıcının karşılaştığı içerik çeşitliliğini daraltabilir. Kullanıcı fark etmeden, kendisine sürekli benzer görüşleri ve konuları gösteren bir çerçeve içine çekilebilir. Bu nedenle bazı uzmanlar, öneri sistemlerine ara sıra alışılmadık içerikler eklenmesini, çeşitliliği korumanın bir yolu olarak önermektedir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 3 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Minyatür ressamı, perspektifi bilmediği için değil, gerek duymadığı için kullanmaz. Sahnenin önemli kişisi büyük, ikincil kişi küçük çizilir; mekân, görüntünün değil, anlatının ihtiyacına göre düzenlenir. Duvarlar yana yatırılır ki içeride olanlar görülebilsin; ağaç, sahnenin tek bir köşesine sığdırılır ki hikâye onu aşıp gitmesin. Renk de çoğu kez gerçeğe değil, kişinin konumuna ve sahnenin ruhuna göre seçilir; ölçü, gözün uzaklık duygusuna değil, olayın ağırlığına göre kurulur. Böylece resim, gözün gördüğünü değil, aklın bildiğini gösterir. Gölge de çizilmez; çünkü ışığın nereden vurduğu, hikâyenin sonucunu değiştirmez ve ressamın anlatmak istediği olayı ikinci plana iter.
Bu parçanın son cümlesi olarak, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
Soru 4 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Televizyon ve internet yayıncılığının yaygınlaşmasından sonra radyonun tamamen tarihe karışacağı sıkça öne sürüldü. Oysa radyo, gündelik hayatın arka planında sessizce varlığını sürdürdü; araba kullanırken, yemek yaparken ya da iş yaparken görsel bir ekrana bakmadan dinlenebilmesi, onu diğer mecralardan ayıran en büyük avantaj oldu. (.......) Dinleyici, radyoyu dikkatini tamamen vermeden, başka bir işle eş zamanlı tüketebiliyor; bu da onu yoğun günlük hayatın içinde vazgeçilmez kılıyor.
Bu parçada boş bırakılan yere düşünce akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Soru 5 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Kıyı şeritlerinde yaşayan canlı türlerinin çoğu, hem karasal hem de deniz koşullarına belirli ölçüde uyum sağlamış özel fizyolojik yapılara sahiptir. Gelgitle birlikte saatlerce su altında kalıp ardından güneşe açık kalabilen bu canlılar, hem nem kaybına hem de tuz yoğunluğundaki ani değişime dayanabilecek mekanizmalar geliştirmiştir. Bu uyum, kıyı ekosistemlerinin, görünürdeki sakin yapısının aksine, canlılar için oldukça değişken ve zorlayıcı bir ortam sunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla kıyı bölgelerini yalnızca dinlenme ve eğlence alanı olarak görmek, bu ortamın biyolojik karmaşıklığını gözden kaçırmaya neden olabilir.
Bu parçada yazarın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 6 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Mercan resifleri, tek bir canlı türünden değil, mercan polipleriyle onların dokularında yaşayan mikroskobik alglerin ortak yaşamından oluşur. Algler, güneş ışığından ürettikleri besinin bir kısmını mercana verir; mercan da onlara barınak ve gerekli bazı mineralleri sağlar. Su sıcaklığı normalin üzerine çıktığında bu ortaklık bozulabilir; algler mercandan ayrılır ve mercan rengini, dolayısıyla temel besin kaynağını kaybeder. Ortaklık uzun süre kurulamazsa mercan açlıktan zayıflayıp hastalıklara karşı direncini yitirir.
Bu parçadan hangisi kesinlikle çıkarılamaz?
Soru 7 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Buzulları izleyen araştırmacılar, bir buzulun kalınlığını yılda yalnızca birkaç kez ölçer; ama bu seyrek ölçümler, uzun süreler boyunca üst üste konduğunda sessiz bir hikâye anlatır. Tek bir yılın verisi, kış yağışının bol ya da az olmasının gölgesinde kalabilir. Oysa on yıllık bir dizide yağış dalgalanmaları birbirini yer, geriye «buzulun kendi tutumu» kalır. Buzulun erimesi ya da kalınlaşması da tek bir mevsimde değil, yıllar içinde biriken küçük farkların toplamında görünür hâle gelir. Ölçümü yapan kişinin yorum katmadan, aynı noktadan aynı yöntemle ölçmeyi sürdürmesi bu yüzden önemlidir. Bu nedenle sabırla biriktirilmiş sıradan ölçümler, tek bir çarpıcı gözlemden çok daha güvenilir bir kanıt oluşturur.
Bu parçadaki «buzulun kendi tutumu» sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 8 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Her yıl düzenlenen el sanatları şenliği, başlangıçta ustaların birbirini gördüğü, çırakların iş bulduğu bir buluşma yeriydi. Şimdi ise standların çoğunda seri üretim ürünler, ustanın adı yerine bir logo var. Ziyaretçi sayısı her yıl artıyor; ama artık kimse bir ustanın elinin nasıl çalıştığını izlemiyor, herkes fotoğraf çekip geçiyor. Şenliğin adı aynı kaldı, içi boşaldı. Bir zanaatı kutlamak, onu satmakla aynı şey değil.
Bu parçada yazar aşağıdakilerin hangisinden yakınmaktadır?
Soru 9 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Uzun bir yolculuğa çıkmadan önce güzergâh üzerindeki duraklama noktalarının önceden belirlenmesi, hem yorgunluğu azaltır hem de beklenmedik gecikmelerin yarattığı stresi hafifletir. Düzenli aralıklarla verilen kısa molalar, sürücünün dikkatini toplamasına ve bir sonraki etaba daha dinç başlamasına yardımcı olur. Ayrıca güzergâh boyunca yakıt ve yiyecek ihtiyacının karşılanabileceği noktaların bilinmesi, yolculuk sırasında plan dışı duraklara ihtiyaç duyulmasını azaltır. Bütün bu hazırlıklar, yolculuğun süresini kısaltmaktan çok, yolculuğu daha öngörülebilir ve rahat hâle getirir.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Soru 10 / 10Sözel Anlam · Paragraf
Şehrin dışındaki botanik bahçesinin bodrum katında, sıcaklığı sabit tutulan bir tohum bankası bulunur. Buraya toplanan tohumlar, gelecekte bir bitki türü yok olursa yeniden üretilebilmesi amacıyla saklanır. Bankanın sorumlusu, her tohumun etiketine yalnızca türün adını değil, toplandığı yılın iklim koşullarını da not eder. Ona göre «bir tohum, içinde yalnızca bir bitkiyi değil geçmiş bir mevsimi de taşır». Bu nedenle aynı türden farklı yıllara ait tohumlar, birbirinin yerine geçmez. Bankada saklanan bazı tohumlar, uygun koşullarda yüzyıl sonra bile çimlenebilir. Ancak sorumluya göre asıl zorluk saklamak değil, hangi tohumun öncelikli olarak toplanması gerektiğine karar vermektir. Nesli hızla azalan bitkilerin tohumları, bu yüzden listede her zaman ilk sıradadır. Bahçe yönetimi, son yıllarda çevredeki çiftçilerden de yerel tohum örnekleri toplamaya başlamıştır. Bu işbirliği, hem türlerin çeşitliliğini korumuş hem de çiftçilerle bahçe arasında güven ilişkisi kurmuştur. Sorumlu, topladığı her tohumun gelecekte kime, hangi amaçla verileceğini bilmediğini ama bunun önemli olmadığını söyler. Ona göre bir tohumu saklamak, onu kimin kullanacağını bilmeden bir mektup yazmaya benzer. Bahçede düzenlenen atölyelerde ziyaretçilere, en sık karşılaşılan hatanın tohumları nemden değil ışıktan korumayı ihmal etmek olduğu anlatılır. Sorumluya göre bu küçük ayrıntı, yıllarca süren bir çalışmayı bir anda boşa çıkarabilir.
Bu parçada altı çizili «bir tohum, içinde yalnızca bir bitkiyi değil geçmiş bir mevsimi de taşır» sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?