MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Uyum eksikliği (lack-of-fit) testi

Uyum eksikliği (lack-of-fit) testikavram

Bir modelin, her farklı yordayıcı değer bileşimine kendi ortalamasını veren tam (doymuş) bir modele göre veriyi yeterince iyi açıklayıp açıklamadığını sınayan F testi.

Aynı yordayıcı değerlerinde tekrarlanmış gözlemler varsa artık kareler toplamı iki parçaya ayrılabilir. Saf hata, aynı x değerindeki gözlemlerin kendi ortalamaları çevresindeki dağınıklığıdır ve hiçbir model bunu açıklayamaz. Uyum eksikliği ise hücre ortalamalarının model tahminlerinden sapmasıdır. Test istatistiği F = KO_uyum eksikliği / KO_saf hata'dır. Anlamlı bir sonuç, modelin işlev biçiminin (ör. doğrusal varsayım ya da etkileşimsiz model) yetersiz olduğunu gösterir.

Test ancak tekrarlı gözlemler varsa hesaplanabilir; her x bileşiminde tek gözlem bulunan ya da her hücreye kendi ortalamasını veren doymuş modellerde tanımsızdır. İki yönlü ANOVA'da yalnızca ana etkilerden oluşan bir model için uyum eksikliği testi, modelden çıkarılan etkileşim teriminin testine karşılık gelir. Anlamsız bir sonuç modelin doğru olduğunu kanıtlamaz; testin gücü tekrar sayısına bağlıdır.

Gündelik bir örnek

Bir kimyager reaksiyon sıcaklığını 20, 40, 60 ve 80 °C'de ayarlıyor ve her sıcaklıkta verimi üçer kez ölçüyor. Doğrusal bir model kurduğunda uyum eksikliği testi anlamlı çıkıyor: her sıcaklıktaki üç ölçüm birbirine çok yakın, ama ortalamaları düz bir çizgi yerine 60 °C'de tepe yapan bir eğri izliyor. Doğrusal model bu eğriyi yakalayamamaktadır.

MerQur'da

İki yönlü ANOVA ve ANCOVA'da 'Model tanıları: Uyum eksikliği' seçeneği modeli tam hücre ortalamaları modeline göre F testiyle sınar; doymuş modelde 'tanımsız' notu verilir. Çoklu doğrusal regresyonda da 'Model tanıları' arasında tekrarlı tasarım için uyum eksikliği F testi bulunur.

Bu kavramın geçtiği analizler

İki Yönlü ANOVAANCOVAÇoklu Doğrusal Regresyon

İlgili kavramlar

F testiRamsey RESET testi