İstatistik Sözlüğü → Sütun oranları z-testi
Sütun oranları z-testikavram
Bir çapraz tablonun her satırında, sütun gruplarının yüzdelerini ikişer ikişer iki-oran z testiyle karşılaştıran ve farklı olanları harflerle gösteren post-hoc yöntem.
Ki-kare testi tablonun bütününde bir ilişki olduğunu söyler ama hangi grupların farklı olduğunu söylemez. Sütun oranları z-testi, her satır kategorisi için sütun çiftlerinin oranlarını birleşik (havuzlanmış) oranla hesaplanan standart hata üzerinden karşılaştırır: z = (p₁ - p₂) / √(p̂(1 - p̂)(1/n₁ + 1/n₂)). Sonuçlar genellikle harf gösterimiyle sunulur: aynı harfi paylaşan sütunların oranları birbirinden anlamlı biçimde farklı değildir.
Bir satırda C sütun varsa C(C - 1)/2 karşılaştırma yapılır; p değerleri bu sayıyla Bonferroni yöntemiyle düzeltilir. Test her satırı ayrı bir aile olarak ele alır, yani satırlar arası çoklu test için ayrıca düzeltme yapmaz. Hücre frekansları küçükse z yaklaşımı güvenilmez olur. Sütun yüzdelerinin karşılaştırıldığı unutulmamalıdır: satır ve sütunun yer değiştirmesi farklı bir soruyu yanıtlar.
Gündelik bir örnek
Bir ankette üç yaş grubuna (18-29, 30-49, 50+) en çok kullandıkları ulaşım aracı soruluyor. 'Bisiklet' satırında oranlar %18, %9 ve %4 çıkıyor. Bonferroni düzeltmeli z-testi gençlerin her iki gruptan farklı olduğunu, 30-49 ile 50+ arasındaki farkın ise anlamlı olmadığını gösteriyor; tabloda gençler 'a', diğer iki grup 'b' harfiyle işaretleniyor.
MerQur'da
Ki-kare bağımsızlık testinde 'Sütun oranları z-testi' onay kutusu, çapraz tabloda 'Sütun oranlarını karşılaştır (z testi, Bonferroni)' seçeneği olarak bulunur; her ikisi de harf gösterimi verir.
Bu kavramın geçtiği analizler
Ki-Kare Bağımsızlık TestiÇapraz Tablo
İlgili kavramlar
Bonferroni düzeltmesiPost hoc testler (ikili karşılaştırmalar)