MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Standartlaştırılmış ve düzeltilmiş artıklar (çapraz tablo)

Standartlaştırılmış ve düzeltilmiş artıklar (çapraz tablo)kavram

Bir çapraz tablonun her hücresinde gözlenen sayının beklenenden ne kadar saptığını, karşılaştırılabilir bir ölçekte gösteren değerler.

Ki-kare testi tablonun bütününde bir ilişki olup olmadığını söyler, ama ilişkinin hangi hücrelerden kaynaklandığını söylemez. Standartlaştırılmış (Pearson) artık, her hücre için (Gözlenen - Beklenen) / √Beklenen olarak hesaplanır; bu artıkların kareleri toplamı ki-kare istatistiğini verir. Düzeltilmiş (Haberman) artık ise bu değeri, satır ve sütun oranlarını da hesaba katan bir paydaya bölerek bağımsızlık altında yaklaşık standart normal dağılan bir değer elde eder.

Düzeltilmiş artığın mutlak değeri yaklaşık 1,96'yı (kabaca 2'yi) aşan hücreler, beklenenden anlamlı ölçüde fazla (artı işaretli) ya da az (eksi işaretli) gözlem içerir. Pearson artıkları normal dağılımdan biraz daha küçük varyansa sahip olduğu için aynı eşik onlarda biraz tutucudur. Çok hücreli tablolarda birçok hücreye aynı anda bakıldığı için bazı büyük artıklar rastlantıyla ortaya çıkabilir; bu değerler kesin testler değil, ilişkinin yapısını anlamaya yardımcı göstergeler olarak okunmalıdır.

Gündelik bir örnek

Bir okulda öğrencilerin en sevdiği ders cinsiyete göre sorulup bir çapraz tabloya dökülüyor ve ki-kare testi anlamlı çıkıyor. Düzeltilmiş artıklara bakıldığında yalnız 'kızlar ve biyoloji' hücresinin +3,1, 'erkekler ve biyoloji' hücresinin -3,1 olduğu, diğer hücrelerin ise ±1'in içinde kaldığı görülüyor. Yani ilişki büyük ölçüde biyoloji tercihindeki farktan kaynaklanıyor.

MerQur'da

Ki-Kare Bağımsızlık Testi'nde 'Standart artıklar' (Pearson, |r| > 2 işaretlenir) ve 'Düzeltilmiş artıklar' (Haberman, |z| > 1,96 işaretlenir) onay kutuları; Ki-Kare Uyum İyiliği'nde Pearson artıkları. Log-Doğrusal Model'de 'Hücre frekansları ve artıklar' çıktısı ham, standartlaştırılmış, düzeltilmiş ve sapma artıklarını verir.

Bu kavramın geçtiği analizler

Ki-Kare Bağımsızlık TestiKi-Kare Uyum İyiliğiLog-Doğrusal Model

İlgili kavramlar

Beklenen frekansArtık (kalıntı) grafikleri ve artık tanılaması