İstatistik Sözlüğü → Spearman sıra korelasyonu
Spearman sıra korelasyonukavram
İki değişken arasındaki tekdüze (monoton) ilişkinin gücünü ve yönünü, değerlerin kendileri yerine sıralarını kullanarak ölçen korelasyon katsayısı.
Spearman ρ, iki değişkenin sıra numaraları üzerinden hesaplanan Pearson korelasyonudur. Bağ yoksa ρ = 1 − 6Σdᵢ² / [n(n² − 1)] formülüyle de bulunur; burada dᵢ her gözlemin iki değişkendeki sıraları arasındaki farktır. Değer −1 ile 1 arasındadır. 1, bir değişken arttıkça diğerinin de her zaman arttığını gösterir; ilişkinin doğrusal olması gerekmez.
Pearson korelasyonu doğrusal ilişkiyi ölçer ve aykırı değerlere duyarlıdır. Spearman ise sıralara dayandığı için aykırı değerlerden daha az etkilenir ve sıralı (ör. Likert) verilerde de kullanılabilir. Ancak U biçimli gibi tekdüze olmayan ilişkileri yakalayamaz. Kendall τ aynı amaca hizmet eder; genellikle daha küçük değerler verir ve küçük örneklemlerde ve çok bağ olduğunda tercih edilebilir. Korelasyon, hangi yöntemle ölçülürse ölçülsün nedenselliği göstermez.
Gündelik bir örnek
Bir yarışmada iki jüri üyesi 10 yarışmacıyı sıralıyor. Jüri üyelerinin sıralamaları neredeyse aynıysa Spearman ρ 1'e yakın çıkar; biri birinci gördüğünü diğeri sonuncu görüyorsa değer eksi yöne gider. Puanların kendisi yerine sıralar karşılaştırıldığı için bir jüri üyesinin herkese daha yüksek not vermesi sonucu değiştirmez.
MerQur'da
Korelasyon analizinde Pearson ve Kendall τ ile birlikte yöntem seçeneklerinden biridir. Bootstrap güven aralığında, güven aralığı hesaplanabilen istatistikler arasında yer alır; Bayesci korelasyonda da Bayes faktörü bu korelasyon için hesaplanabilir.
Bu kavramın geçtiği analizler
Bootstrap Güven AralığıKorelasyon AnaliziBayesci Korelasyon