İstatistik Sözlüğü → Sönümlü eğilim (damped trend)
Sönümlü eğilim (damped trend)kavram
Üstel düzgünleştirmede eğilimin tahmin ufku uzadıkça giderek zayıflamasını ve tahminlerin sonunda sabit bir düzeye yaklaşmasını sağlayan model bileşeni.
Holt'un doğrusal eğilim yönteminde tahminler, son eğilim sonsuza kadar sürecekmiş gibi düz bir çizgiyle uzar; uzun ufuklarda bu çoğu zaman aşırı iyimser ya da kötümser sonuç verir. Sönümlü eğilimde (Gardner ve McKenzie) h adım sonraki tahmin ℓ_t + (φ + φ² + … + φ^h) · b_t olur; burada 0 < φ < 1 sönüm katsayısıdır. Her adımda eğilimin katkısı φ ile çarpılarak küçülür ve tahminler ℓ_t + φ b_t / (1 - φ) düzeyine yaklaşır.
φ = 1 sönümsüz Holt yöntemine, φ = 0 eğilimsiz basit üstel düzgünleştirmeye karşılık gelir; uygulamada φ genellikle 0,8 ile 0,98 arasında kestirilir. Görgül karşılaştırmalarda sönümlü eğilimin orta ve uzun ufuklu tahminlerde sık sık daha doğru olduğu görülmüştür; ama eğilimin gerçekten süreceği bilinen serilerde tahmini bastırabilir. Gözlenemeyen bileşenler modelindeki 'sönümlü stokastik döngü' farklı bir kavramdır: orada sönüm, eğilimi değil döngüsel dalgalanmanın genliğini etkiler.
Gündelik bir örnek
Yeni çıkan bir uygulamanın kullanıcı sayısı ilk aylarda her ay 10.000 artıyor. Doğrusal eğilimle yapılan tahmin bu artışın beş yıl boyunca aynen süreceğini varsayar; sönümlü eğilim ise pazarın doyacağını düşünerek artışı her ay biraz azaltır ve tahminin zamanla bir düzlüğe oturmasını sağlar.
MerQur'da
Üstel Düzlemede 'Sönümlü trend (uzun ufuk için)' seçeneği ve 'Trend türü' (Toplamsal / Çarpımsal) ile birlikte sunulur.