İstatistik Sözlüğü → Paralel ve kesin paralel ölçümler modeli
Paralel ve kesin paralel ölçümler modelikavram
Ölçeğin tüm maddelerinin aynı gerçek puanı aynı duyarlılıkla ve aynı hata miktarıyla ölçtüğünü varsayan (kesin paralel modelde ayrıca ortalamaları da eşit olan) klasik test kuramı modeli.
Klasik test kuramı her madde puanını gerçek puan ile hatanın toplamı olarak görür ve maddeler arasındaki ilişki için giderek kısıtlayıcılaşan bir dizi model tanımlar. Konjenerik modelde maddelerin yükleri ve hata varyansları serbesttir. Tau-eşdeğer modelde tüm yükler eşittir, hata varyansları farklı olabilir. Paralel modelde yükler de hata varyansları da eşittir. Kesin paralel modelde bunlara ek olarak madde ortalamaları da eşittir.
Bu modeller doğrulayıcı faktör analizi mantığıyla, en çok olabilirlikle kurulup ki-kare testiyle sınanabilir; model veriye uyuyorsa ortak varyans, gerçek puan ve hata varyansı ile güvenirlik kestirilebilir. Cronbach alfa ancak tau-eşdeğerlik (ya da daha kısıtlı modeller) geçerliyse güvenirliğe eşittir; yükler farklıysa alfa güvenirliği olduğundan düşük gösterir ve McDonald omega daha uygun olur. Gerçek ölçeklerde kesin paralellik nadiren sağlanır, bu yüzden model reddedildiğinde bu bir uyarı değil, daha esnek bir modele geçme gerekçesidir.
Gündelik bir örnek
Bir tartı firması aynı paketten üç ayrı terazi ile ölçüm alıyor. Üç terazi de gerçek ağırlığı aynı ölçekte gösteriyor ve her birinin rastlantısal oynaması eşit büyüklükte ise teraziler 'paralel'dir. Bir de hiçbiri sistematik olarak fazla ya da eksik tartmıyorsa, yani ortalama okumaları da aynıysa, 'kesin paralel'dir.
MerQur'da
Cronbach Alfa ve Güvenirlik Analizi'nde 'Ek çıktılar: Paralel / kesin paralel model' seçeneği iki modeli normal kuram en çok olabilirlikle kurar; ortak varyans, gerçek puan ve hata varyansı, güvenirlik ve ki-kare testi verir.
Bu kavramın geçtiği analizler
Cronbach Alfa ve Güvenirlik Analizi
İlgili kavramlar
McDonald ω (omega) güvenirlik katsayısıSpearman-Brown formülü (tek ve ortalama ölçüm)