MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Marjinal ve koşullu en çok olabilirlik (MML, CML)

Marjinal ve koşullu en çok olabilirlik (MML, CML)kavram

Madde tepki kuramında, kişi yeteneklerini ya bir dağılım üzerinden integralle dışarıda bırakarak (MML) ya da yeterli istatistiğe koşullayarak (CML) madde parametrelerini kestiren iki yöntem.

Madde tepki modellerinde hem madde parametreleri (güçlük, ayırt edicilik) hem de her kişinin gizil yeteneği (θ) bilinmez. Hepsini birlikte kestirmek (ortak en çok olabilirlik) kişi sayısı arttıkça parametre sayısını da artırdığı için tutarsız sonuç verir. Marjinal en çok olabilirlik (MML), θ'nun popülasyonda belirli bir dağılıma (genellikle standart normal) uyduğunu varsayar ve olabilirliği θ üzerinden integral alarak (sayısal kareleme düğümleriyle, çoğunlukla EM algoritmasıyla) yalnız madde parametrelerine bağlı hâle getirir.

Koşullu en çok olabilirlik (CML) yalnız Rasch ailesindeki modellerde mümkündür: Rasch modelinde kişinin toplam puanı θ için yeterli istatistiktir, bu yüzden olabilirlik toplam puana koşullanarak θ tamamen ortadan kaldırılabilir. CML'nin üstünlüğü, madde kestirimlerinin yetenek dağılımı hakkında hiçbir varsayım gerektirmemesidir (örneklemden bağımsız ölçme); MML ise 2PL, 3PL ve çok kategorili modellere de uygulanabilir ama yetenek dağılımı varsayımı yanlışsa yanlılık gösterebilir. CML'de ölçeği sabitlemek için madde güçlüklerinin toplamı sıfıra eşitlenir.

Gündelik bir örnek

Bir sınav kurulu yeni soruların güçlüğünü belirlemek istiyor, ama öğrencilerin gerçek yetenekleri bilinmiyor. MML yaklaşımında kurul, öğrenci yeteneklerinin normal dağıldığını varsayıp her olası yetenek düzeyinin katkısını ağırlıklı olarak toplar. CML yaklaşımında ise yalnız aynı toplam puanı almış öğrencilerin hangi soruları doğru yaptığına bakar; böylece öğrencilerin yetenek dağılımı hakkında hiçbir varsayım yapmadan soruların göreli güçlüklerini kestirir.

MerQur'da

Madde tepki kuramında 'Kestirim' seçeneği (MML, CML) olarak bulunur: MML EM algoritması ve sayısal kareleme düğümleriyle, CML yalnız ikili Rasch modelinde ve madde güçlükleri toplamı sıfır kısıtıyla çalışır; çok kategorili modelde CML seçilirse MML'e dönülür.

Bu kavramın geçtiği analizler

Madde Tepki Kuramı

İlgili kavramlar

En çok olabilirlik (ML) kestirimiEM (beklenti-en büyükleme) algoritması