İstatistik Sözlüğü → Dirsek yöntemi ve k-uzaklık grafiği
Dirsek yöntemi ve k-uzaklık grafiğikavram
Kümeleme parametrelerini seçmek için, bir ölçütün parametre değerine karşı çizildiği grafikte eğrinin belirgin biçimde kırıldığı 'dirsek' noktasını arayan görsel yöntem.
K-ortalamalar kümelemede küme sayısı K arttıkça küme içi kareler toplamı (WSS) hep azalır; K = n olduğunda sıfıra iner. Bu yüzden en küçük WSS'yi seçmek anlamsızdır. Dirsek yönteminde WSS, K'ya karşı çizilir; eğrinin hızla düştüğü bölümden yavaşça düştüğü bölüme geçtiği nokta, ek kümelerin artık az kazanç sağladığı yer olarak seçilir. DBSCAN'de ise k-uzaklık grafiği kullanılır: her noktanın k'ıncı en yakın komşusuna uzaklığı küçükten büyüğe sıralanıp çizilir; eğrinin keskin biçimde yükseldiği nokta, komşuluk yarıçapı ε için uygun bir değer verir (k genellikle 'en küçük örnek' parametresine eşit alınır).
Dirsek her zaman belirgin değildir; eğri düzgün biçimde azalıyorsa farklı kişiler farklı noktalar seçebilir. Bu nedenle dirsek yöntemi siluet katsayısı, Calinski-Harabasz indeksi ya da gap istatistiği gibi sayısal ölçütlerle ve alan bilgisiyle birlikte kullanılmalıdır. Yoğunluğu çok farklı kümeler içeren veride tek bir ε uygun olmayabilir; HDBSCAN bu durumda daha esnektir.
Gündelik bir örnek
Bir zincir market müşterilerini harcama davranışına göre gruplamak istiyor. K = 1'den 8'e kadar WSS sırasıyla 1000, 620, 380, 300, 270, 250, 235, 225 çıkıyor. Düşüş K = 3'e kadar hızlı, sonrasında yavaş olduğu için grafikte dirsek K = 3'te görülüyor; market üç müşteri segmentiyle çalışmaya karar veriyor.
MerQur'da
K-ortalamalar kümelemede 'K seçim ölçütleri tablosu ve Grafik' seçeneği K = 2-10 için küme içi kareler toplamını (dirsek) silhouette ve Calinski-Harabasz ile birlikte verir. DBSCAN / HDBSCAN'da 'Grafik' seçeneğinde k-uzaklık (dirsek) grafiği bulunur ve otomatik ε k-uzaklıkların %90 yüzdeliğidir; DBSCAN mekânsal kümelemede form açılırken k-uzaklık (k = 4) diz noktası yarıçap önerisi olarak yazılır.
Bu kavramın geçtiği analizler
K-Ortalamalar KümelemeDBSCAN / HDBSCANDBSCAN Mekânsal Kümeleme
İlgili kavramlar
Küme sayısının seçimiε komşuluğu ve en az nokta sayısı (DBSCAN)