MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Değişen varyans (heteroskedastisite)

Değişen varyans (heteroskedastisite)kavram

Regresyon ya da ANOVA modelinde hataların (artıkların) varyansının öngörücülere ya da tahmin edilen değere göre değişmesi.

Klasik en küçük kareler, hata varyansının tüm gözlemlerde sabit olduğunu varsayar (eş varyanslılık, homoskedastisite). Değişen varyansta, örneğin gelir arttıkça harcamaların dağınıklığı da artar; artıklar-tahmin grafiğinde huni biçimli bir yayılma görülür. Katsayı tahminleri yansız kalır ama klasik standart hatalar yanlış olur; bu nedenle t ve F testleri, p değerleri ve güven aralıkları güvenilmezleşir.

Breusch-Pagan testi artıkların karesini öngörücülerle regresyona sokar; White testi buna öngörücülerin kare ve çapraz çarpımlarını da ekleyerek daha genel biçimdeki değişen varyansı arar. Çözüm seçenekleri arasında sağlam (sandviç, HC) standart hatalar, ağırlıklı en küçük kareler, bağımlı değişkene log gibi bir dönüşüm ya da varyansı ortalamaya bağlayan genelleştirilmiş doğrusal modeller vardır. Grup varyanslarının eşitliği (Levene testi) aynı sorunun ANOVA'daki biçimidir.

Gündelik bir örnek

Ev büyüklüğüne göre elektrik tüketimi modellendiğinde, küçük dairelerin tüketimi birbirine çok yakınken büyük villaların tüketimi havuz, ısıtma ve klima kullanımına göre çok farklılaşıyor. Artıklar küçük evlerde ±20 kWh, büyük evlerde ±200 kWh civarında dağılıyor. Bu durumda klasik standart hatalar büyük evlerdeki belirsizliği hafife alır.

MerQur'da

İki yönlü ANOVA ve ANCOVA'da 'Model tanıları: Değişen varyans testleri (Breusch-Pagan, White)' seçeneği olarak bulunur; iki yönlü ANOVA'da 'Sağlam SE (HC)' varyans heterojenliğinde HC kovaryanslı Wald F testleri verir. Çoklu doğrusal regresyonda model tanıları Breusch-Pagan, Koenker ve White testlerini, 'Standart hata türü' (HC0-HC3) değişen varyansa dayanıklı standart hataları verir; araç değişkenli regresyonda HC0, HC1 ve HC3 seçenekleri, kantil regresyonda heteroskedastik veri için nid ya da ker standart hataları, Tobit regresyonda değişen varyans tanıları ve sandviç standart hata bulunur.

Bu kavramın geçtiği analizler

İki Yönlü ANOVAANCOVAÇoklu Doğrusal RegresyonAraç Değişkenli RegresyonKantil RegresyonTobit Regresyon

İlgili kavramlar

Breusch-Pagan ve White testleriSağlam (sandviç) standart hatalar (HC0-HC3)Varyans homojenliği varsayımı