MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Birinci ve ikinci tip hata

Birinci ve ikinci tip hatakavram

Hipotez testinde doğru olan sıfır hipotezini reddetmek birinci tip hata, yanlış olan sıfır hipotezini reddedememek ikinci tip hatadır.

Bir hipotez testi iki biçimde yanılabilir. Gerçekte etki yokken 'etki var' demek birinci tip hatadır (yanlış pozitif); olasılığı anlamlılık düzeyi α ile sınırlanır. Gerçekte etki varken bunu yakalayamamak ikinci tip hatadır (yanlış negatif); olasılığı β ile gösterilir ve 1 - β testin gücüdür.

Örneklem büyüklüğü sabitken α'yı küçültmek β'yı büyütür: daha temkinli bir test gerçek etkileri daha sık kaçırır. İki hatayı birlikte azaltmanın başlıca yolu örneklemi büyütmektir. Çok sayıda test yapıldığında her biri α düzeyinde olsa da en az bir yanlış pozitif çıkma olasılığı hızla artar; bu nedenle aile boyu hata oranı ya da yanlış keşif oranı denetimi gerekir.

p-değeri birinci tip hatanın olasılığı değildir; sıfır hipotezi doğruyken bu kadar ya da daha uç bir sonucun görülme olasılığıdır.

Gündelik bir örnek

Bir yangın alarmı düşünülsün. Ortada yangın yokken öten alarm birinci tip hata, gerçek bir yangında susan alarm ikinci tip hatadır. Alarmı daha az hassas yapmak boş yere ötmeleri azaltır ama gerçek yangını kaçırma riskini artırır.

MerQur'da

Moran's I ve Getis-Ord Gi* Hotspot analizlerinde her konum ayrı ayrı test edildiğinden, yalnızca rastlantı sonucu anlamlı görünen küme ya da sıcak nokta çıkma riski (birinci tip hata) özellikle önemlidir; 'Çoklu karşılaştırma düzeltmesi' seçeneği (Yok, FDR (Benjamini-Hochberg), Bonferroni) yanlış pozitifleri sınırlamak için düzeltilmiş p ile sınıflama yapar.

Bu kavramın geçtiği analizler

Moran's IGetis-Ord Gi* Hotspot

İlgili kavramlar

Anlamlılık düzeyi (α)Çoklu karşılaştırma ve aile boyu hata oranı (FWER)Gözlenen güç (post hoc güç)