MerQuR+İstatistik Sözlüğü

İstatistik Sözlüğü → Araç (enstrümantal) değişken ve içsellik

Araç (enstrümantal) değişken ve içsellikkavram

Bir açıklayıcının hata terimiyle ilişkili (içsel) olduğu durumda, o açıklayıcıyı etkileyen ama sonucu yalnızca onun üzerinden etkileyen bir değişken kullanarak nedensel etkiyi tutarlı biçimde kestirme yaklaşımı.

İçsellik; ihmal edilmiş değişkenler, ters nedensellik (sonuç açıklayıcıyı da etkiler) ya da açıklayıcıdaki ölçme hatası nedeniyle ortaya çıkar ve OLS katsayısını yanlı ve tutarsız yapar. Geçerli bir araç değişken iki koşulu sağlamalıdır: ilgililik (içsel açıklayıcıyla güçlü biçimde ilişkili olmalı) ve dışlama kısıtı (sonucu açıklayıcı dışında hiçbir yoldan etkilememeli, hata terimiyle ilişkisiz olmalı). İki aşamalı en küçük karelerde (2SLS) önce içsel açıklayıcı araçlarla tahmin edilir, sonra sonuç bu tahminle regrese edilir.

İlgililik birinci aşama regresyonuyla sınanabilir; birinci aşama F istatistiğinin yaklaşık 10'un altında olması zayıf araca işaret eder ve zayıf araçlar ciddi yanlılığa ve yanıltıcı güven aralıklarına yol açar. Dışlama kısıtı ise veriyle doğrudan sınanamaz; kuramsal olarak savunulmalıdır. Araç sayısı içsel değişken sayısından fazlaysa aşırı tanımlama testleri (Sargan, Hansen J) uygulanabilir. Etkiler heterojense IV kestirimi tüm evrenin değil, araçtan etkilenen alt grubun ortalama etkisini (LATE) yansıtır. Yapısal eşitlik modellerindeki 'içsel değişken' terimi ise yalnızca modelin içinde açıklanan değişkeni anlatır ve bu anlamdan farklıdır.

Gündelik bir örnek

Eğitimin gelire etkisi araştırılıyor, ama yetenek hem eğitim süresini hem geliri artırdığı için eğitim içseldir. Araştırmacı, kişinin çocukken evine en yakın üniversitenin uzaklığını araç olarak kullanıyor: yakınlık eğitime devam etmeyi kolaylaştırır, ama kişinin gelirini doğrudan etkilemesi beklenmez. Bu varsayım doğruysa, uzaklığın yarattığı eğitim farkı üzerinden eğitimin gelire etkisi kestirilebilir.

MerQur'da

Araç Değişkenli Regresyon (2SLS, LIML; zayıf araç, Wu-Hausman ve Sargan/Hansen J tanıları); SAR modelinde mekânsal gecikmeli bağımlı değişkenin GMM/S2SLS kestirimi.

Bu kavramın geçtiği analizler

Araç Değişkenli RegresyonSAR

İlgili kavramlar

İki aşamalı en küçük kareler (2SLS) ve LIML