Kültürel Peyzajların Korunması Bağlamında Biyokültürel Hafızanın Rolünün Araştırılması
DOI:
https://doi.org/10.53463/splandes.202500402Anahtar Kelimeler:
Kültürel Peyzaj- Biyokültürel Çeşitlilik- Biyokültürel Miras- Biyokültürel Hafıza- Çerkes Orman BahçeleriÖzet
Biyokültürel değerler, kültürel peyzajların geçmişindeki sosyo-ekolojik etkileşimleri anlamada kritik bir rol oynar ve bu nedenle daha fazla araştırmayı hak etmektedir. Bu çalışma, biyokültürel değerlerin yerli halk ve geleneksel bilgi tarafından yönetilen bir peyzajda korunduğu, aksi takdirde bozulacağı varsayımına dayanmaktadır. Bu çalışma, savaş koşulları nedeniyle topluluk yönetiminden kopmuş ve son zamanlarda yeniden canlandırılmış, Çerkes halkı tarafından geleneksel bilgilerine dayalı olarak dağ ormanlarında yapılan ıslah çalışmalarıyla oluşturulan bir kültürel peyzajın bozulmasını incelemektedir. Çalışma, Biyokültürel Çeşitlilik, Biyokültürel Miras, Kültürel Kopukluk ve Biyokültürel Bellek kavramlarını kullanarak Çerkes Orman Bahçeleri örneğinin bir değerlendirmesini sunmaktadır. Literatür taramasına dayanan bu çalışma, bir eylem reçetesi olmaktan ziyade, söz konusu kavramlar hakkında düşünmeye bir davet ve korunmayı hak eden kültürel peyzajların bazı değerlerini korumak için akademik bilgiye bir katkı olarak tasarlanmıştır.
İndirmeler
Referanslar
Akça, S. (2023). Geleneksel kültürün doğal miras alanlarının korunması ve sürdürülebilirliği üzerindeki etkisi: Çerkes kültürü örneği. Kültür Araştırmaları Dergisi, 16, 258–268. https://doi.org/10.46250/kulturder.1202404
Aksoy, A. (2024). Marmara Denizi için biyo-kültürel çeşitlilik yaklaşımı. T.C. Marmara Bölgesi Kalkınma Ajansı. https://www.marmara.gov.tr/tr/marmara-denizi-icin-biyo-kulturel-cesitlilik-yaklasimi
Beinart, W. (2014). Plant transfers, bio-invasions and biocultural diversity: Perspectives from Africa. Paper for the Conference on ‘Unruly Environments: Ecologies of Agency in the Global Era’, Nehru Memorial Museum and Library, 13–14 February 2014. Nehru Memorial Museum and Library Occasional Paper, Perspectives in Indian Development, New Series, 42, New Delhi.
Bridgewater, P., & Rotherham, I. D. (2019). A critical perspective on the concept of biocultural diversity and its emerging role in nature and heritage conservation. https://doi.org/10.1002/pan3.10040
Carey, J. (2023). Unearthing the origins of agriculture. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 120(15), E2304407120. https://doi.org/10.1073/pnas.2304407120
Dmitriev, V. A. (2017). Orman, kültür oluşturan bir faktör olarak (Batı Adıge kültürüne ait materyallere dayanarak). Kavkazology Elektronik Dergi, 1, 108–121. https://doi.org/10.31143/2542-212X-2017-1-108-121
Ekblom, A., Shoemaker, A., Gillson, L., Lane, P., & Lindholm, K.-J. (2019). Conservation through biocultural heritage—Examples from Sub-Saharan Africa. Land, 8(1), 5. https://doi.org/10.3390/land8010005
Eriksson, O. (2018). What is biological cultural heritage and why should we care about it? An example from Swedish rural landscapes and forests. Nature Conservation, 28, 1–32. https://doi.org/10.3897/natureconservation.28.25067
Franco, F. M. (2022). Ecocultural or biocultural? Towards appropriate terminologies in biocultural diversity. Biology, 11(2), 207. https://doi.org/10.3390/biology11020207
Hong, S.-K., Bogaert, J., & Min, Q. (2014). Biocultural landscapes. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-8941-7
Khotko, S. Kh. (2005). Eski Çerkes bahçeleri: Rus kaynaklarından görüldüğü gibi Kuzeybatı Kafkasya'nın manzarası ve tarımı, 1864–1914 (Cilt 2). Moskova: Olma-Press. https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_005528386/
Khotko, S. Kh. (2009). История Адыгов [Çerkeslerin tarihi]. https://aheku.net/articles/russian/istoriya-adyigov/1593
Korhan, T. (2018). Kafkasya’dan Anadolu’ya benzerlikleri ve farklarıyla bir kültür sembolü olarak Çerkes evleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(12), 28–39.
Kudayeva, N. (2023, May 16). Vtoraya zhizn Cherkesskih sadov. Sovetskaya Adygeya. https://sovetskaya-adygeya.ru/2023/05/16/vtoraya-zhizn-cherkesskih-sadov/
Litvinskaya, S. A. (2015). Circassian culture—Ecological and economic phenomenon in the history of the peoples of Russia. South of Russia: Ecology, Development, 10(3), 70–84. https://doi.org/10.18470/1992-1098-2015-3-70-84
Lindholm, K.-J., & Ekblom, A. (2019). A framework for exploring and managing biocultural heritage. Anthropocene. https://doi.org/10.1016/j.ancene.2019.100195
Mafi, L. (2014). Biocultural diversity toolkit, volume 1: Introduction to biocultural diversity. Terralingua.
Malkoç, T. E., & Karadan, D. (2023). Hafıza mekânı olarak kültürel miras alanları.
Parrotta, J. A., & Agnoletti, M. (2007). Traditional forest knowledge: Challenges and opportunities. Forest Ecology and Management, 249(1–4), 1–4. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2007.05.022
Pretty, J. (2009). The intersections of biological diversity and cultural diversity: Towards integration. Conservation and Society, 7, 100–112.
Rotherham, I. (2013). Cultural severance and the environment: The ending of traditional and customary practice on commons and landscapes managed in common. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-6159-9
Şeveleva, G. (2023, Ağustos 13). Плоды истории: Памяти исследователя черкесских садов Нуха Тагушева. Sovetskaya Adygeya. https://sovetskaya-adygeya.ru/2023/08/13/plody-istorii-pamyati-issledovatelya-cherkesskih-sadov-nuha-thagusheva/
Toledo, V. M., & Barrera-Bassols, N. (2008). La memoria biocultural: La importancia ecológica de las sabidurías tradicionales.
Ulman, A., Zengin, M., Demirel, N., & Pauly, D. (2020). The lost fish of Turkey: A recent history of disappeared species and commercial fishery extinctions for the Turkish Marmara and Black Seas. Frontiers in Marine Science, 7.
URL1: InfoCherkessia.com. (2025). [Çerkes bahçeleri ve Çerkeslerde bahçecilik]. InfoCherkessia.com. https://www.infocherkessia.com/tr/haberler/cerkesya-arastirmalari-merkezi-cam/cerkes-bahceleri-cerkeslerde-bahcecilik
URL2: Cherkessia.net. (2025). [Cherkessia makalesi]. Cherkessia.net. https://www.cherkessia.net/author_article_detail.php?article_id=3706
URL3: NABU.de. (2025). [Circassian orchards]. NABU.de. https://en.nabu.de/topics/education/circassian-orchards.html
URL4: NABU.de. (2025). [Circassian orchards]. NABU.de. https://en.nabu.de/topics/education/circassian-orchards.html
URL5: Adigea.Aif.ru. (2025). [O Cherkesskih sadah]. Adigea.Aif.ru. https://adigea.aif.ru/society/details/svyashchennye_roshchi_drevnih_maksim_shapovalov_-_o_cherkesskih_sadah?from_inject=1
URL6: Adigea.Aif.ru. (2025). [Chjerkjesskije sady]. Adigea.Aif.ru. https://adigea.aif.ru/tag/chjerkjesskije_sady
URL7: Adigea.Aif.ru. (2025). [Podderzhal iniciativy po sohraneniyu drevnih Cherkesskih sadov]. Adigea.Aif.ru. https://adigea.aif.ru/society/details/glava_adygei_podderzhal_iniciativy_po_sohraneniyu_drevnih_cherkesskih_sadov
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Sekizgen Academy
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
