Antik Mısır’dan Günümüze Mısır Mutfaklarının Tasarımsal Dönüşümü
DOI:
https://doi.org/10.53463/inda.20260427Anahtar Kelimeler:
Mutfak mekânı- Antik Mısır- modern Mısır- tasarımsal dönüşüm- kültürel süreklilikÖzet
İnsanlığın gelişimiyle paralel olarak dönüşüm yaşayan mutfaklar, tüm insanlar için ortak bir mekândır. Farklı biçim ve işlevleriyle günlük ihtiyaçların karşılandığı, aynı zamanda dönemin ev kültürünün yansımasıdır. Mutfak tarihçesi, tarih öncesi yerleşim kalıntılarıyla başlayarak günümüze kadar mekânsal dönüşüm geçirmiştir. Gelişen tasarımlar, kültürel uygulamaların insanların yaşadığı çevreye yanıt olarak çıktığını göstermektedir. Kültürün mutfak planlamasına yansımasının en iyi örneklerinden biri olan Mısır mutfakları, Nil Nehri’nin getirdiği doğal kaynaklar ve geleneksel beslenme kültürüyle şekillenmiştir. Çalışma, Antik Mısır’dan günümüz Mısır mutfak mekânlarının mekânsal dönüşümünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında mutfak tarihçesine değinilerek, geleneksel Mısır ve modern Mısır mutfaklarının mekânsal planlanması, malzeme seçimleri, donatı ve ekipmanları, depolama şekli, teknoloji kullanımı, sosyal ve kültürel özellikler açısından karşılaştırmalı tablo şeklinde değerlendirilmiştir. Mekânsal okumalar, araştırmacı tarafından hazırlanan 2 boyutlu çizimlerle desteklenmiştir. Sonuç olarak, modern Mısır mutfaklarında teknolojik ve mekânsal dönüşümler görülürken, Antik Mısır mutfak kültürüne ait bazı geleneksel, mekânsal ve işlevsel özelliklerinde sürekliliğini koruduğu tespit edilmiştir.
İndirmeler
Referanslar
Abaza, M. (2006). The changing consumer cultures of modern Egypt: Cairo’s urban reshaping. Cairo: American University in Cairo Press.
Akmeşe, K. A., Ilgaz, A. ve Özcan, F. (Ed.). (2024). Gastronomide yeni eğilimler ve beslenme kültürü: İnanışlar, coğrafya ve sürdürülebilirliğin gastronomik yansımaları. Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları. https://doi.org/10.59726/SUPress/9789754482430
Badaway, A. (1968). A history of Egyptian architecture: The Empire (the New Kingdom) from the Eighteenth Dynasty to the End of the Twentieth Dynasty, 1580-1085 B.C. Berkeley, CA: University of California Press.
Baden-Powell, C. (2005). Architect’s pocket book of kitchen design. Burlington, MA: Architectural Press / Elsevier.
Bober, P.P., (2014). Antikçağ ve Ortaçağda Sanat, Kültür ve Mutfak, Çev.: Ülkü Tansel, İstanbul:Kitap Yayınevi.
Brier, B. ve H. Hobbs, (1999). Daily Life of the Ancient Egyptians, Westport CT: Greenwood Press.
Charytonowicz, J. ve Latała, D. (2011). Evolution of domestic kitchen. In C. Stephanidis (Ed.), Universal access in human-computer interaction (pp. 348–357). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-21666-4_38
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications. https://books.google.com/books?id=4uB76IC_pOQC
David, R., (2003). Handbook to Life in Ancient Egypt, New York: University of Manchester.
Freeman, C. (2013). Mısır, Yunan ve Roma antik Akdeniz uygarlıkları (S. K. Angı, Çev.). Dost Kitabevi.
Gvion, L. ve Trostler, N. (2008). From spaghetti and meatballs through Hawaiian pizza to sushi: The changing nature of ethnicity in American restaurants. The Journal of Popular Culture, 41(6), 950–974. https://doi.org/10.1111/j.1540-5931.2008.00559.xg
Halawa, A. (2023). Antik Mısır'ın geleneksel yemek kültürünün günümüz Mısır'ının mutfağı ve gıda kültürünün geçişi üzerindeki etkisi. J. Ethn. Food. 10, 11. https://doi.org/10.1186/s42779-023-00177-4
Harari, Y. N. (2015). Hayvanlardan Tanrılara Sapiens: İnsan türünün kısa bir tarihi (E. Genç, Çev.). Kolektif Kitap.
Ikram, S. (1995). Choice cuts: meat production in ancient Egypt. University of Chicago Press.
İnan, A. (1992). Eski Mısır Tarih ve Medeniyeti, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Kasar, H. (2021). Türk Mutfak Kültürü Evreleri ve Mutfak Sentezinin İncelenmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 11(2), 359-378.
Kutluay Merdol, T. (2018). Beslenme antropolojisi-I. Ankara: Hatiboğlu Yayıncılık.
Mintz, S. W. ve Du Bois, C. M. (2002). The anthropology of food and eating. Annual Review of Anthropology, 31, 99–119. https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.32.032702.131011
Noblit, G. W. ve Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies. SAGE Publications. https://archive.org/details/metaethnographys0000nobl
Parasecoli, F. (2004). Food culture in Italy. Westport, CT: Greenwood Press.
Scarpato, R. (2002). Gastronomy as a tourist product: The perspective of gastronomy studies. In A.-M. Hjalager & G. Richards (Ed.), Tourism and gastronomy (pp. 51–70). London: Routledge.
Solmaz, Y. ve Dülger Altıner, D. (2018). Türk Mutfak Kültürü ve Beslenme Alışkanlıkları Üzerine Bir Değerlendirme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(3), 108-124.
Şahin, T. (2021). Eski Mısır toplumunda yeme ve beslenme kültürü. OANNES – International Journal of Ancient History, 3(1), 127–148.
Uluçay, N. Ö. (2018). Savaş sonrası modernizm: Römerstadt konutları ve Frankfurt mutfağı. Online Journal of Art and Design, 6(2), 121–131. http://www.adjournal.net/articles/62/628.pdf
Üner, E. H. (2023). Mutfakta Rönesans: Yeni Çağ Avrupa mutfak kültürü. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(2), 1230–1242. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1241
İndir
Yayınlandı
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sekizgen Academy
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.
