8genyks sekizgenacademy.com

Sözcükte Anlam 4 — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Türkçe

Çalışma Kağıdı

Sözcükte Anlam 4 — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Söylenmesi kaba, ürkütücü ya da incitici sayılan bir kavramın, onu yumuşatan başka bir sözle anlatılmasına güzel adlandırma denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde güzel adlandırma vardır?

A) Maç boyunca file bekçisi tek bir topu bile ağlarında görmedi. B) Doktorun verem tanısını duyunca bütün ailenin yüzü düştü. C) Sınav sonuçları açıklanınca sınıfın havası birden ağırlaştı. D) Yıllardır sırtımızı dayadığımız dedem, geçen bahar gözlerini hayata yumdu. E) Yeni alınan bu karar, bütün kasabayı bir günde ayağa kaldırdı.

2. Aşağıdaki cümlelerin dördünde, tırnak içindeki yabancı kökenli sözcüğün Türkçe karşılığı ayraç içinde doğru verilmiştir.

Buna göre hangi cümlede ayraç içinde verilen karşılık, sözcüğün anlamını KARŞILAMAMAKTADIR?

A) Toplantıda uyulacak “prosedür” (izlenecek yol) baştan açıklandı. B) Öğretmen, notlandırmada kullandığı “kriter”leri (ölçüt) tek tek sıraladı. C) Yazar, olayları “objektif” (nesnel) bir gözle anlatmayı başarmış. D) Şirket, yeni ürününü kamuoyuna “deklare etti” (duyurdu). E) Yarışmanın “sponsor”u (danışmanı) olan kurum, ödülleri de karşıladı.

3. İnsana özgü bir nitelik ya da davranışın, insan dışındaki bir varlığa yakıştırılmasına insandan doğaya aktarma denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde böyle bir aktarma vardır?

A) Fırtına dindikten sonra da deniz, sabaha kadar hırçınlığını sürdürdü. B) Kimsenin karşısında konuşamadığı, herkesin çekindiği sert bir adamdı. C) Sunucunun tatlı sesi, dinleyenleri bir anda rahatlatmıştı. D) Gökyüzündeki bulutlar, pamuk yığınları gibi ağır ağır süzülüyordu. E) Yaşlı adam, yıllardır kimseye söylemediği sırrını sonunda döktü.

4. Bir sözcüğün, eskiden yalnızca belli bir varlığı ya da durumu karşılarken zamanla daha geniş bir kavram alanını anlatır duruma gelmesine anlam genişlemesi denir.

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde anlam genişlemesine uğramış bir sözcük söz konusudur?

A) Eskiden kız ya da erkek ayrımı yapılmadan “evlat” için kullanılan oğul, bugün yalnızca erkek çocuğu karşılamaktadır. B) Bir zamanlar “mal, varlık” demek olan davar, bugün yalnızca koyun ve keçi sürüsünü anlatmaktadır. C) Yalnızca güreşte kazanana verilen armağanın adı olan ödül, bugün her alandaki başarının karşılığını anlatmaktadır. D) Eskiden “kötü, sert” anlamı taşıyan yavuz, bugün “yiğit, gözü pek” anlamıyla kullanılmaktadır. E) Bir zamanlar “sıradan, herkesçe bilinen” demek olan bayağı, bugün “değersiz, aşağılık” anlamındadır.

5. Bir sözcüğün bugünkü anlamı, kimi zaman eski anlamının ne dar bir bölümü ne de geniş bir kapsamıdır; sözcük, eski anlamıyla arasında bağ kurulamayacak biçimde başka bir anlama geçmiş olabilir.

Aşağıdakilerin hangisinde böyle bir değişim söz konusudur?

A) Kamıştan yapılmış yazı aracının adı olan kalem, bugün mürekkepli, kurşun, tükenmez bütün yazı araçlarını karşılamaktadır. B) Eskiden erik, kayısı, şeftali gibi meyvelerin ortak adı olan erik, bugün tek bir meyveyi adlandırmaktadır. C) Bir zamanlar her türlü meyveye verilen yemiş adı, bugün daha çok kuru inciri anlatmaktadır. D) Ağaçsız, düzlük araziyi karşılayan alan, bugün bir bilimin ya da uğraşın çalışma bölgesini de anlatmaktadır. E) Eskiden “koparmak, kesmek” anlamına gelen üzmek, bugün “birini kedere boğmak” anlamıyla yaşamaktadır.

6. “Köyde yıllardır süren geçim sıkıntısı, gençleri kentlere göç etmeye ----.” cümlesinde boş bırakılan yere, cümlenin anlamı bozulmadan aşağıdakilerden hangisi GETİRİLEMEZ?

A) özendirmiştir B) itmiştir C) sürüklemiştir D) zorlamıştır E) mecbur etmiştir

7. Aynı davranış, konuşanın ona yüklediği değere göre başka başka sözcüklerle adlandırılabilir. Düşündüğünü olduğu gibi, süslemeden söyleyen bir kişiyi beğenen biri onun için ----, aynı kişiden rahatsız olan biri ise ---- der.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) atılgan – girişken B) çekingen – ölçülü C) açık sözlü – patavatsız D) boşboğaz – geveze E) konuşkan – hatip

8. Günlük dilde “bitkilerin toprak altında kalan bölümü” anlamına gelen “kök” sözcüğü, kimi alanların dilinde bambaşka kavramları karşılar.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kök” sözcüğü dil bilgisinin terimi olarak kullanılmıştır?

A) Sel, yolun kıyısındaki kavakları kökünden söküp götürmüş. B) Öğretmen, “gözlükçü” sözcüğünün kökünü tahtaya yazdırdı. C) Öğrenci, denklemin kökünü bulmak için iki yanı da sadeleştirdi. D) Diş hekimi, kırılan azı dişinin kökünü çekmek zorunda kaldı. E) Bu tartışmanın kökünü çok daha eski bir olayda aramak gerekir.

9. Sözlükler yalnızca sözcüklerin bugünkü karşılıklarını yazmaz; eski metinlerden derlenen örneklerle bir sözcüğün yüzyıllar içinde hangi anlamdan hangisine geçtiğini de gösterir. Bu, bir sözcüğün aynı dönemde birden çok anlamda kullanılabilmesinden bambaşka bir şeydir. Birinde zamanın getirdiği bir dönüşüm, ötekinde ise aynı çağda yan yana yaşayan anlamlar vardır.

Bu parçada sözü edilen dönüşüme aşağıdakilerin hangisi örnek gösterilebilir?

A) Hekimlik dilinde “ateş” sözcüğünün vücut sıcaklığının yükselmesi anlamında kullanılması B) Yalnızca radyo programları için kullanılan “yayın” sözcüğünün bugün kitabı da internet içeriğini de karşılaması C) “Yıldız” sözcüğünün gökyüzündeki cismi de çok beğenilen bir sanatçıyı da adlandırabilmesi D) “Yüz” sözcüğünün hem bir sayıyı hem de insanın ön bölümünü karşılayabilmesi E) “Soğuk” sözcüğünün “soğuk bir karşılama” söyleyişinde ilgisizlik anlamı taşıması

10. Eş anlamlı sayılan sözcüklerden biri, ötekinin anlattığı durumun daha ileri bir derecesini karşılayabilir.

Buna göre aşağıdaki cümle çiftlerinin hangisinde ikinci cümle, birincideki durumu daha ileri bir derecede anlatmaktadır?

A) İşini bitirince sevindi. / İşini bitirince keyiflendi. B) Odaya girince bir ıslaklık sezdi. / Odaya girince bir nem sezdi. C) Kapıyı yavaşça itti. / Kapıyı usulca itti. D) Haberi duyunca üzüldü. / Haberi duyunca yıkıldı. E) Bahçede birkaç ağaç vardı. / Bahçede üç ağaç vardı.

Cevap Anahtarı

1-D 2-E 3-A 4-C 5-E 6-A 7-C 8-B 9-B 10-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com