10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır?
A) “Soğuk” tavırları yüzünden kimse ona yaklaşamıyordu.
B) Sabah yağan kar öğleye doğru büsbütün “erimişti”.
C) Ocakta unuttuğumuz süt taşana kadar “kaynamıştı”.
D) Yeni aldığı ayakkabının bağcığı ilk günde “kopmuştu”.
E) Rüzgârdan devrilen saksının toprağı balkona “dökülmüştü”.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde somut anlamlı bir sözcük soyut anlam kazanmıştır?
A) Akşamüstü esen rüzgâr havayı iyice serinletmişti.
B) Yolun kenarında biriken taşları toplayıp kıyıya yığdılar.
C) Tartışma büyüyünce sınıfın havası bir anda gerildi.
D) Onun bu konudaki düşüncesini dün akşam öğrendim.
E) Masanın üstünde duran kâğıtları düzenli biçimde istifledi.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim, anlamıyla bağdaşmayan bir durum için kullanılmıştır?
A) Sınavı kazandığını duyunca sevincinden küplere bindi.
B) Onca emekten sonra projenin durdurulması hepimizin ağzının tadını kaçırdı.
C) İşten anlamayan yeni yönetici, tutumuyla bütün ekibin canını sıkıyordu.
D) Arkadaşının iğneleyici sözlerine bozulan çocuk bütün gün surat astı.
E) Verdiği sözleri arka arkaya tutmayınca çevresindeki herkesin gözünden düştü.
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük yan anlamıyla kullanılmıştır?
A) Uzun süren yürüyüşten sonra “ayağı” fena hâlde şişmişti.
B) Karanlıkta yürürken “ayağı” kaldırımdaki taşa takıldı.
C) Yeni işinde her şeyin “ayağını” kısa sürede denk getirmişti.
D) Sallanan masanın kısa “ayağına” ince bir takoz koydu.
E) Kalabalıkta birinin “ayağına” bastığını en son o fark etti.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük nitel bir özellik bildirmektedir?
A) Odanın “geniş” penceresinden bütün bahçe görünüyordu.
B) Sırtındaki “ağır” çantayı taşımakta epeyce zorlanmıştı.
C) Bize her zaman “sıcak” bir gülümsemeyle karşılık verirdi.
D) Bahçenin çevresine oldukça “yüksek” bir duvar örmüşlerdi.
E) Sabahleyin “kalabalık” bir grup meydanda toplanmaya başlamıştı.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) Fırtınada devrilen çınarın “kökleri” yolun asfaltını kaldırmıştı.
B) Öğretmen, sözcüğün “kökünü” bulup eklerini ayırmamızı istedi.
C) Bu geleneğin “kökü” çok eski çağlara kadar uzanıyormuş.
D) Bahçıvan, fidanların “köklerini” zarar görmesin diye bezle sarmıştı.
E) Sorunun “kökünü” bulmadan çözüm üretmeye çalışmak boşunaydı.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcüğün yerine ayraç içindeki sözcük getirilirse cümlenin anlamında bir değişme olmaz?
A) Yeni komşularının çok “sıcakkanlı” (neşeli) insanlar olduğunu söyledi.
B) Gezinin kesin tarihi önümüzdeki hafta “duyurulacak” (ilan edilecek).
C) Anlattığı olayı baştan sona “ilginç” (tuhaf) bulduğunu belirtti.
D) Öğretmen, teslim edilen ödevleri “dikkatlice” (yavaşça) incelemişti.
E) Sınıfın en “çalışkan” (zeki) öğrencisi olduğu herkesçe biliniyordu.
8. I. Gündüzleri sessiz olan bu sokak, geceleri iyice şenlenirdi.
II. Yokuşu çıkarken hepimiz yorulduk, inerken hiç zorlanmadık.
III. Sabah kalkar kalkmaz camları açıp odayı havalandırdı.
IV. Bahçedeki kuru dalları ayıkladı, yaş olanlara dokunmadı.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde karşıt anlamlı iki sözcük bir arada kullanılmıştır?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve IV
E) II, III ve IV
9. Yazmaya oturduğumda ilk cümleyi bulmak beni pek zorlamaz; asıl uğraşım o cümlenin içindeki sözcükleri tartmakla geçer. Anlamı tam karşıladığını düşündüğüm bir sözcüğü, cümlenin tonunu gereğinden fazla sertleştirdiği için bir kenara bıraktığım çok olmuştur. Kulağa sıradan gelen bir başkasını ise okuru yormadığı için satırda tuttuğum da.
Bu parçada geçen “sözcükleri tartmak” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yazıyı tamamladıktan sonra baştan sona yeniden gözden geçirmek
B) Anlatmak istediğini olabildiğince az sözcükle söylemeye çalışmak
C) Okurun beğeneceği söyleyişleri belirleyip onları yinelemek
D) Anlamını iyi bilmediği sözcükleri sözlüğe bakarak kullanmak
E) Sözcükleri anlam ve ton bakımından ölçüp biçerek seçmek
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde aralarında genel-özel anlam ilişkisi bulunan iki sözcük bir arada kullanılmıştır?
A) Bahçedeki gülleri suladı, kuruyan dalları tek tek budadı.
B) Rafta duran defterle kalemi çantasına özenle yerleştirdi.
C) Yaz sıcakları bastırınca serin akşamları özler olduk.
D) Kapıyı yavaşça açtı, içeri girdi ve lambayı yaktı.
E) Sağanak öğleden sonra dinmedi, yağış akşama dek sürdü.