Noktalama İşaretleri 1
Virgül ve Noktalı Virgülün Kullanımı
Virgül, eş görevli sözcük ve söz gruplarını sıralarken ("Elmayı, armudu, muzu aldım."), cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırırken ("Bu kitap, bildiğiniz gibi, çok satan bir eserdir."), sıralı cümleleri birbirinden ayırırken kullanılır. Bağlaçlardan (ve, veya, ile) önce virgül konmaz: "Elmayı ve armudu aldım." cümlesi doğrudur, "Elmayı, ve armudu aldım." yanlıştır. Noktalı virgül ise ANLAMCA ilişkili ancak birbirinden bağımsız yargılar taşıyan cümleleri ayırmakta kullanılır: "Sabah erken kalktı; akşam geç yattı." Ayrıca virgülle ayrılmış öğe grupları içinde büyük gruplar arasında karışıklığı önlemek için de kullanılır.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Parçada parantezle boş bırakılan beş yer, Ömer Seyfettin hakkındaki cümleleri birbirinden ayıran noktalama işaretleridir.
- İlk boşluk, iki eş değerli özelliği ("millî şuur" ve "fikriyatı") sıralamadan önce gelir ve cümle içi bir ARA/sıralama gerektirir.
- Cümlelerin bitiş noktaları nokta; farklı ama ilişkili yargıları ayıran yerler noktalı virgül ya da virgülle işaretlenir.
- Cevap anahtarına göre doğru sıralama D seçeneğidir: (,) (.) (,) (;) (.) — bu, sıralama virgülü, cümle sonu noktası, ara sıralama virgülü, yarı bağımsız yargı ayıran noktalı virgül ve son cümle noktasının doğru dağılımını yansıtır.