1. Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Zitvatorok Antlaşması'yla (1606) Avusturya arşidükü protokol bakımından Osmanlı padişahına denk sayılmış, Avusturya'nın o güne kadar ödediği yıllık vergi de kaldırılmıştır.

Bu duruma bakarak Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti bir yandan Avusturya ile uzun süren savaşlar yürütmüş, bir yandan da doğuda İran'la mücadele etmiştir. IV. Murat'ın Bağdat Seferi'nin ardından İran'la imzalanan Kasrışirin Antlaşması, iki devlet arasındaki sınırı uzun süre kalıcı kılmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. XVII. yüzyılda devlet adamlarına sunulan ıslahat raporlarında bozulmanın nedeni olarak eski kanunlardan uzaklaşılması gösterilmiş, çözüm olarak da bu kanunların yeniden uygulanması önerilmiştir. XVIII. yüzyılda ise Avrupa'ya gönderilen elçilerin raporlarında oradaki askerî düzenin ve kurumların incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu iki dönemin ıslahat anlayışı karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Osmanlı Devleti'nin Avusturya ile imzaladığı antlaşmaların içeriği zaman içinde şöyle değişmiştir: önce karşı tarafın hükümdarı protokol bakımından padişaha denk sayılmış, ardından geniş topraklar karşı tarafa bırakılmış, daha sonra ise savaşa ara verilerek elde kalan sınırların korunmasına çalışılmıştır.

Bu değişim aşağıdakilerden hangisini gösterir?

5. Aşağıda Osmanlı Devleti'nin Batı ile ilişkilerinde dönüm noktası sayılan iki antlaşma verilmiştir:

• Karlofça Antlaşması (1699)
• Pasarofça Antlaşması (1718)

Bu iki antlaşmayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

6. Karlofça Antlaşması'yla (1699) Osmanlı Devleti; Macaristan ve Erdel'i Avusturya'ya, Mora ile Dalmaçya kıyılarını Venedik'e, Podolya ve Ukrayna'yı Lehistan'a bırakmıştır.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

7. XVII. yüzyılda tımar sisteminin bozulmasıyla üretim ve vergi düzeni sarsılmış, uzayan savaşlar hazineyi zorlamış, Anadolu'da Celali isyanları köylüyü toprağından koparmış, İstanbul'da ise kapıkulu askerleri sık sık ayaklanarak devlet adamlarının görevden alınmasını sağlamıştır.

Bu bilgilere göre XVII. yüzyıl Osmanlı Devleti için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

8. XVII. yüzyılda Kuyucu Murat Paşa Celali isyanlarını şiddet yoluyla bastırmış, II. Osman yeniçeri ocağını kaldırmayı denemiş, IV. Murat sert yasaklarla devlet otoritesini yeniden kurmaya çalışmış, Köprülü Mehmet Paşa ise geniş yetkiler alarak merkezî düzeni sağlamaya girişmiştir.

Bu bilgilere göre XVII. yüzyıl ıslahat çabalarıyla ilgili,

I. Devlet otoritesini yeniden kurmayı amaçlamışlardır.
II. Büyük ölçüde kişilerin gayretine bağlı kalmışlardır.
III. Avrupa'daki kurumlar örnek alınarak yürütülmüştür.
IV. Avrupa'daki sınırları genişletmeyi hedeflemişlerdir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

9. XVIII. yüzyıla girerken Osmanlı Devleti, uzun savaşların yıprattığı hazinesini ve ordusunu göz önünde tutarak Avrupa devletleriyle ilişkilerinde savaş yerine antlaşma ve elçilik yollarını öne çıkarmış; devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak kendisine karşı kurulan birlikleri dağıtmaya çalışmıştır.

Bu bilgilere göre,

I. Avrupa devletleri arasında görüş ayrılığı bulunmamaktadır.
II. Osmanlı Devleti Avrupa'daki bütün savaşlardan çekilmiştir.
III. Diplomasi, askerî güç eksikliğini karşılamanın yolu sayılmıştır.
IV. Dış politikada devletler arası denge gözetilmeye başlanmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

10. Pasarofça Antlaşması'ndan (1718) sonra Osmanlı Devleti Batı ile savaşlara bir süre ara vermiş; Avrupa başkentlerine gönderdiği geçici elçilere oradaki askerî düzeni, kurumları ve şehirleri incelettirmiştir. Bu elçilerin sunduğu raporlar İstanbul'da yeniliklerin tartışılmasına kaynaklık etmiştir.

Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?