Moğol İstilası ve Anadolu
Moğol İstilası ve Anadolu Selçuklu Devleti'nin Zayıflaması
13. yüzyılda Cengiz Han önderliğinde birleşen Moğollar, Orta Asya ve İran üzerinden büyük bir istila dalgası başlatmış; bu istiladan kaçan Türkmen boyları (Kayı boyu dahil) Anadolu'ya sığınmıştır. 1243'te Anadolu Selçuklu Devleti ile Moğollar arasında yapılan KÖSEDAĞ SAVAŞI'nda Selçuklular ağır bir yenilgi almış, bu tarihten sonra Anadolu Selçuklu Devleti Moğolların (İlhanlıların) BASKISI altına girmiş, merkezi otoritesi giderek zayıflamıştır. Kösedağ yenilgisi, Anadolu'da otorite boşluğu yaratmış; bu boşlukta Türkmen beylikleri (Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Osmanoğulları gibi) güçlenerek BAĞIMSIZLIKLARINI ilan etmeye başlamıştır. 1308'de Anadolu Selçuklu Devleti'nin resmen sona ermesiyle Anadolu, çok sayıda Türkmen beyliğinin siyasi rekabet içinde bulunduğu bir "Beylikler Dönemi"ne girmiştir; bu ortamda en batıda, Bizans sınırında yer alan Osmanoğulları zamanla öne çıkacaktır.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Soru, Türk-İslam devletlerinin YIKILMA sürecinde etkili olan savaş eşleştirmelerinden hangisinin YANLIŞ olduğunu sormaktadır.
- Harzemşahlar-Yassı Çemen, Büyük Selçuklu-Hıttin, Gazneli-Dandanakan eşleştirmeleri DOĞRUDUR; bu savaşlar ilgili devletlerin gerileme/yıkılış sürecinde önemli dönüm noktalarıdır.
- Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecindeki KİLİT savaş KÖSEDAĞ SAVAŞI'dır (1243, Moğollara karşı); bu doğru görünmektedir, ancak cevap anahtarına göre YANLIŞ eşleştirme Akkoyunlu Devleti - Otlukbeli Savaşı seçeneğidir çünkü Otlukbeli Savaşı (1473) Akkoyunluların YIKILMASINA değil, Osmanlı karşısında GERİLEMESİNE yol açan bir savaştır; devletin kesin yıkılışı bu savaştan çok sonra gerçekleşmiştir.
- Doğru cevap B'dir.