1. Osmanlı Devleti XVI. yüzyılda yeni topraklar kazanmak için seferler düzenlerken, XVIII. yüzyılda daha çok elindeki toprakları korumak ve kaybettiklerini geri almak için savaşmıştır.

Bu değişimin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

2. 1683'te yapılan II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Papa'nın çağrısıyla Avusturya, Venedik ve Lehistan bir araya gelerek Osmanlı Devleti'ne karşı Kutsal İttifak'ı kurmuş, bu ittifaka sonradan Rusya da katılmış; bu ittifakla girişilen savaşlar uzun yıllar sürmüştür.

Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. I. Mahmut döneminde Avusturya ve Rusya ile yapılan savaşların ardından imzalanan Belgrad Antlaşması'yla Osmanlı Devleti Belgrad'ı geri almış, ayrıca Rusya'nın Karadeniz'de savaş ve ticaret gemisi bulundurmasının önüne geçmiştir. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin uzun bir aradan sonra kazanç sağladığı bir metin olarak değerlendirilir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. I. Mahmut döneminde Osmanlı hizmetine giren Humbaracı Ahmet Paşa, humbaracı ocağını Avrupa usulüne göre düzenlemiş, ocağı bölükler hâlinde örgütlemiş ve subay yetiştirmek üzere bir mühendishane açılmasına öncülük etmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. Osmanlı Devleti'nin Batı ile ilişkilerinde aşağıdaki üç aşama yaşanmıştır:

I. Elde kalan toprakları korumaya ve kaybedilenleri geri almaya çalışma
II. Yeni topraklar kazanmak için kuşatma ve seferler düzenleme
III. Avrupa'nın askerî düzenini örnek alarak yenilik yapma

Bu aşamaların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

6. XVII. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı ordusunda tımarlı sipahilerin sayısı azalmış, yeniçeri ocağına ocak dışından asker alınmış ve askerlerin talim düzeni bozulmuştur. Aynı dönemde Avrupa devletleri sürekli beslenen merkezî ordular kurmuş, ateşli silahlarda ve savaş tekniğinde ilerlemiştir.

Bu bilgilere göre,

I. Osmanlı ordusunun savaş gücü zayıflamıştır.
II. Osmanlı ateşli silahla ilk kez bu dönemde tanışmıştır.
III. Avrupa'da askerî örgütlenme değişime uğramıştır.
IV. Tımar sisteminin bozulması yeniçeri ocağının kaldırılmasına yol açmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

7. Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti kaybettiği yerleri geri almak amacıyla yeniden savaşlara girmiştir. Rusya ile yapılan savaşın ardından imzalanan Prut Antlaşması'yla Azak Kalesi geri alınmış; Avusturya ve Venedik'le imzalanan Pasarofça Antlaşması'yla Mora geri alınırken Belgrad elden çıkmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Coğrafi keşiflerle zenginleşen Avrupa devletleri güçlü donanmalar kurmuş, sürekli beslenen ordular oluşturmuş ve subay yetiştiren okullar açmıştır. Aynı dönemde Osmanlı Devleti'nde askerlik büyük ölçüde eski düzen içinde sürdürülmüştür.

Bu duruma bakarak aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?

9. XVIII. yüzyıl ıslahatları çoğunlukla askerî alanla sınırlı kalmış, ıslahatı yürüten padişah ya da sadrazam görevden ayrılınca yenilikler çoğu kez yarıda kalmış, yeniçeriler ve bazı çevreler değişime direnmiştir.

Bu bilgilere göre XVIII. yüzyıl ıslahatlarıyla ilgili,

I. Toplumun her kesiminin desteğini almıştır.
II. Süreklilik kazanamamıştır.
III. Devletin bütün kurumlarını kapsamıştır.
IV. Kişilere bağlı biçimde yürütülmüştür.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

10. Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika'nın çabalarıyla ilk Türk matbaası kurulmuş, İstanbul'da yangınlara karşı bir itfaiye bölüğü oluşturulmuş, çiçek hastalığına karşı aşı uygulanmış, kâğıt ve kumaş atölyeleri açılmış, Avrupa başkentlerine geçici elçiler gönderilmiştir.

Bu bilgilere göre Lale Devri yenilikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?