sekizgenacademy.com

Dış Kuvvetler (Karstik Şekiller, Dalgalar, Akıntılar) — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Dış Kuvvetler (Karstik Şekiller, Dalgalar, Akıntılar) — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Karstik şekiller, oluşum biçimlerine göre aşındırma ve biriktirme şekilleri olmak üzere ikiye ayrılır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi karstik biriktirme şekillerinden biridir?

A) Lapya B) Dolin C) Obruk D) Düden E) Traverten

2. Karstik şekiller yeryüzünün her alanında görülmez; oluşabilmeleri için belirli koşulların bir arada bulunması gerekir.

Buna göre bir alanda karstik şekillerin gelişebilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

A) Yüzeyin kalın kumul örtüsüyle kaplı bulunması B) Zeminin yıl boyunca donmuş hâlde kalması C) Eriyebilen kayaçların ve yeterli suyun bulunması D) Volkanik kayaçların geniş alan kaplaması E) Yüzeyde sürekli akan bir akarsu ağının olması

3. Bir kıyıda, denize doğru dik olarak yükselen sarp bir duvar bulunmakta; bu duvarın dalgaların çarptığı alt kesiminde bir oyuk gelişmektedir. Oyuğun derinleşmesiyle üstteki kesim zaman zaman koparak denize düşmekte, kıyı çizgisi karaya doğru gerilemektedir.

Bu kıyı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Dalga biriktirmesiyle oluşmuş bir kıyı kordonunun geliştiği B) Akarsu biriktirmesiyle oluşmuş bir deltanın yer aldığı C) Buzul aşındırmasıyla oluşmuş bir fiyort kıyısının bulunduğu D) Dalga aşındırmasıyla oluşmuş bir falezin bulunduğu E) Karstik erimeyle oluşmuş geniş bir polyenin yer aldığı

4. Kalkerli bir platoda, yüzeydeki çatlaklar boyunca sızan suların kayacı eritmesiyle önce huni biçimli, çapları birkaç on metreyi bulan çukurlar oluşmuş; zamanla bu çukurlardan birkaçının birleşmesiyle sınırları girintili çıkıntılı, daha geniş çanaklar meydana gelmiştir.

Yukarıda oluşumu anlatılan iki şekil sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lapya — dolin B) Dolin — uvala C) Uvala — polye D) Obruk — mağara E) Düden — polye

5. Türkiye'de karstik şekillerin ve kıyı tiplerinin dağılışı, kayaç özellikleri ile dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak değişir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

I. Karstik şekiller en çok volkanik arazilerin yaygın olduğu alanlarda görülür.
II. Akdeniz kıyılarında buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla fiyortlar oluşmuştur.
III. Ege kıyılarında kıyı çizgisi girintili çıkıntılıdır ve doğal liman sayısı fazladır.
IV. Karadeniz kıyılarında dağların kıyıya paralel uzanması kıyıyı az girintili yapmıştır.

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

6. Kalkerli bir arazide yüzeydeki bir akarsuyun suları, kayaçta açılmış bir delikten yer altına inmekte; yer altında ilerleyen bu sular kayacı eriterek geniş boşluklar oluşturmakta, bu boşluklardan birinin tavanının çökmesiyle de yüzeyde dik yamaçlı, derin ve dairemsi bir çukur meydana gelmektedir.

Metinde sözü edilen şekiller sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lapya — dolin — polye B) Düden — dolin — uvala C) Dolin — mağara — traverten D) Düden — mağara — obruk E) Obruk — mağara — düden

7. Bir kıyı kuşağında, kıyıya yakın bir adayı karayla birleştiren kum ve çakıl birikintisi ile bir koyun ağzının kıyı kordonuyla kapanması sonucu denizle bağlantısı zayıflamış bir su kütlesi bir arada görülmektedir.

Buna göre bu iki şekil sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) Falez — kıyı platformu B) Kıyı oku — falez C) Tombolo — lagün D) Lagün — tombolo E) Kumsal — kıyı oyuğu

8. Bir mağaranın tavanındaki çatlaklardan damlayan sular, içlerindeki kireci bırakarak tavandan aşağı doğru uzayan sivri çıkıntılar oluşturmuş; aynı damlaların tabana düşmesiyle de tabandan yukarı doğru gelişen çıkıntılar meydana gelmiştir. Zamanla bu iki oluşum birleşerek tavanla tabanı birbirine bağlayan bir yapı ortaya çıkmıştır.

Buna göre mağaradaki bu oluşumlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Suyun taşıdığı kirecin çökelmesiyle oluşan biriktirme şekilleri oldukları B) Suyun kayacı eritmesiyle açılmış aşındırma şekilleri oldukları C) Mağara tavanının çökmesiyle ortaya çıkmış çukurlar oldukları D) Rüzgârın taşıdığı ince tozların birikmesiyle oluştukları E) Deniz suyunun buharlaşmasıyla oluşan tuz çökelleri oldukları

9. Bir kıyı kuşağında akarsuların denize taşıdığı kum, kıyı boyunca belirli bir yönde ilerleyen akıntılarla sürüklenmektedir. Bu kıyıda liman girişini korumak için denize doğru uzun bir dalgakıran yapılmış; yıllar içinde dalgakıranın bir yanında geniş bir kum birikintisi gelişirken öbür yanındaki kumsal giderek daralmıştır.

Bu duruma göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kıyıdaki kum hareketinin yalnızca gelgitle ilgili olduğu B) Kıyı akıntılarının kum taşınmasını yönlendirdiği C) Dalgakıranın kıyıya ulaşan dalga yüksekliğini artırdığı D) Kumsalın daralmasının akarsu yükünün artmasından kaynaklandığı E) Kıyıdaki birikintinin buzulların bıraktığı malzemeden oluştuğu

10. Buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan fiyort kıyıları, İskandinav Yarımadası gibi buzulların etkili olduğu yüksek enlemlerde görülür. Akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan ria kıyıları ise İberya Yarımadası'nın kuzeybatısı gibi buzul etkisi taşımayan alanlarda yaygındır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Her iki kıyı tipinin oluşumunda da suların vadileri basmasının payı yoktur. B) Fiyort kıyılarının dağılışında buzulların etkisi belirleyicidir. C) Ria kıyıları, buzulların ulaşmadığı alanlarda da oluşabilmektedir. D) Fiyort ve ria kıyılarında vadileri açmış olan etkenler birbirinden farklıdır. E) Fiyortların görüldüğü alanların belirlenmesinde enlem etkilidir.

Cevap Anahtarı

1-E 2-C 3-D 4-B 5-E 6-D 7-C 8-A 9-B 10-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com