1. Bir bölgede gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farkı 30 °C'yi bulmakta, yıllık yağış 150 mm'yi geçmemekte, bitki örtüsü yok denecek kadar seyrek kalmaktadır. Bu bölgede kayaçlar zamanla çatlayıp ufalanmakta, ancak kayacın kimyasal bileşiminde belirgin bir değişme görülmemektedir.

Bu bilgilere göre bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. Killi bir zemine sahip, eğimi fazla bir yamaçta tabakalar yamaç eğimi doğrultusunda uzanmaktadır. Uzun süren yağışlar ve kar erimelerinin ardından, yamaç eteğinde yol yapımı için kazı yapılmış; kısa süre sonra toprak örtüsü üzerindeki ağaçlarla birlikte kalın bir kütle, bütünlüğünü büyük ölçüde koruyarak bir kayma düzlemi boyunca aşağı doğru yer değiştirmiştir.

Bu yamaçta gerçekleşen kütle hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

3. Kurak bir bölgede, üst kesiminde dayanıklı, alt kesiminde daha az dayanıklı tabakalar bulunan kayaçlarda, rüzgârın sürüklediği kum tanelerinin yere yakın kesimlere daha yoğun çarpması sonucunda alt bölümü incelmiş, üst bölümü geniş kalmış kayaçlar ortaya çıkmıştır.

Yukarıda oluşumu anlatılan şekil ile bu şekli meydana getiren süreç aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

4. Aşağıda iki bölgenin iklim özellikleri verilmiştir:

• I. bölgede sıcaklık yıl boyunca yüksek, yağış boldur ve nemlilik hiçbir mevsimde azalmaz.
• II. bölgede yıllık yağış çok az, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı ise çok fazladır.

Bu bölgelerde ayrışmayı yöneten başlıca süreçler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?

5. Bir alanda; farklı büyüklükteki köşeli taş, çakıl, kum ve kilin boyutlarına göre ayrılmadan karışık biçimde yığıldığı sırtlar bulunmaktadır. Bu sırtların bir bölümü, uzun ekseni malzemeyi getiren hareketin yönüne paralel uzanan, ters çevrilmiş kaşığı andıran tepecikler biçimindedir.

Bu alandaki birikinti şekilleri aşağıdaki dış kuvvetlerden hangisinin ürünüdür?

6. Rüzgârın yer şekillerini oluşturmadaki etkisi yeryüzünün her alanında aynı değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangileri, bir alanda rüzgâr aşındırma ve biriktirmesinin etkili olmasını kolaylaştırır?

I. Bitki örtüsünün gür ve sürekli olması
II. Yüzeyin yıl boyunca kar ve buzla örtülü kalması
III. Yıllık yağış miktarının çok az olması
IV. Yüzeyde gevşek ve ince taneli malzeme bulunması

7. Eğimli bir yamaçta yıllar içinde elektrik direkleri ve ağaç gövdeleri yamaç aşağı doğru eğilmiş, taş duvarlar hafifçe öne doğru kaymıştır. Yamaçta ani bir kütle hareketi gözlenmemiş, hareketin varlığı ancak bu izlerden anlaşılabilmiştir.

Bu yamaçta gerçekleşen olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Yüksek bir dağın kuzeye bakan yamacında, tabanı geniş ve düz, yamaçları dik, enine kesiti U harfini andıran bir vadi bulunmaktadır. Vadinin yukarı kesiminde amfi tiyatroyu andıran çukur bir alan, bu çukurun tabanında ise küçük bir göl yer almaktadır. Vadi tabanında farklı boyutlardaki köşeli malzemeler, boyutlarına göre ayrılmadan karışık hâlde yığılmıştır.

Bu vadi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

9. Günümüzde buzullar, kutup çevrelerinde geniş alanlar kaplarken orta ve alçak enlemlerde yalnızca belirli bir yükseltinin üzerindeki dağların doruklarında görülebilmektedir. Türkiye'de de buzullara ve buzulların oluşturduğu şekillere Ağrı, Cilo ve Kaçkar dağlarının yüksek kesimlerinde rastlanır.

Bu bilgilere göre buzullarla ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

10. Türkiye'de dış kuvvetlerin etkisi, iklim ve yer şekillerine bağlı olarak bölgeden bölgeye değişir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangileri Türkiye için doğrudur?

I. İç Anadolu'nun kurak kesimlerinde rüzgârın yığdığı kumullara rastlanır.
II. Karadeniz kıyı kuşağında heyelan olayları sık görülür.
III. Buzulların oluşturduğu şekiller Marmara'nın alçak platolarında yaygındır.
IV. Kimyasal çözülme, Güneydoğu Anadolu'nun kurak alanlarında en etkili ayrışma türüdür.