Abbasi Devleti ve Türkler - Bilim Medeniyeti
Abbasi Devleti ve Türkler: Bilim ve Medeniyet
Emevilerin Arap milliyetçiliğine karşı çıkan hareketle 750'de kurulan Abbasi Devleti, tüm Müslümanları (Arap, Türk, Fars vb.) eşit sayan bir yönetim anlayışı benimsemiştir; bu sayede Türkler devlet kademelerinde (özellikle ORDUDA) hızla yükselmiştir. Halife Mu'tasım döneminde kurulan SAMİRA (Samerra) şehri, TAMAMEN Türk askerlerinden oluşan bir ordu merkezi olmuş, Türkler zamanla Abbasi yönetiminde fiilî güç hâline gelmiştir. Bu dönemde Bağdat, Beytülhikme (Bilgelik Evi) gibi kurumlarla dünyanın önemli bir bilim merkezi olmuş; Yunan, Hint ve İran eserleri Arapçaya çevrilmiş, matematik, tıp, astronomi alanlarında (Harezmî, İbn Sina gibi bilginlerle) büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu bilimsel miras daha sonra Avrupa'ya aktarılarak Rönesans'ın alt yapısını oluşturmuştur.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Soru, Galileo'dan 600 yıl önce dünyanın döndüğünü savunan, enlem-boylamdan ilk kez bahseden, "Asarü'l Bakiye" adlı eseriyle ünlü bilim insanını sormaktadır.
- Bu tanım BİRUNİ'ye aittir; Biruni astronomi, matematik ve coğrafya alanlarında döneminin çok ilerisinde çalışmalar yapmış, Gazneli Mahmut'un "sarayımın en değerli hazinesi" dediği bir bilgindir.
- Gazali (din/felsefe), Farabi (felsefe/mantık, "Muallim-i Sani"), Harezmî (cebir) ve Firdevsi (edebiyat/Şehname) farklı alanlarda öne çıkmış isimlerdir, tanımdaki özellikler onlara uymaz.
- Doğru cevap B (Biruni)'dir.