Proteinler
Proteinler
Proteinler, AMİNO ASİT adı verilen küçük birimlerin PEPTİT BAĞLARIYLA birleşmesinden oluşan, canlıda EN ÇEŞİTLİ görevi olan organik bileşiklerdir: yapısal görev (kas, kolajen), enzim/hormon üretimi (biyolojik katalizör ve haberci), bağışıklık (antikor) ve TAŞIMA (hemoglobin) gibi. Bir proteinin İŞLEVİ, o proteinin ÜÇ BOYUTLU YAPISINA (amino asit dizilişine bağlı katlanma biçimine) bağlıdır; yapı BOZULURSA (denatüre olursa, örneğin yüksek sıcaklıkta) protein işlevini KAYBEDER.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda ilgili gerçek bir sınav sorusu ve çözümü yer almaktadır.
Proteinlerin etkinliği polipeptit zincirlerinin üç boyutlu özgün yapısını koruduğu sürece devam eder. Bu yapının bozulmasına denatürasyon denir.
Proteinlerin özgün yapısı,
I. yüksek sıcaklık
II. pH
III. basınç
faktörlerinden hangileri nedeniyle bozulur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
- Proteinlerin üç boyutlu yapısı, zayıf kimyasal etkileşimlerle (hidrojen bağı, iyonik etkileşim vb.) bir arada tutulur; bu yapı hem yüksek SICAKLIK (moleküler titreşimi artırarak bağları koparır) hem de ortamın pH değişimi (iyonik etkileşimleri bozarak) sonucunda bozulur, yani denatüre olur. Basınç ise standart koşullarda proteinlerin yapısını bu ölçüde etkilemez. Doğru olanlar I ve II'dir, cevap C'dir.