1. Bir araştırmacı, belirli bir gübrenin fasulye bitkisinin boy uzamasına etkisini incelemek istemektedir. Bu amaçla özdeş koşullarda (aynı toprak, aynı ışık, aynı sıcaklık, aynı su miktarı) yetiştirilen iki grup bitki hazırlar: birinci gruba hiç gübre verilmez, ikinci gruba haftada bir kez belirlenen miktarda gübre verilir. Üç hafta sonunda her iki gruptaki bitkilerin boyları cetvelle ölçülür.

Bu deneyde bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

2. Bir araştırmacı, kurduğu deneyden elde ettiği ölçüm sonuçlarını bir çizelgeye kaydetmiş, ardından bu sayısal sonuçları karşılaştırarak gruplar arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını değerlendirmiştir.

Araştırmacının yaptığı bu işlem, bilimsel yöntemin hangi basamağına örnektir?

3. Bir öğrenci, evinde yetiştirdiği saksı bitkilerinden pencere kenarındakilerin, oda içindeki gölgeli köşede duranlara göre daha gür yapraklandığını fark eder. Bu durumu merak eden öğrenci, konuyla ilgili araştırma yapmaya karar verir.

Buna göre öğrencinin bu aşamada yaptığı, bilimsel yöntemin hangi basamağına örnektir?

4. Bir araştırmacı, belirli bir gübrenin fasulye bitkisinin boy uzamasına etkisini incelemek istemektedir. Bu amaçla özdeş koşullarda (aynı toprak, aynı ışık, aynı sıcaklık, aynı su miktarı) yetiştirilen iki grup bitki hazırlar: birinci gruba hiç gübre verilmez, ikinci gruba haftada bir kez belirlenen miktarda gübre verilir. Üç hafta sonunda her iki gruptaki bitkilerin boyları cetvelle ölçülür.

Bu deneyde bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?

5. Bir araştırmacı, belirli bir gübrenin fasulye bitkisinin boy uzamasına etkisini incelemek istemektedir. Bu amaçla özdeş koşullarda (aynı toprak, aynı ışık, aynı sıcaklık, aynı su miktarı) yetiştirilen iki grup bitki hazırlar: birinci gruba hiç gübre verilmez, ikinci gruba haftada bir kez belirlenen miktarda gübre verilir. Üç hafta sonunda her iki gruptaki bitkilerin boyları cetvelle ölçülür.

Bu deneyde kontrol grubu aşağıdakilerden hangisidir?

6. Bir öğrenci, "Bitkiler karanlıkta konuşursa daha hızlı büyür." şeklinde bir öneri ortaya atmıştır. Bu öneri, hiçbir gözlem veya ölçümle test edilemeyecek biçimde kurulmuştur; "konuşma"nın bitki üzerindeki etkisini nesnel biçimde ölçecek herhangi bir yöntem yoktur.

Buna göre bu önerinin bilimsel bir hipotez sayılmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

7. Bir bilim insanı, gözlemlediği bir durumdan yola çıkarak "Güneş ışığı miktarı arttıkça fesleğen bitkisinin yaprak sayısı artar." önerisini ortaya atmıştır. Bu öneri, henüz test edilmemiş olup ileride yapılacak bir deneyle sınanacaktır.

Bu bilgilere göre bilim insanının ortaya attığı öneri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Bir araştırmacı, kurduğu hipotezi test etmek için deney yapmış; ancak elde ettiği veriler, öne sürdüğü hipotezi desteklememiştir.

Bu durumla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

9. Aşağıda bilimsel yöntemin bazı basamaklarına ait tanımlar numaralandırılarak karışık biçimde verilmiştir.

I. Elde edilen verilerin hipotezi destekleyip desteklemediğine karar verilmesi
II. Doğada dikkat çeken bir durumun fark edilmesi
III. Problemi açıklayabilecek, test edilebilir bir öneri oluşturulması
IV. Bu öneriyi sınamak için kontrollü bir deney kurgulanması

Bu basamakların bilimsel yöntemde izlendiği sıra aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

10. Bir araştırmacı, bir bakterinin üreme hızına sıcaklığın etkisini incelemek istemektedir. Bunun için özdeş besiyerlerinde, aynı başlangıç bakteri sayısıyla, aynı nem oranında beş farklı kap hazırlar. Ancak kaplardan bazılarını farklı sıcaklıklarda, bazılarını ise hem farklı sıcaklıkta hem de farklı ışık koşulunda tutar.

Buna göre bu deney düzeniyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?