1. Servetifünun topluluğu, üyeleri arasındaki görüş ayrılıklarının yanı sıra, yayın organlarında çıkan bir yazının yol açtığı gelişme sonucunda dağılmıştır. Yayın organının bir süre kapatılması, topluluğun birlikte yürüyüşünü sona erdirmiş; üyeler ayrı yollara gitmiştir.

Bu parçada sözü edilen yazının türü ile yayın organının adı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

2. Bu dönemin şairleri arasında bir ad, topluluğun genel çizgisinin dışına çıkar. Bireysel duyarlığı işleyen şiirlerinin yanında, yaşadığı dönemin yönetim düzenini ve toplumsal aksaklıkları konu edinen şiirler de yazmıştır. Ayrıca çocuklar için, dönemin ağır dilinden uzak bir söyleyişle ve hece ölçüsüyle bir kitap ortaya koymuştur.

Bu parçada tanıtılan şair ile sözü edilen çocuk kitabı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

3. Servetifünun şairleri dışa kapalı bir dünyanın içinde yaşadılar. Bulundukları ortamdan uzaklaşma isteği, hem gerçek yaşamdaki tasarılarına hem de şiirlerinin konularına yansıdı.

Buna göre,

I. Uzak bir ülkeye göç etme ya da ülke içinde ıssız bir çiftliğe çekilme tasarıları
II. Şiirde günlük konuşma dilinin olanaklarından yararlanma çabası
III. Hayal ile gerçek arasındaki çatışmanın sık işlenen bir izlek olması
IV. Şiirin, geniş halk kitlelerini eğitme amacına bağlanması

öncüllerinden hangileri parçada sözü edilen uzaklaşma eğilimiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

4. Servetifünun şairlerinden biri için şöyle deniyor:

"Onun şiirinde sözcükler anlamlarından çok seslerinin değeriyle seçilmiştir; kar yağışını anlatan ünlü şiirinde dizelerin sesi, düşen karın hafifliğini okura duyurur. Kendi kurduğu yeni tamlamalardaki ustalığı da bu ses arayışının bir parçasıdır."

Bu parçada sözü edilen şair ile onun şiirinde etkisi en çok görülen Fransız akımı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

5. XIX. yüzyılın sonlarında edebiyatımızda eski ile yeni arasındaki tartışma keskinleşmiş, yenilikten yana olan usta bir sanatçı, çevresinde topladığı genç şairleri o sırada yayımlanmakta olan bir bilim dergisinde bir araya getirmiştir. Böylece topluluk, kendi eliyle kurduğu bir yayın organıyla değil, yazı işleri yönetimi genç bir şaire bırakılan bu derginin edebiyat sayfalarında oluşmuştur.

Bu parçada sözü edilen tartışma, dergi ve derginin yazı işleri yönetimini üstlenen şair aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

6. Aşağıdaki dizeler, bir edebiyat dersinde belli bir dönemin dil tutumunu ve duyarlığını örneklendirmek üzere öğretmen tarafından yazılmıştır:

Bu şeb de dîde-i giryânıma uyku girmedi;
sükût-ı hâne içinde enîn-i bâdı duydum.
Uzakta, bir şeb-i sîmîn içinde gizlenmiş
hayâl-i muattarın ardında eskidim durdum.

Bu dizelerin örneklendirdiği dönem şiiriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

7. Bu dönemin şairleri, şiiri toplumu yönlendirmenin aracı sayan bir önceki kuşaktan ayrılarak şiiri kendi başına bir amaç olarak gördüler. Bu tutumu benimsemelerinde yalnızca Fransız şiirinden aldıkları ders değil, düşüncelerini açıkça dile getirmelerini güçleştiren dönemin koşulları da etkili oldu. Ortaya, dış dünyaya kapalı, geniş okur kitlesini değil ince bir azınlığı gözeten bir şiir çıktı.

Bu parçada Servetifünun şiiriyle ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

8. Tevfik Fikret'in eserleriyle ilgili olarak

I. Servetifünun yıllarında yazdığı şiirlerini Rübab-ı Şikeste'de toplamıştır.
II. Haluk'un Defteri'ni topluluk dağılmadan önce yayımlamış; bu kitapta bireysel karamsarlığını işlemiştir.
III. Tarih-i Kadim'de insanlık tarihini savaş ve zulüm üzerinden eleştirmiştir.
IV. Sis'te II. Meşrutiyet'in ilanının İstanbul'da uyandırdığı coşkuyu dile getirmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

9. Aşağıdaki dize çiftleri, bir edebiyat öğretmeni tarafından farklı dönemlerin şiir anlayışlarını örneklendirmek üzere yazılmıştır.

Bu dize çiftlerinden hangisi dil, ölçü ve tema bakımından Servetifünun şiirine ait OLAMAZ?

10. Servetifünun şiiri bir yandan nesre yaklaşırken bir yandan da halkın konuştuğu dilden uzaklaşmıştır. Bu görünüşteki çelişki, şiirin iki ayrı düzeyinden kaynaklanır: şairler cümleyi kurma biçiminde konuşmanın doğallığını ararken kullandıkları sözcüklerde seçkin ve alışılmadık olanı aramışlardır.

Bu açıklamaya göre Servetifünun şiirinin söz dizimi ve sözcük seçimi bakımından özellikleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

11. Servetifünun şiirinde iki Fransız akımının izi bir arada görülür. Bunlardan biri, şiirde biçim kusursuzluğunu, duyguyu dışa vurmadan nesnel betimlemeyi ve dış dünyanın ayrıntılı çizimini öne çıkarır. Öbürü ise anlamın açık seçik verilmesine karşı çıkar; sesin ve müziğin uyandırdığı belirsiz izlenimi yeğler.

Buna göre,

I. Dizelerin ses değerinin anlamdan önce gelmesi
II. Doğa görünüşlerinin ressam titizliğiyle çizilmesi
III. Şiire biçimce kusursuz bir görünüm kazandırma kaygısı
IV. Duygunun adı konmadan çağrışım yoluyla sezdirilmesi

öncüllerinden hangileri parçada sözü edilen ikinci akımın etkisiyle açıklanabilir?

12. Servetifünun şiiriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi SÖYLENEMEZ?

13. Servetifünun şairleri şiiri nesre yaklaştırmış, cümleyi dize sonunda bitirmeyip sonraki dizeye taşıyan bir söyleyişi yaygınlaştırmıştır. Aşağıdaki dizeler bu özelliği göstermek için yazılmıştır:

Bu akşam yine pencerenin önünde oturmuş
Bakıyordum sokağa; yağmur, ince ve soğuk,
Damlıyordu kaldırımlara, ve ben bilmeden
Düşündüm: Hayat da böyle değil mi, çocuk?
Ne kadar beklesek de gelmeyen bir sabahın
Hasretiyle tükenir ömür... Sonra bir ses,
Uzaktan bir vapur düdüğü, kesik kesik
Yırttı sükûtu; sustum, sustu her nefes.

Bu dizelerin kaçında cümle dize sonunda tamamlanmayıp bir sonraki dizede sürmektedir?

14. Tanzimat'ın ikinci kuşağı ile Servetifünun şairleri, sanat anlayışı bakımından birbirine yakın görülür; ancak iki kuşağı ayıran özellikler de vardır.

I. Sanatın toplumu eğitmek gibi dış bir amaca bağlanmaması
II. Şiirde anlam bütünlüğünün beyit yerine şiirin bütününe yayılması
III. Şiirin konusunun bireysel duygu ve izlenimlere yönelmesi
IV. Sone, terza-rima gibi Batı kaynaklı nazım biçimlerinin yaygın olarak kullanılması

Yukarıdakilerden hangileri Servetifünun şiirini Tanzimat'ın ikinci kuşağından AYIRAN özelliklerdendir?

15. Servetifünun şairlerinin ağır dili, alışılmadık tamlamaları ve kapalı söyleyişi döneminde sert tepki çekmiştir. Tanzimat'ın birinci kuşağından gelen, halkın anlayacağı bir dille yazmayı savunan bir yazar, bu şairleri Fransız edebiyatındaki bir akımın adıyla anarak anlaşılmaz yazmakla suçladığı bir makale yayımlamıştır.

Bu parçada sözü edilen makale ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

16. Bir şiir incelemesinde bir dönemin şiiri için şu saptama yapılıyor:

"Bu şairler yüzyıllardır kullanılan ölçüyü bırakmadılar; tersine onu Türkçenin ses yapısına uydurmakta en ileri noktaya götürdüler. Buna karşılık ölçünün dizeye dayattığı eşitliği kırdılar, uzunlu kısalı dizelerden kurulu bir biçimi yaygınlaştırdılar. Cümleyi de dizenin sınırında tutmayıp bir dizeden ötekine taşırdılar."

Bu saptamada sözü edilen ölçü ile biçim yenilikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

17. Aşağıdaki dizeler, Servetifünun şairlerinin Batı şiirinden aldıkları nazım biçimlerinden birini örneklendirmek için yazılmış; ancak bent aralıkları kaldırılarak art arda sıralanmıştır:

Sahilde bir kayık gibi ruhum da yorgun,
Ufukta solan güneşle başlar karanlık;
Dalgalar dinmiş, deniz bir ayna, ıssızlık
Sarar her yanı, rüzgâr da artık durgun.
Bir hayal-i mai uçar, kanadı solgun,
Ardında bırakır sessiz, derin bir yalnızlık;
Hayatın bütün nimeti kısa bir ayrılık,
Ve kalbim bu sükûta yıllardır vurgun.
Uzaklarda çırpınır beyaz kanatlar,
Bir şehr-i hayale açılır gibi dalgalar;
Sonra her şey susar, iner sessiz gece.
Titrer suda ölgün, mor ve gümüş sisler,
Kulağıma gelir eriyen, uzak sesler;
Ruhum çözülmez kalır, kapalı bir bilmece.

Bu şiirin kafiye düzeni ve nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

18. Divan şiirindeki müstezat ile Servetifünun şairlerinin yaygınlaştırdığı serbest müstezat karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi iki biçimi birbirinden AYIRAN özelliklerden biri DEĞİLDİR?

19. Servetifünun Dönemi'nde nazım ile nesir arasındaki sınır iki yönden aşınmıştır. Bir yandan şiir, konuşma diline yakın söz dizimiyle nesre yaklaşmış; öte yandan ölçü ve kafiye kullanılmadan, şiirsel bir duyarlık ve imge yoğunluğuyla yazılan düzyazı parçaları ortaya çıkmıştır. Bu ikinci türün dönemdeki tanınmış örneklerinden biri, Eylül romanının yazarına aittir.

Bu parçada sözü edilen tür ve örnek eser aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

20. Servetifünun şairleri şiirin yanı sıra gezi yazısı, vecize gibi türlerde de eser vermiştir.

Buna göre Servetifünun şairlerine ait aşağıdaki eser–tür eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?