Geçiş Dönemi Türk Şiiri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · AYT · Eşit Ağırlık

Anlatım

Geçiş Dönemi Türk Şiiri

Geçiş Dönemi (İslamiyet'in kabulünden sonraki ilk yüzyıllar, 11-12. yüzyıl), Türklerin hem ESKİ Türk kültürünün İZLERİNİ hem de YENİ İslam-Arap-Fars kültürünün ETKİLERİNİ bir arada taşıdığı bir dönemdir. Bu dönemin temel eserleri: Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacip, İslami-Türk siyasetnamesi, ilk manzum SİYASETNAME), Divanü Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmut, Türkçenin ilk SÖZLÜĞÜ), Atabetü'l Hakayık (Edip Ahmet Yükneki, dinî-ahlaki öğütler) ve Divan-ı Hikmet (Ahmet Yesevi, TASAVVUFİ Türk şiirinin İLK örneği).

Çözümlü örnek

Gerçek Sınav Sorusu

11. yüzyılda kaleme alınan, “kut” ve “töre” kavramaları üze- rine inşa edilen eserde devlet yönetimine dair usullerle devlet-toplum ilişkilerini biçimlendiren kurallara yer verilmiştir. Bunların yanı sıra eser; aile düzeni, yasa ve töre bilgisi, tören ve şölen düzeni, sofra görgüsü, sağlık bilgisi, tarım, hayvancılık, el sanatları gibi daha çok halk biliminin ilgi alanına giren konular hakkında çok değerli bilgiler içermektedir. Bu parçada sözü edilen eserle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Türk edebiyatında mesnevi nazım biçiminin kullanıldığı ilk eserdir.
B) İlk Türk İslami eserdir.
C) Alegorik bir eserdir.
D) Beyitler hâlinde, aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
E) Kün Togdı, eserdeki hükümdar; Ay Toldı ise vezirdir.

  1. "Kut" ve "töre" kavramları ÜZERİNE inşa edilen, 11. yüzyılda yazılan bu eser Yusuf Has Hacip'in "Kutadgu Bilig"idir; eser MESNEVİ nazım biçiminde, ARUZ ölçüsüyle ve ALEGORİK (Kün Togdı-hükümdar, Ay Toldı-vezir gibi SEMBOLİK kişilerle) yazılmıştır; ancak Kutadgu Bilig İLK Türk-İslami eser olsa da "İLK MESNEVİ" unvanı FARKLI bir esere (bazı kaynaklarda tartışmalı) ait olduğundan bu iddia (A) YANLIŞTIR, cevap A'dır.