sekizgenacademy.com

Ksilemde Su ve Minerallerin Taşınması — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Ksilemde Su ve Minerallerin Taşınması — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Bir bitki bir gün boyunca topraktan 1800 g su almış; bu suyun 36 g'ı bitkinin büyümesinde ve fotosentezde kullanılmış, geri kalanı ise yapraklardan buhar hâlinde kaybedilmiştir.
Buna göre alınan suyun yüzde kaçı bitkide kullanılmıştır?

A) 0,02 B) 2 C) 20 D) 50 E) 98

2. Ksilemde su sütununun kopmadan çekilmesini sağlayan çekim ile suyun boru çeperine tutunmasını sağlayan çekim, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

A) Adhezyon – kohezyon B) Adhezyon – osmoz C) Kohezyon – adhezyon D) Kohezyon – osmoz E) Osmoz – adhezyon

3. Bir sürgünün gövdesinin bir bölümü, boruları zarar görmeyecek biçimde kaynar suya daldırılarak buradaki canlı hücreleri öldürülmüştür. Uygulamadan sonra sürgünün yapraklarına su iletiminin sürdüğü belirlenmiştir.
Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Su iletiminin gövdedeki canlı hücrelerin bölünmesiyle sürdürüldüğünü B) Ölen hücrelerde depolanmış ATP'nin iletimi bir süre daha sürdürdüğünü C) Suyu yukarı çeken gücün gövdedeki canlı hücrelerce üretildiğini D) Minerallerin taşınmasının canlı hücrelerin ölmesiyle durduğunu E) Su iletiminin hücrelerin ürettiği ATP'ye bağlı olmadığını

4. Yaprakları saydam ve hava geçirmeyen bir torbayla kaplanan bir bitkide, kök ortamına eklenen işaretli minerallerin yapraklara ulaşmasının belirgin biçimde yavaşladığı belirlenmiştir.
Bu sonuç, minerallerin ksilemde taşınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Minerallerin ksilem boyunca aktif taşımayla pompalandığını B) Minerallerin yapraklara ulaşmak için floeme geçtiğini C) Minerallerin yapraklarda üretilen enerjiyle yukarı çekildiğini D) Minerallerin su akımıyla birlikte sürüklendiğini E) Torbanın minerallerin kök tarafından alınmasını doğrudan engellediğini

5. Dar bir boruda su, kılcallık nedeniyle kendiliğinden bir miktar yükselir ve boru daraldıkça bu yükselme artar. Ancak ölçümler, ksilem boruları kadar dar borularda bile kılcallıkla ulaşılan yüksekliğin birkaç metreyi geçmediğini göstermektedir.
Bu bilgi aşağıdaki çıkarımlardan hangisini destekler?

A) Boru çapı, ksilemde suyun ne kadar yükseleceğini belirleyen tek etkendir. B) Kılcallık, ksilemde suyun taşınmasına katkı sağlamaz. C) Ksilem borularının daha da daralması suyu ağacın tepesine çıkarır. D) Uzun ağaçlarda suyun yükselmesi yaprakta oluşan çekimi gerektirir. E) Suyun yükselmesinde adhezyon, kohezyondan daha etkilidir.

6. Bir potometreye bağlanan kesilmiş sürgünün çektiği su, kılcal borudaki su sütununun ilerlemesiyle izlenmektedir. Su sütunu 15 dakikada 45 mm ilerlemiş, borunun iç kesit alanı 3 mm² olarak ölçülmüştür. Sürgünün su çekme hızı deney boyunca değişmemektedir.
Buna göre bu sürgünün 1 saatte çektiği su kaç mm³'tür?

A) 135 B) 180 C) 540 D) 2700 E) 8100

7. Bir otsu bitkide gündüz 10 saat boyunca terleme hızı saatte 48 g, kökten su alım hızı ise saatte 36 g olarak ölçülmüştür. Gece terleme hızı saatte 5 g'a düşmüş, kökten su alımı saatte 20 g olmuştur. Hızların her dilimde sabit kaldığı ve gündüz oluşan su açığının yalnız gecenin net su kazancıyla kapandığı kabul edilmektedir.
Buna göre gündüz oluşan su açığı, gece başladıktan kaç saat sonra tamamen kapanır?

A) 6 B) 8 C) 10 D) 12 E) 24

8. Yüksek bir ağaçta yaprakların çevresindeki hava aniden kurutulup ısıtılarak terleme hızı artırılmıştır. Ksilemdeki su geriliminin önce gövdenin üst kısmında, birkaç dakika sonra gövdenin alt kısmında arttığı; kökten su alımının ise en son hızlandığı ölçülmüştür.
Bu ölçümler aşağıdakilerden hangisini destekler?

A) Suyu taşıyan çekimin yaprakta doğup su sütunu boyunca aşağı iletildiğini B) Suyun kök hücrelerinde oluşan basınçla aşağıdan yukarı doğru itildiğini C) Su sütununun adezyonla boru çeperlerine tutunarak kendiliğinden yükseldiğini D) Gerilimin kökte oluşup gövde boyunca yukarı doğru aktarıldığını E) Gövdenin üst kısmındaki ksilem borularının suyu enerji harcayarak çektiğini

9. Bir öğrenci ksilemi oluşturan trake ve trakeitlerle ilgili aşağıdaki ifadeleri yazmıştır.
Bu ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?

A) Trakelerde üst üste dizilen hücrelerin enine çeperleri ortadan kalkarak uzun, kesintisiz borular oluşmuştur. B) Çeperlerdeki lignin, su gerilim altında çekilirken boruların içe doğru çökmesini önler. C) Trakeitlerde su, bir hücreden diğerine çeperlerdeki geçit bölgelerinden geçer. D) Odun dokusunu oluşturan bu hücreler suyu iletmenin yanında bitkiye destek de sağlar. E) Trake ve trakeitler canlı hücreler olduğundan suyu ATP harcayarak yukarı pompalar.

10. Terlemenin hızlı olduğu bir yaz gününde bir ağacın gövde çapı öğle saatlerinde ölçülebilir biçimde küçülmekte, gece yeniden eski değerine dönmektedir. Aynı süre boyunca gövdedeki canlı hücrelerin su içeriğinde belirgin bir değişme ölçülmemiştir.
Bu bulgu aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Gövdedeki su borularının gündüz genişleyerek daha çok su ilettiğini B) Ksilemdeki suyun çekilerek, gerilim altında taşındığını C) Ksilemdeki suyun kökten gelen basınçla itilerek taşındığını D) Gündüzki su kaybının gece kök basıncıyla tümüyle karşılandığını E) Gövdedeki suyun gündüz buharlaşarak boruları boşalttığını

11. Bir ağacın gövdesinde ksilemdeki su akış hızı gündüz saatte 6 m, gece saatte 0,5 m olarak ölçülmüştür. Gündüzün 06.00-18.00, gecenin 18.00-06.00 arasında sürdüğü ve hızların bu dilimlerde sabit kaldığı kabul edilmektedir.
Saat 16.00'da kök bölgesinden ksileme giren işaretli su molekülleri, kök bölgesinden 15 m yukarıdaki yapraklara kaç saat sonra ulaşır?

A) 2,5 B) 6 C) 8 D) 24 E) 30

12. Su taşıyan bir ksilem borusuna küçük bir hava kabarcığı girdiğinde, boru bütünlüğünü koruduğu hâlde o borudaki su iletiminin durduğu gözlenmiştir.
Bu gözlem, suyun ksilemde taşınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini destekler?

A) Suyun kesintisiz bir sütun hâlinde yukarı çekildiğini B) Suyun boru içinde damlalar hâlinde sıçrayarak ilerlediğini C) Suyun kökten gelen basınçla itilerek yukarı çıktığını D) Su moleküllerinin çepere tutunmasının taşımada rolü olmadığını E) Hava kabarcığının su moleküllerini çözerek taşımayı durdurduğunu

13. Bir ağacın gövdesinden alınan enine kesitte toplam odun (ksilem) alanı 20 cm² ölçülmüş; bu alanın yalnızca yarısını oluşturan dış halkalardaki boruların su ilettiği belirlenmiştir. İleten borulardaki su akış hızı, gün boyunca 8 saat süren yoğun terleme diliminde saatte 2 m'dir.
Buna göre bu dilimde gövdeden yukarı taşınan su kaç litredir? (1 L = 1000 cm³)

A) 2 B) 16 C) 32 D) 48 E) 160

14. Saksıdaki bir bitkinin kökleri, gövde ve yaprakları etkilenmeyecek biçimde sıcak su uygulanarak öldürülmüş ve bitki suyla dolu bir kaba alınmıştır. Uygulamadan sonra şu gözlemler yapılmıştır:
- Gündüz yapraklara su iletimi bir süre sürmüş, yapraklar solmamıştır.
- Gece neme doymuş ortamda bekletilen bitkinin yaprak kenarlarında su damlası oluşmamıştır.
- Kaba eklenen ve canlı köklerin almadığı bir boya maddesi yaprak damarlarına kadar ulaşmıştır.
Bu gözlemler aşağıdakilerden hangisini destekler?

A) Suyun yukarı taşınması, kök hücrelerinin enerji harcamasıyla gerçekleşir. B) Gutasyon, terlemenin neme doymuş ortamda gözlenen bir biçimidir. C) Maddelerin seçilerek alınması ksilem borularının çeperinde gerçekleşir. D) Kök basıncı canlı kök hücrelerine bağlıdır; terleme çekimi ise değildir. E) Su sütununu bir arada tutan kohezyon kuvveti kök hücrelerinde üretilir.

15. Kıyıya yakın bir tarlada uzun süre tuzlu suyla sulama yapılması sonucu toprakta tuz birikmiştir. Toprak nemli olduğu hâlde bu tarladaki bitkilerin gün içinde soldukları ve kökten su alımlarının belirgin biçimde azaldığı belirlenmiştir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tuz kristallerinin ksilem borularını tıkayarak su sütununu koparması B) Kök basıncının artarak suyu yapraklardan köke doğru geri itmesi C) Tuz iyonlarının kök hücrelerine girerek bu hücrelerin su potansiyelini düşürmesi D) Kök hücrelerinin tuz iyonlarıyla birlikte suyu da enerji harcayarak dışarı pompalaması E) Toprak çözeltisinin su potansiyelinin kök hücrelerininkinden düşük hâle gelmesi

16. Tabloda bir bitkide suyun izlediği yol üzerindeki noktalarda ölçülen su potansiyeli değerleri verilmiştir. Su, potansiyelin yüksek olduğu yerden düşük olduğu yere hareket eder; art arda gelen iki nokta arasındaki potansiyel farkı büyüdükçe o basamaktaki çekim güçlenir.
Buna göre bu bitkide suyun en güçlü çekildiği basamak, art arda gelen hangi iki nokta arasındadır?

A) Toprak çözeltisi – Emici tüy B) Emici tüy – Kök ksilemi C) Kök ksilemi – Gövde ksilemi D) Gövde ksilemi – Yaprak mezofili E) Yaprak mezofili – Atmosfer

17. Kökte endodermis hücrelerinin çeperlerinde su ve çözünmüş madde geçirmeyen Kaspari şeridi bulunur. Bir deneyde köke, hücre zarındaki taşıyıcı proteinleri etkisizleştiren ancak çeperler ve hücre arası boşluklar boyunca madde hareketini etkilemeyen bir madde uygulanmıştır. Uygulamadan sonra kök korteksinin hücre arası boşluklarında mineral bulunmaya devam ettiği hâlde kökten ksileme mineral geçişinin durduğu gözlenmiştir.
Bu bulgu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Minerallerin ksileme ulaşmadan önce endodermiste hücre zarından geçmek zorunda olmasıyla B) Minerallerin kök tüylerinden difüzyonla alınıp korteksten geçerek ksileme ulaşmasıyla C) Kaspari şeridinin mineralleri bağlayıp ksileme aktaran bir taşıyıcı olmasıyla D) Ksilem borularının canlı olup mineralleri enerji harcayarak içine çekmesiyle E) Suyun kökte yalnız hücre arası boşluklar boyunca ksileme ilerlemesiyle

18. Toprağı nemli tutulan ve havası neme doymuş bir serada gece boyunca bekletilen bir bitkinin yaprak kenarlarında sabah sıvı su damlaları görülmüştür. Aynı bitkide, sera havası kuruyup ısındığında öğle saatlerinde yaprak kenarlarında damla oluşmadığı belirlenmiştir.
I. Damlalar, kökte minerallerin aktif alınmasıyla oluşan kök basıncının sonucudur.
II. Damlalar, stomalardan buhar hâlinde çıkan suyun yaprak yüzeyinde yoğunlaşmasıyla oluşmuştur.
III. Öğle saatlerinde terlemenin oluşturduğu çekim baskın olduğundan su, yaprak kenarından sıvı olarak atılmaz.
Bu gözlemlerle ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

19. Topraksız (besin çözeltili) ortamda yetiştirilen bir bitkinin kök ortamındaki havalandırma kesilerek çözeltideki oksijen miktarı belirgin biçimde azaltılmıştır. Işık, sıcaklık ve hava nemi değiştirilmemiştir.
I. Köklerin mineral alımı azalır.
II. Kök basıncı azalır.
III. Gündüz terlemenin oluşturduğu çekimle ksilemde suyun yukarı taşınması tamamen durur.
Bu uygulamadan sonra kısa süre içinde yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

20. Grafikte bir bitkide gün doğumundan sonra ölçülen terleme hızı (K) ile kökten su alım hızı (L) verilmiştir. İki eğrinin en yüksek değere ulaştığı saatler arasında belirgin bir fark bulunmaktadır.
Bu farkın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su alımının, terlemeyle oluşan çekim köke ulaştıktan sonra artması B) Kökün önce su alması, fazla suyun ardından yapraktan buharlaşması C) Kök basıncının gün ortasında en yüksek düzeye çıkarak su alımını hızlandırması D) Ksilemde taşıma sırasında harcanan ATP'nin gecikmeyle üretilmesi E) Yapraklara ulaşan suyun bir bölümünün köke geri gönderilmesi

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

KSİLEMDE SU VE MİNERALLERİN TAŞINMASI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-B 2-C 3-E 4-D 5-D 6-C 7-B 8-A 9-E 10-B

11-C 12-A 13-B 14-D 15-E 16-E 17-A 18-D 19-C 20-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com