Ksilemde Su ve Minerallerin Taşınması — Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 20 soru AYT Biyoloji
Soru Kitapçığı
Ksilemde Su ve Minerallerin Taşınması — Çalışma Kağıdı
Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut
20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada
- Bu testte 20 soru vardır.
- Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.
1. Bir bitki bir gün boyunca topraktan 1800 g su almış; bu suyun 36 g'ı bitkinin büyümesinde ve fotosentezde kullanılmış, geri kalanı ise yapraklardan buhar hâlinde kaybedilmiştir.
Buna göre alınan suyun yüzde kaçı bitkide kullanılmıştır?
2. Ksilemde su sütununun kopmadan çekilmesini sağlayan çekim ile suyun boru çeperine tutunmasını sağlayan çekim, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?
3. Bir sürgünün gövdesinin bir bölümü, boruları zarar görmeyecek biçimde kaynar suya daldırılarak buradaki canlı hücreleri öldürülmüştür. Uygulamadan sonra sürgünün yapraklarına su iletiminin sürdüğü belirlenmiştir.
Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini gösterir?
4. Yaprakları saydam ve hava geçirmeyen bir torbayla kaplanan bir bitkide, kök ortamına eklenen işaretli minerallerin yapraklara ulaşmasının belirgin biçimde yavaşladığı belirlenmiştir.
Bu sonuç, minerallerin ksilemde taşınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?
5. Dar bir boruda su, kılcallık nedeniyle kendiliğinden bir miktar yükselir ve boru daraldıkça bu yükselme artar. Ancak ölçümler, ksilem boruları kadar dar borularda bile kılcallıkla ulaşılan yüksekliğin birkaç metreyi geçmediğini göstermektedir.
Bu bilgi aşağıdaki çıkarımlardan hangisini destekler?
6. Bir potometreye bağlanan kesilmiş sürgünün çektiği su, kılcal borudaki su sütununun ilerlemesiyle izlenmektedir. Su sütunu 15 dakikada 45 mm ilerlemiş, borunun iç kesit alanı 3 mm² olarak ölçülmüştür. Sürgünün su çekme hızı deney boyunca değişmemektedir.
Buna göre bu sürgünün 1 saatte çektiği su kaç mm³'tür?
7. Bir otsu bitkide gündüz 10 saat boyunca terleme hızı saatte 48 g, kökten su alım hızı ise saatte 36 g olarak ölçülmüştür. Gece terleme hızı saatte 5 g'a düşmüş, kökten su alımı saatte 20 g olmuştur. Hızların her dilimde sabit kaldığı ve gündüz oluşan su açığının yalnız gecenin net su kazancıyla kapandığı kabul edilmektedir.
Buna göre gündüz oluşan su açığı, gece başladıktan kaç saat sonra tamamen kapanır?
8. Yüksek bir ağaçta yaprakların çevresindeki hava aniden kurutulup ısıtılarak terleme hızı artırılmıştır. Ksilemdeki su geriliminin önce gövdenin üst kısmında, birkaç dakika sonra gövdenin alt kısmında arttığı; kökten su alımının ise en son hızlandığı ölçülmüştür.
Bu ölçümler aşağıdakilerden hangisini destekler?
9. Bir öğrenci ksilemi oluşturan trake ve trakeitlerle ilgili aşağıdaki ifadeleri yazmıştır.
Bu ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?
10. Terlemenin hızlı olduğu bir yaz gününde bir ağacın gövde çapı öğle saatlerinde ölçülebilir biçimde küçülmekte, gece yeniden eski değerine dönmektedir. Aynı süre boyunca gövdedeki canlı hücrelerin su içeriğinde belirgin bir değişme ölçülmemiştir.
Bu bulgu aşağıdakilerden hangisini gösterir?
11. Bir ağacın gövdesinde ksilemdeki su akış hızı gündüz saatte 6 m, gece saatte 0,5 m olarak ölçülmüştür. Gündüzün 06.00-18.00, gecenin 18.00-06.00 arasında sürdüğü ve hızların bu dilimlerde sabit kaldığı kabul edilmektedir.
Saat 16.00'da kök bölgesinden ksileme giren işaretli su molekülleri, kök bölgesinden 15 m yukarıdaki yapraklara kaç saat sonra ulaşır?
12. Su taşıyan bir ksilem borusuna küçük bir hava kabarcığı girdiğinde, boru bütünlüğünü koruduğu hâlde o borudaki su iletiminin durduğu gözlenmiştir.
Bu gözlem, suyun ksilemde taşınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini destekler?
13. Bir ağacın gövdesinden alınan enine kesitte toplam odun (ksilem) alanı 20 cm² ölçülmüş; bu alanın yalnızca yarısını oluşturan dış halkalardaki boruların su ilettiği belirlenmiştir. İleten borulardaki su akış hızı, gün boyunca 8 saat süren yoğun terleme diliminde saatte 2 m'dir.
Buna göre bu dilimde gövdeden yukarı taşınan su kaç litredir? (1 L = 1000 cm³)
14. Saksıdaki bir bitkinin kökleri, gövde ve yaprakları etkilenmeyecek biçimde sıcak su uygulanarak öldürülmüş ve bitki suyla dolu bir kaba alınmıştır. Uygulamadan sonra şu gözlemler yapılmıştır:
- Gündüz yapraklara su iletimi bir süre sürmüş, yapraklar solmamıştır.
- Gece neme doymuş ortamda bekletilen bitkinin yaprak kenarlarında su damlası oluşmamıştır.
- Kaba eklenen ve canlı köklerin almadığı bir boya maddesi yaprak damarlarına kadar ulaşmıştır.
Bu gözlemler aşağıdakilerden hangisini destekler?
15. Kıyıya yakın bir tarlada uzun süre tuzlu suyla sulama yapılması sonucu toprakta tuz birikmiştir. Toprak nemli olduğu hâlde bu tarladaki bitkilerin gün içinde soldukları ve kökten su alımlarının belirgin biçimde azaldığı belirlenmiştir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
16. Tabloda bir bitkide suyun izlediği yol üzerindeki noktalarda ölçülen su potansiyeli değerleri verilmiştir. Su, potansiyelin yüksek olduğu yerden düşük olduğu yere hareket eder; art arda gelen iki nokta arasındaki potansiyel farkı büyüdükçe o basamaktaki çekim güçlenir.
Buna göre bu bitkide suyun en güçlü çekildiği basamak, art arda gelen hangi iki nokta arasındadır?
17. Kökte endodermis hücrelerinin çeperlerinde su ve çözünmüş madde geçirmeyen Kaspari şeridi bulunur. Bir deneyde köke, hücre zarındaki taşıyıcı proteinleri etkisizleştiren ancak çeperler ve hücre arası boşluklar boyunca madde hareketini etkilemeyen bir madde uygulanmıştır. Uygulamadan sonra kök korteksinin hücre arası boşluklarında mineral bulunmaya devam ettiği hâlde kökten ksileme mineral geçişinin durduğu gözlenmiştir.
Bu bulgu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
18. Toprağı nemli tutulan ve havası neme doymuş bir serada gece boyunca bekletilen bir bitkinin yaprak kenarlarında sabah sıvı su damlaları görülmüştür. Aynı bitkide, sera havası kuruyup ısındığında öğle saatlerinde yaprak kenarlarında damla oluşmadığı belirlenmiştir.
I. Damlalar, kökte minerallerin aktif alınmasıyla oluşan kök basıncının sonucudur.
II. Damlalar, stomalardan buhar hâlinde çıkan suyun yaprak yüzeyinde yoğunlaşmasıyla oluşmuştur.
III. Öğle saatlerinde terlemenin oluşturduğu çekim baskın olduğundan su, yaprak kenarından sıvı olarak atılmaz.
Bu gözlemlerle ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?
19. Topraksız (besin çözeltili) ortamda yetiştirilen bir bitkinin kök ortamındaki havalandırma kesilerek çözeltideki oksijen miktarı belirgin biçimde azaltılmıştır. Işık, sıcaklık ve hava nemi değiştirilmemiştir.
I. Köklerin mineral alımı azalır.
II. Kök basıncı azalır.
III. Gündüz terlemenin oluşturduğu çekimle ksilemde suyun yukarı taşınması tamamen durur.
Bu uygulamadan sonra kısa süre içinde yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
20. Grafikte bir bitkide gün doğumundan sonra ölçülen terleme hızı (K) ile kökten su alım hızı (L) verilmiştir. İki eğrinin en yüksek değere ulaştığı saatler arasında belirgin bir fark bulunmaktadır.
Bu farkın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.
KSİLEMDE SU VE MİNERALLERİN TAŞINMASI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI
1-B 2-C 3-E 4-D 5-D 6-C 7-B 8-A 9-E 10-B
11-C 12-A 13-B 14-D 15-E 16-E 17-A 18-D 19-C 20-A
8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com