Belirsiz Miktar (Partitivo: del/dello/della)

Belirsiz Miktar: Partitivo (del, dello, della, dei, degli, delle)

Partitivo, İtalyancada "biraz, birkaç, bazı" gibi belirsiz bir miktar ya da sayı belirtmek için kullanılır ve şekil olarak "di" edatının belirli artikelle birleşmiş hâliyle (del, dello, della, dei, degli, delle) AYNIDIR; fark, işlevindedir. Kütlesel (sayılamayan) isimlerle "biraz" anlamında (del pane = biraz ekmek), çoğul sayılabilen isimlerle ise "birkaç/bazı" anlamında (dei libri = birkaç kitap) kullanılır. Bu konu YDS/YÖKDİL'de "qualche" ile "alcuni/alcune" arasındaki fark ve özellikle "qualche"nin tekil isim alma zorunluluğu üzerinden test edilir.

Partitivo Biçimleri

del pane, dello zucchero, della marmellata (kütlesel/sayılamayan isimler, tekil, "biraz")
dei libri, degli amici, delle case (sayılabilen isimler, çoğul, "birkaç/bazı")

Alternatif Yapılar

un po' di: sadece kütlesel isimlerle kullanılır, "biraz" anlamını netleştirir → un po' di pane
alcuni / alcune: sadece ÇOĞUL sayılabilen isimlerle kullanılır → alcuni libri, alcune case
qualche: anlamca çoğuldur ("birkaç") ama SÖZDİZİMSEL OLARAK HER ZAMAN TEKİL isimle kullanılır → qualche libro (ASLA "qualche libri" değil)

Olumsuz Cümlelerde Partitivo

Olumsuz cümlelerde partitivo genellikle tamamen düşer: "Non ho soldi" (param yok) denir, standart dilde "Non ho dei soldi" tercih edilmez.

Vorrei del pane e della marmellata, per favore.

↳ Biraz ekmek ve reçel istiyorum, lütfen.

Ho comprato dei libri molto interessanti.

↳ Çok ilginç birkaç kitap aldım.

C'è qualche problema con il computer.

↳ Bilgisayarda birkaç/bazı sorun var.

Non ho soldi per comprare il biglietto.

↳ Bileti almak için param yok.

İpucu: "Qualche" kelimesini gördüğünüzde otomatik olarak yanındaki ismi TEKİL yapın; anlam çoğul olsa da biçim her zaman tekildir. Bu, partitivo konusunda en sık sorulan kuraldır.

Dikkat: "Qualche problemi" gibi bir kullanım İtalyancada YOKTUR; doğrusu her zaman "qualche problema"dır, çünkü "qualche" değişmez biçimde tekil isim ister. Ayrıca "alcuni/alcune" sadece çoğul isimlerle kullanılır, bu yüzden "alcuni problema" da yanlıştır (doğrusu "alcuni problemi"). Türk öğrenciler genellikle "birkaç" kelimesinin Türkçedeki çoğul çağrışımıyla "qualche" sonrasına çoğul isim koyma hatasına düşer.

Sınavlarda partitivo genellikle isim cinsiyeti/sayısına uygun del/dello/della/dei/degli/delle seçimini ya da qualche'nin tekillik zorunluluğunu test eden cümlelerle karşımıza çıkar.

Partitivo, Alcuni/Alcune ve Qualche Karşılaştırması

Üç yapı da benzer anlamlar taşıdığı için sınavlarda birbirine karıştırılır, ama sözdizimsel davranışları farklıdır. "Dei/degli/delle" günlük konuşmada en doğal ve en sık kullanılan biçimdir ve hem kütlesel hem sayılabilen çoğul isimlerle uyumludur. "Alcuni/alcune" biraz daha yazınsal ve vurgulu bir kayıt taşır, SADECE sayılabilen çoğul isimlerle kullanılır ve kütlesel isimlerle asla eşleşmez (örneğin "alcuni pane" yanlıştır). "Qualche" ise anlamca "birkaç" dese de biçimce her zaman tekil isim ister ve bu üç yapı arasında en çok tuzak barındıranıdır. Bir cümlede bu üç seçenek birlikte şık olarak verildiğinde, önce ismin sayılabilir mi kütlesel mi olduğuna, sonra tekil mi çoğul mu verildiğine bakmak doğru cevaba ulaştırır.

Ayrıca konuşma dilinde "un po' di" ifadesi yalnızca kütlesel isimlerle kullanılabildiğinden, "un po' di libri" gibi bir kullanım anlamca çelişkilidir; bu ifade "un po' di pane", "un po' di tempo" gibi sayılamayan isimlerle sınırlıdır ve bu sınır sınav sorularında da korunur.