İşaret Sıfat/Zamirleri (questo/quello)

İşaret Sıfat/Zamirleri: questo ve quello

"Questo" (bu) yakındaki bir nesneyi, "quello" (şu/o) ise konuşandan uzaktaki bir nesneyi işaret eder. "Questo" nispeten basit çekimlenirken (questo/questa/questi/queste), "quello" isimden ÖNCE bir sıfat olarak kullanıldığında son derece özel bir davranış sergiler: tıpkı belirli artikel gibi çekimlenir. Bu, İtalyanca gramerinin en sofistike ve YDS/YÖKDİL'de en sık test edilen konularından biridir.

Questo (Bu) — Basit Çekim

questo (eril tekil), questa (dişil tekil), questi (eril çoğul), queste (dişil çoğul)
Ünlüyle başlayan isimlerden önce isteğe bağlı olarak kısalabilir: quest'anno, quest'idea

Quello (Şu/O) — İsimden Önce SIFAT Olarak Kullanıldığında

Quello, bir isimden hemen önce geldiğinde belirli artikelin (il/lo/l'/la/i/gli/le) çekim mantığını birebir kopyalar:

quel (il gibi): düz ünsüzle başlayan eril tekil → quel ragazzo
quello (lo gibi): s+ünsüz/z/gn/ps ile başlayan eril tekil → quello studente
quell' (l' gibi): ünlüyle başlayan eril/dişil tekil → quell'amico, quell'amica
quella (la gibi): ünsüzle başlayan dişil tekil → quella casa
quei (i gibi): düz ünsüzle başlayan eril çoğul → quei ragazzi
quegli (gli gibi): s+ünsüz/z/ünlü ile başlayan eril çoğul → quegli studenti, quegli amici
quelle (le gibi): tüm dişil çoğullar, tek biçim → quelle case, quelle amiche

Quello — ZAMİR Olarak Kullanıldığında

Quello bir isimden önce değil, tek başına (isim yerine) kullanıldığında bu karmaşık çekime uğramaz, sadece dört sabit biçimi vardır: quello, quella, quelli, quelle. Örneğin "Questo libro è mio, quello è tuo" (bu kitap benim, o [kitap] senin) cümlesinde "quello" tek başına durur ve değişmez.

Questo libro è interessante, quello no.

↳ Bu kitap ilginç, şu (o) değil.

Quel ragazzo è mio fratello minore.

↳ Şu erkek çocuk benim küçük kardeşim.

Quegli studenti sono molto bravi in matematica.

↳ Şu öğrenciler matematikte çok başarılı.

Quest'anno andremo in vacanza in Italia.

↳ Bu yıl İtalya'ya tatile gideceğiz.

İpucu: "Quello" isimden önce sıfat olarak kullanıldığında hangi biçimi alacağını bulmak için önce o isim için hangi belirli artikeli (il/lo/l'/la/i/gli/le) kullanacağınızı düşünün, sonra quel-/quello/quell'/quella/quei/quegli/quelle tablosundaki karşılığını uygulayın.

Dikkat: Türk öğrencilerin en sık yaptığı hata, "quello"yu her isimden önce DEĞİŞMEZ tek bir biçim sanıp her yerde "quello ragazzo", "quello studenti" gibi kullanmaktır. Oysa "quello" isimden önce geldiğinde belirli artikel gibi zorunlu olarak çekimlenir: doğrusu "quel ragazzo" ve "quegli studenti"dir. Bu kural sınavlarda sürekli test edilir çünkü Türkçede işaret sıfatlarının (bu/şu/o) hiçbir çekimi yoktur, bu yüzden öğrenciler bu zorunluluğu tamamen unutabilir.

YDS/YÖKDİL sorularında bu konu genellikle isimden önce gelen "quello"nun doğru artikel-benzeri biçimini seçtirerek, öğrencinin belirli artikel bilgisini işaret sıfatlarına aktarabildiğini test eder.

"Bello" ile Paralellik

İlginç bir dilbilgisi notu olarak, isimden ÖNCE gelen "bello" (güzel) sıfatı da tıpkı "quello" gibi belirli artikelin çekim mantığını izler: "un bel ragazzo" (quel ragazzo gibi), "un bell'amico" (quell'amico gibi), "dei bei libri" (quei libri gibi). Bu paralelliği fark etmek, "quello" çekimini öğrenirken ekstra bir kelime dağarcığını da aynı mantıkla çözmenizi sağlar ve sınavda karşınıza çıkabilecek benzer bir tuzağa hazırlıklı olmanızı sağlar.