Karşılaştırma Yapıları (più/meno...di/che)

Karşılaştırma Yapıları: più/meno...di/che

İtalyancada karşılaştırma üç şekilde yapılır: üstünlük (comparativo di maggioranza: più...di/che - daha...dan), aşağılık (comparativo di minoranza: meno...di/che - daha az...dan) ve eşitlik (comparativo di uguaglianza: così...come / tanto...quanto - kadar...). Bu derste özellikle YDS'nin en klasik tuzağı olan "di" ile "che" arasındaki seçime odaklanacağız.

di mi, che mi? Altın Kural

İki farklı VARLIK, KİŞİ ya da NESNE aynı özellik üzerinden karşılaştırılıyorsa "di" kullanılır (İngilizcedeki "than" gibi düşünülebilir, ama İtalyancada tek karşılık değildir):

Marta è più alta di sua sorella.

↳ Marta, kızkardeşinden daha uzundur. (iki farklı kişi: Marta / kızkardeşi)

Ama AYNI kişi ya da nesne için İKİ FARKLI SIFAT, İKİ FİİL, İKİ ZARF ya da aynı edatla kurulmuş iki farklı ifade karşılaştırılıyorsa "che" kullanılır:

Questo film è più noioso che interessante.

↳ Bu film ilginç olmaktan çok sıkıcı. (aynı özne: film; iki farklı sıfat: noioso/interessante)

Studiare in biblioteca è più utile che perdere tempo a casa.

↳ Evde vakit kaybetmektense kütüphanede çalışmak daha faydalıdır. (iki mastar karşılaştırması → che)

C'è più traffico in città che in periferia.

↳ Şehir merkezinde banliyödekinden daha fazla trafik var. (aynı edat "in" tekrarlanan iki yer → che)

di + Belirli Artikel Kaynaşması

"di" bir isimden ya da iyelik zamirinden önce geldiğinde, eğer o isim belirli artikel alıyorsa kaynaşır: di+il=del, di+la=della, di+i=dei, di+le=delle, di+lo=dello, di+gli=degli. Örnek: "Il tuo appartamento è più grande del mio" (Senin dairen benimkinden daha büyük - "il mio" = benimki, iyelik zamiri, artikelli olduğu için "di" ile kaynaşır: del mio).

Düzensiz Karşılaştırma Biçimleri

buono (iyi) → migliore (daha iyi)
cattivo (kötü) → peggiore (daha kötü)
grande (büyük) → maggiore (daha büyük/kıdemli)
piccolo (küçük) → minore (daha küçük/genç)

Bu düzensiz formlar özellikle resmi/yazılı dilde ve sınav metinlerinde "più buono/più cattivo" yerine tercih edilir.

İpucu: Karşılaştırmada "che" kullanılması gereken bir başka durum da SAYILARDIR: iki farklı isim grubu aynı cümlede karşılaştırılırken "che" tercih edilir: "Ci sono più uomini che donne in questa azienda" (Bu şirkette kadınlardan daha çok erkek var).

Dikkat: Türkçe ve İngilizce konuşanlar "than" refleksiyle her karşılaştırmada "di" kullanma eğilimindedir. Ama özne AYNI kişi/nesne ise ve iki farklı SIFAT ya da FİİL karşılaştırılıyorsa mutlaka "che" gerekir: "Sono più stanca che affamata" (Aç olmaktan çok yorgunum) cümlesinde "di" kullanmak ciddi bir hatadır çünkü karşılaştırılan iki farklı VARLIK değil, aynı kişinin iki farklı halidir.

YDS/YÖKDİL'de bu konu neredeyse her sınavda çıkar; genellikle bir boşluğa "di" mi "che" mi geleceğini belirlemek üzerine kuruludur, bu yüzden yukarıdaki altın kuralı iyi özümsemek gerekir.