🇩🇪 8gengerman
📘

Şimdiki Zaman — Düzenli Fiiller

Konu 4 / 65

Şimdiki Zaman (Präsens) — Düzenli Fiiller

Almancada fiillerin büyük çoğunluğu düzenli (regelmäßig) fiillerdir ve şimdiki zamanda çekimlenirken kökleri hiç değişmez; sadece kişiye göre belirli ekler alırlar. Bir fiili çekmek için önce mastar halinden -en veya -n ekini atarak kökü buluruz (örn. machen → mach-, lernen → lern-) ve sonra aşağıdaki kişi eklerini ekleriz.

Temel Ekler

  • ich → -e
  • du → -st
  • er/sie/es → -t
  • wir → -en
  • ihr → -t
  • sie/Sie → -en

Almancada İngilizce'deki gibi "yapıyorum / yaparım" ayrımı yoktur; tek bir Präsens kipi hem alışkanlığı hem şu anki eylemi hem de bazen yakın geleceği anlatır.

Özel Durumlar

Kök belirli seslerle bittiğinde ekler küçük değişikliklere uğrar; YDS'de en çok bu noktalar test edilir:

  • Kök -t / -d ile bitiyorsa (arbeiten, warten, finden, öffnen gibi ünsüz+n ile bitenler dahil), telaffuzu kolaylaştırmak için du ve er/sie/es formlarında araya bir -e- girer: du arbeitest, er arbeitet.
  • Kök -s, -ß, -z, -x ile bitiyorsa (reisen, heißen, tanzen), du-formu ikinci bir -s almaz, sadece -t eki alır: du reist (reisst değil), du heißt, du tanzt.
  • -eln ve -ern ile biten fiillerde (sammeln, wandern), ich-formunda kökteki -e- düşebilir: ich sammle (sammele değil).

Ich lerne jeden Tag eine Stunde Deutsch.

↳ Her gün bir saat Almanca öğreniyorum.

Er arbeitet in einer großen Firma in München.

↳ O, Münih'te büyük bir şirkette çalışıyor.

Du reist im Sommer oft nach Italien.

↳ Yazın sık sık İtalya'ya seyahat ediyorsun.

Wir sammeln seit Jahren alte Briefmarken.

↳ Yıllardır eski pul biriktiriyoruz.

İpucu: Ezber yapmak yerine "kök + ek" mantığıyla düşünün: kök -t/-d ile bitiyorsa du ve er formlarında araya -e- girer, kök -s/-ß/-z/-x ile bitiyorsa girmez.
Dikkat: "du reisst" gibi çift s'li yazımlar çok yaygın bir hatadır; kök zaten -s ile bittiği için du-formu sadece tek bir -t alır: du reist. Aynı şekilde "du arbeitst" değil "du arbeitest" doğrudur.

Türkçe konuşanların sık yaptığı bir hata, İngilizce'deki "-ing" yapısını Almancaya taşımaya çalışmaktır; Almancada "yapıyorum" için ayrı bir sürerlilik yapısı yoktur, sadece düzenli Präsens çekimi kullanılır: "Ich lese ein Buch" hem "bir kitap okuyorum" hem bağlama göre "bir kitap okurum" anlamına gelebilir. Ayrıca resmi hitap biçimi olan Sie ile çekim her zaman sie/Sie (çoğul 3. şahıs) ile aynıdır: Sie arbeiten, Sie lernen, Sie wohnen — bu, hem tekil hem çoğul nazik hitapta değişmez. Soru cümlelerinde de herhangi bir ek değişiklik olmadan aynı çekim kullanılır, sadece fiil cümle başına gelir: "Arbeitest du heute?", "Wohnt ihr in Berlin?" gibi.

YDS ve YÖKDİL'de bu konu genellikle cümle içindeki özneye uygun fiil çekimini seçmenizi isteyen boşluk doldurma sorularıyla karşınıza çıkar; özellikle du ve er/sie/es formlarındaki -e- ekleme kuralı sık sık çeldirici olarak kullanılır.