Nominativ (Yalın Hâl)

Almancada isimler, cümle içindeki görevlerine göre dört farklı hâlde (Kasus) çekilir: Nominativ, Akkusativ, Dativ ve Genitiv. Bu dört halin en temeli ve diğer üçünün de referans noktası olan Nominativ, Türkçedeki yalın hâle karşılık gelir. Bir ismin Nominativ'te olup olmadığını anlamak için cümleye "kim?" veya "ne?" sorusunu sormak yeterlidir; bu soruya cevap veren sözcük grubu Nominativ'tedir.

Nominativ Nerede Kullanılır?

Cümlenin öznesi (Subjekt) her zaman Nominativ'tedir: Der Zug kommt pünktlich an. (Tren zamanında geliyor.)
sein, werden ve bleiben fiillerinden sonra gelen isim (Prädikatsnomen / yüklem tamlayıcısı) de Nominativ'te kalır, çünkü bu fiiller bir nesneyi değil, öznenin kendisini tanımlar.
Hitap (Anrede) ifadelerinde de Nominativ kullanılır: Lieber Herr Schmidt, ...

Artikellerin Nominativ Biçimleri

Belirli artikeller eril isimde der, dişil isimde die, nötr isimde das, çoğulda ise yine die biçimini alır. Belirsiz artikeller ise eril isimde ein, dişil isimde eine, nötr isimde ein olur; çoğulda belirsiz artikel bulunmaz, isim artikelsiz kullanılır. Bu dört biçim, diğer hallerin (Akkusativ, Dativ, Genitiv) karşılaştırma noktasıdır: örneğin sadece eril artikel Akkusativ'te değişir (der→den), dişil ve nötr Nominativ ile aynı kalır.

Der Mann arbeitet in einer Bank.

↳ Adam bir bankada çalışıyor.

Die Frau ist Ärztin.

↳ Kadın doktordur.

Das Kind spielt im Garten.

↳ Çocuk bahçede oynuyor.

Er ist ein guter Freund.

↳ O iyi bir arkadaştır.

Meslek ve Kimlik Bildiren Cümlelerde Artikel

Almancada meslek, milliyet veya din bildiren isimler sein ve werden'den sonra çoğu zaman artikelsiz kullanılır: Sie ist Lehrerin. (O öğretmendir.) Ancak isme bir sıfat eklendiğinde artikel geri gelir: Sie ist eine sehr gute Lehrerin. Bu ince fark YDS'de sıkça çeldirici olarak kullanılır.

İpucu: Bir cümlede Nominativ'i bulmak için önce yükleme (fiile) bakın, sonra "kim/ne + fiil" sorusunu sorun; cevap Nominativ'tir. Sıfat çekimi sorularında da önce ismin hangi halde olduğunu belirlemek çözümün ilk adımıdır.

Dikkat: "sein", "werden" ve "bleiben" fiillerinden sonra gelen isim bir nesne değildir, bu yüzden Akkusativ değil Nominativ alır. Türkçe düşünme alışkanlığıyla "O bir öğretmen oldu" cümlesini kurarken "einen Lehrer" gibi yanlış bir Akkusativ biçimi kullanmak, Türk öğrencilerin en sık yaptığı hatalardan biridir; doğrusu "ein Lehrer" ya da artikelsiz "Lehrer"dir.

Nominativ'te Şahıs Zamirleri

Nominativ ayrıca şahıs zamirlerinin temel biçimidir: ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie/Sie. Bu zamirler cümlenin öznesi olarak kullanılır ve fiil çekimi bu zamirlere göre şekillenir. "wer?" sorusu insanlar için, "was?" sorusu ise nesneler/kavramlar için Nominativ'i sorgular: Wer kommt heute? – Der Chef kommt. (Bugün kim geliyor? – Patron geliyor.) Bu zamirlerin Akkusativ ve Dativ biçimleriyle karıştırılmaması, ilerleyen konularda ele alınacak temel bir beceridir.

YDS ve YÖKDİL'de Nominativ tek başına nadiren sorulur, fakat sıfat çekimi, artikel seçimi ve fiil çatısı (gefallen, gehören gibi devrik yapılar) sorularının temelini oluşturduğu için bu hali sağlam bilmek, diğer üç halin doğru ayırt edilmesi için şarttır.