Bağlaçlar: wenn/als/während/bevor/nachdem

Bağlaçlar: wenn / als / während / bevor / nachdem

Zaman bildiren bağımlı bağlaçlar (temporale Konjunktionen) da tıpkı weil/da/obwohl gibi fiili yan cümlenin sonuna gönderir. Ancak aralarındaki anlam farkları — özellikle "wenn" ile "als" arasındaki ayrım — YDS/YÖKDİL'in en klasik ve en sık yanlış yapılan tuzaklarından biridir.

Wenn ile Als: Tek Seferlik mi, Tekrarlayan mı?

"Als", geçmişte SADECE BİR KEZ gerçekleşmiş bir olayı ya da geçmişte belirli, tekrarlanmayan bir dönemi anlatır. "Wenn" ise şimdiki zamanda veya gelecekte her türlü zaman ifadesinde ("-diğinde/-ince/eğer") ve geçmişte TEKRARLANAN olaylarda ("her zaman, her defasında" anlamıyla, genellikle "immer" gibi bir zarfla birlikte) kullanılır.

Als ich zwölf Jahre alt war, zogen wir nach Ankara.

↳ Ben on iki yaşındayken (tek seferlik dönem) Ankara'ya taşındık.

Wenn ich als Kind Ferien hatte, besuchte ich immer meine Großeltern.

↳ Çocukken tatilim olduğunda (her defasında, tekrarlayan) hep büyükanne-büyükbabamı ziyaret ederdim.

Wenn ich Zeit habe, rufe ich dich an.

↳ Vaktim olduğunda seni ararım. (şimdiki/gelecek zaman)

Während: Eşzamanlılık ya da Karşıtlık

"Während" iki farklı işlevde kullanılır: birincisi iki eylemin AYNI ANDA gerçekleştiğini belirtmek ("-ken/esnasında"); ikincisi ise özellikle yazı dilinde iki durum arasında bir KARŞITLIK ("oysa/halbuki") kurmaktır.

Während ich kochte, deckte mein Bruder den Tisch.

↳ Ben yemek pişirirken kardeşim masayı hazırladı.

Bevor ve Nachdem: Zaman Sıralaması ve Kip Uyumu

"Bevor" (önce) ve "nachdem" (sonra) iki olayın sırasını belirtir. "Nachdem" kullanılırken çok kritik bir kurala dikkat edilmelidir: nachdem cümlesindeki olay, ana cümledeki olaydan ÖNCE gerçekleştiği için, nachdem cümlesinin fiili ana cümleden bir kip ÖNCE olmalıdır (ana cümle Präteritum/Perfekt ise nachdem cümlesi Plusquamperfekt olur).

Bevor wir das Haus verließen, schlossen wir alle Fenster.

↳ Evden çıkmadan önce bütün pencereleri kapattık.

Nachdem er die Prüfung bestanden hatte, feierte er mit Freunden.

↳ Sınavı geçtikten sonra arkadaşlarıyla kutladı. (nachdem: Plusquamperfekt "hatte bestanden", ana cümle: Präteritum "feierte")

Dikkat: "Als" Her Zaman Zaman Bağlacı Değildir

"Als" kelimesi bazen zaman bağlacı değil, "olarak" anlamında kullanılır: Er arbeitet als Ingenieur. (Mühendis olarak çalışıyor.) Bu kullanımda "als"tan sonra bir cümle değil sadece bir isim gelir ve fiili sona göndermez; bu yüzden cümlenin yapısına bakarak zaman bağlacı "als" ile bu "olarak" anlamındaki "als"ı ayırt etmek gerekir.

İpucu: "Als/wenn" seçiminde kendinize şunu sorun: "Bu olay geçmişte sadece bir kez mi oldu, yoksa tekrar tekrar mı?" Tek seferse "als", tekrarsa veya şimdi/gelecekse "wenn". "Nachdem" gördüğünüzde iki cümle arasında bir kip farkı (genellikle Plusquamperfekt) arayın.

Dikkat: En yaygın hata, geçmişteki tek seferlik olaylarda da "wenn" kullanmaktır: yanlış Wenn ich fünf Jahre alt war, zogen wir um. — doğrusu Als ich fünf Jahre alt war, zogen wir um.'dur, çünkü bu tek seferlik, tekrarlanmayan bir geçmiş olaydır.

YDS/YÖKDİL'de bu bağlaçlar genellikle bağlamdaki zaman ifadelerinden ("einmal", "immer", "jedes Mal", "damals" gibi) hangi bağlacın doğru olduğunun çıkarılması istenerek test edilir.