zu'lu Mastar Cümlecikleri (Infinitiv mit zu)
Almancada bir cümlenin içine ikinci bir eylem eklenmek istendiğinde, bu genellikle "zu + mastar" (Infinitiv mit zu) yapısıyla yapılır. Bu yapı Türkçedeki "-mAyI/-mAk" ekiyle kurulan cümleciklere karşılık gelir: "gelmeyi umuyorum" gibi ifadeler Almancada "hoffen ... zu kommen" kalıbıyla kurulur.
zu Hangi Durumlarda Kullanılır?
"Zu + mastar" yapısı üç ana durumda kullanılır: (1) belirli fiillerden sonra (versuchen=denemek, hoffen=ummak, beschließen=karar vermek, vergessen=unutmak, vorhaben=planlamak, anfangen/beginnen=başlamak, aufhören=bırakmak, sich freuen=sevinmek gibi), (2) "es ist + sıfat" kalıplarından sonra (wichtig=önemli, schwer=zor, leicht=kolay), (3) bazı isimlerden sonra (die Möglichkeit=olasılık, die Absicht=niyet, die Zeit=vakit gibi).
Ich habe beschlossen, mehr Sport zu treiben.
↳ Daha çok spor yapmaya karar verdim.
Es ist nicht leicht, eine neue Sprache zu lernen.
↳ Yeni bir dil öğrenmek kolay değildir.
Er hat vergessen, seine Eltern anzurufen.
↳ Ailesini aramayı unuttu.
Ayrılabilir Fiillerde zu'nun Yeri
Fiil ayrılabilir bir önek taşıyorsa (an-, auf-, mit-, ein- gibi), "zu" önek ile fiil kökü arasına yerleştirilir ve tek kelime olarak yazılır: anrufen → anzurufen, aufhören → aufzuhören, mitkommen → mitzukommen.
Ich habe vor, morgen früh aufzustehen.
↳ Yarın erken kalkmayı planlıyorum.
zu'suz Mastar Kullanılan Durumlar
Modal fiillerden (können, müssen, wollen, sollen, dürfen, mögen) sonra ve bazı algı/hareket/izin fiillerinden sonra (lassen=bırakmak, sehen=görmek, hören=duymak, helfen=yardım etmek, bleiben=kalmak, gehen=gitmek) mastar "zu" ALMADAN kullanılır.
Ich muss heute länger arbeiten.
↳ Bugün daha uzun çalışmam gerekiyor. (zu'suz — modal fiil)
Er lässt seinen Sohn im Garten spielen.
↳ Oğlunun bahçede oynamasına izin veriyor. (zu'suz — lassen)
Virgül Kuralı
Zu'lu mastar cümleciği birden fazla öge içeriyorsa (genişletilmiş yapı), ana cümleden virgülle ayrılır: Er hat vor, nächstes Jahr nach Kanada auszuwandern. Tek kelimelik basit bir zu-mastar yapısında ("Er versucht zu schlafen.") virgül genellikle gerekmez.
Ek Not: brauchen...zu
"Brauchen" fiili özellikle olumsuz cümlelerde modal fiil gibi davranır ve mastarı yine "zu" ile alır: Du brauchst heute nicht zu kommen. (Bugün gelmene gerek yok.) Bu, "zu" alan fiiller arasında sınavda dikkat çeken özel bir örnektir; "nicht brauchen zu" kalıbı "müssen nicht" ile hemen hemen aynı anlama gelir.
YDS/YÖKDİL'de bu konu, cümledeki fiile göre "zu" gerekip gerekmediğinin ve ayrılabilir fiillerde "zu"nun doğru konumunun tespit edilmesi şeklinde test edilir.