Ömer K. Örücü · Süleyman Demirel Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü
Coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama ve mekânsal modelleme alanında geliştirilen 12 QGIS eklentisi ile 2 masaüstü yazılımı aşağıda tanıtılmaktadır. Tümü Python ile yazılmış, açık bilimsel literatürde tanımlı yöntemleri uygular ve çıktılarını doğrulama ile belirsizlik bilgisiyle birlikte raporlar. Kaynak kodların tamamı kamuya açıktır.
Amaç ve işlev. Uydu türevli uzaktan algılama indeksleriyle iç su kütlelerinin iki farklı döneme ait su kalitesini literatür eşiklerine göre sınıflandırır ve iki tarih arasındaki sınıf değişimini ölçer. Klorofil-a (topluluk, NDCI, iki-bant kırmızı-kenar), bulanıklık, askıda katı madde, Secchi derinliği ve trofik durum indeksini destekler.
Kapsam. Göl, baraj ve gölet izleme; ötrofikasyon ve trofik durum değişiminin belgelenmesi; sulak alan yönetim planlarına altlık üretimi; havza ölçekli su kalitesi değerlendirmeleri.
STREAM — Spatio-Temporal Robust Ensemble Analysis for Water Monitoring
Amaç ve işlev. Su yüzeyi değişimini piksel ölçeğinde çok indeksli uzaktan algılama ve makine öğrenmesi topluluğuyla çözümler; özgün CAWPI indeksiyle su olasılığı üretir ve değişimin iklim kaynaklı ile insan kaynaklı bileşenlerini varyans ayrıştırmasıyla birbirinden ayırır.
Kapsam. Göl ve rezervuar alan/hacim değişiminin izlenmesi; kuraklık ve su tahsisi çalışmaları; iklim–insan etkisinin nicel olarak ayrıştırılması; havza yönetimi ve su politikası raporları.
Amaç ve işlev. Sentinel-2 görüntülerinden sığ su derinliğini, iskandil ölçümleriyle kalibre edilmiş bant indeksleri aracılığıyla kestirir; derin su düzeltmesi, düşey datum indirgemesi ve belirsizlik bütçesini birbirinden ayrı adımlar olarak yürütür.
Kapsam. Göl ve kıyı sığ su batimetrisi; hacim ve depolama hesapları; sulak alan derinlik haritalaması; tekneyle erişilemeyen alanlarda ön keşif.
Amaç ve işlev. Toprak erozyonunu hem süreç tabanlı RUSLE denklemiyle hem de RUSLE faktörlerinden bağımsız bir makine öğrenmesi modeliyle modelleyen ve sonuçları ileri mekânsal istatistikle değerlendiren üç modüllü sistem.
Kapsam. Havza ölçeğinde erozyon riski haritalaması; arazi kullanım planlaması ve koruma önceliklendirmesi; baraj havzalarında sediman girdisi kestirimi; ağaçlandırma ve teraslama çalışmalarının hedeflenmesi.
ORMAN — Optimal Reforestation Multi-criteria ANalysis
Amaç ve işlev. Eğim, bakı, yükseklik, yağış, toprak, erozyon riski ve insan baskısı ölçütlerini bulanık üyelik fonksiyonlarıyla ortak ölçeğe getirip AHP ağırlıklarıyla birleştirerek ağaçlandırma sahalarını önceliklendirir; telafi edici ve sınırlı telafi edici toplama yöntemlerini bir arada sunar.
Kapsam. Ağaçlandırma ve restorasyon saha seçimi; orman amenajman ve rehabilitasyon planlaması; tampon bölge ve koruma önceliği belirleme; peyzaj onarımı projelerinde alternatif değerlendirme.
GeoClassify — Literatür Eşikli Raster Sınıflandırma Araç Seti
Amaç ve işlev. Sürekli raster verileri, kaynağı belgelenmiş literatür eşikleriyle yeniden sınıflandırır; sınıf sınırları işlemden önce görüntülenip düzenlenebilir ve kullanıcı tanımlı şemalar taşınabilir dosya olarak paylaşılabilir.
Kapsam. Vejetasyon indeksi, topografya, iklim, arazi örtüsü ve erozyon riski haritalarının yorumlanabilir sınıflara indirgenmesi; çok tarihli serilerde sınıflandırma tutarlılığı; harita üretiminin standartlaştırılması.
C. EKOLOJİ, BİYOÇEŞİTLİLİK VE İKLİM
EcoMap — Rekreasyonel Ekosistem Hizmeti Kullanım Yoğunluğu Haritalama
Amaç ve işlev. Rekreasyonel ekosistem hizmetinin fiilî kullanım yoğunluğunu saha gözlemlerinden makine öğrenmesiyle haritalar; CICES v5.1 ile uyumludur ve kümelenmiş ziyaretçi verisi için tamponlu ayrım ile uzamsal blok çapraz doğrulama kullanır.
Kapsam. Korunan alan ve kent parkı yönetimi; ziyaretçi baskısının mekânsal dağılımının belirlenmesi; rekreasyon planlaması ve taşıma kapasitesi çalışmaları; ekosistem hizmeti değerlendirmeleri.
EcoMetriQ — Biyoçeşitlilik Metrikleri ve Mekânsal Analiz
Amaç ve işlev. Tür, koordinat ve bolluk verisinden alfa–beta–gama çeşitlilik çerçevesinin tamamını ve mekânsal yayılış ölçütlerini hesaplar; birden çok standart biçimi bulunan kestirimleri her iki gelenekte etiketleyerek raporlar.
Kapsam. Biyoçeşitlilik envanteri ve izleme çalışmaları; tür yayılış alanının IUCN Kriter B eşikleriyle karşılaştırılması; koruma alanı planlaması; ekolojik izleme programlarının veri değerlendirmesi.
Amaç ve işlev. Bir sahanın, bir bitki türünün gerçekleşmiş biyoiklimsel nişi içinde yer alıp almadığını istatistiksel olarak sınar; çapraz-konformal kalibrasyon sayesinde ürettiği 0–100 skorun sınıf eşikleri tanımlı bir olasılık anlamı taşır.
Kapsam. Ağaçlandırma ve restorasyonda tür seçimi; tür–saha eşleştirme; iklim değişikliği altında tür uygunluğunun değerlendirilmesi; fidanlık ve peyzaj bitkilendirme kararları.
D. KENTSEL EKOLOJİK İNDEKSLER, DOĞRULAMA VE EĞİLİM ANALİZİ
EcoIndex Pro — Kentsel ve Ekolojik Uzaktan Algılama İndeks Hesaplayıcısı
Amaç ve işlev. Kentsel ve ekolojik uzaktan algılama indekslerini hesaplayıp ortak ölçeğe getirerek tek bir ekolojik kalite skoruna indirger; normalleştirme biçimi ile ağırlıklandırma yöntemini kullanıcının açık tercihine bırakır ve her koşuda kaydeder.
Kapsam. Kentsel ekolojik kalite değerlendirmesi; ısı adası ve termal konfor çalışmaları; kent planlama ve yeşil altyapı önceliklendirmesi; çok tarihli kentsel çevre değişimi analizleri.
CARAS — Sınıflandırma Doğruluğu ve Regresyon Değerlendirme Paketi
Amaç ve işlev. İki raster harita arasında tasarım-tabanlı doğruluk değerlendirmesi, yanlılık düzeltilmiş alan kestirimi ve sürekli harita uyum analizini güven aralıklarıyla birlikte yapar; olasılıklı örnekleme tasarımı ve sabit tohumla tam yeniden üretilebilirlik sağlar.
Kapsam. Arazi örtüsü ve sınıflandırma haritalarının doğrulanması; model çıktılarının saha verisiyle karşılaştırılması; makale ve proje raporlarında doğruluk beyanının belgelenmesi; alan istatistiklerinin hata payıyla sunulması.
MAST — Mann-Kendall ve Sen Eğimi Eğilim Analizcisi
Amaç ve işlev. Çok zamanlı raster yığınlarında piksel bazlı parametrik olmayan eğilim analizi yapar; kısa kayıtlarda tam permütasyon dağılımını kullanır, çoklu karşılaştırma için yanlış keşif oranı düzeltmesi uygular ve seri korelasyonu için varyans düzeltmesi sunar.
Kapsam. NDVI, yüzey sıcaklığı, yağış ve su indeksi zaman serilerinde eğilim tespiti; çölleşme, kuraklık ve arazi bozulumu izleme; iklim değişimi göstergelerinin mekânsal analizi.
E. MASAÜSTÜ YAZILIMLAR
MerQur — Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu
Sürüm 1.0.17 · Windows, macOS, Linux · DOI 10.53463/merqur.2026001
Amaç ve işlev. Veri hazırlama, istatistiksel analiz, mekânsal analiz, görselleştirme ve raporlamayı tek arayüzde toplayan, 15 kategoride 114'ten fazla analiz içeren masaüstü uygulaması. Türkçe, İngilizce ve İspanyolca arayüz ile sonuç metinleri sunar.
Kapsam. Lisansüstü tez ve makale çalışmalarında istatistiksel analiz; peyzaj, çevre ve ziraat alanlarında saha verisinin değerlendirilmesi; mekânsal veriyle istatistiğin birlikte yürütüldüğü araştırmalar; lisansüstü istatistik eğitiminde uygulama aracı.
Amaç ve işlev. Tür dağılım modellemesi iş akışının tamamını programlama gerektirmeden yürüten masaüstü uygulaması; sekiz adımlı iş akışı ve 13 modelleme algoritmasıyla veri hazırlamadan projeksiyona kadar bütün süreci kapsar.
Kapsam. Tür dağılımı ve habitat uygunluğu çalışmaları; iklim değişikliği altında tür yayılış alanı projeksiyonları; koruma önceliklerinin belirlenmesi; biyoçeşitlilik ve ekoloji derslerinde modelleme uygulamaları.