Doğa Temelli Sanat Uygulamasının Öğrencilerin Stres ve İyi Oluş Durumlarına Etkisi

Öz

Üniversite öğrenciliği dönemi; akademik baskılar, sosyal uyum süreçleri, finansal kaygılar ve artan ekran zamanı gibi çok boyutlu stres etmenleriyle karakterize edilen kritik bir geçiş evresidir. Sürekli bağlantılı olma hâli, öğrencilerin dikkat yönetimini ve duygusal düzenleme kapasitelerini zorlayarak psikolojik kırılganlığı artırmaktadır. Bu bağlamda, Ekoterapi (Doğa Temelli Terapi), doğayla temasın psikofizyolojik iyileştirici etkilerini merkeze alan etkili bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Ekoterapinin etkileri, doğal çevrenin stres tepkisini azaltıcı rolünü açıklayan Stres Azaltma Teorisi (SAT) ve bilişsel yenilenmeyi destekleyen Dikkat Restorasyon Teorisi (DRT) çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hortikültürel terapi ilkelerinden esinlenerek geliştirilen doğa temelli bir sanat uygulamasının öğrencilerin algılanan stres düzeyleri ve iyi oluş hâlleri üzerindeki etkisini incelemektir. Ön test–son test deseniyle yürütülen uygulama, açık alanda kozalak toplama ve sınıf ortamında yaratıcı sanat üretimi aşamalarının öğrenciler tarafından yanıtlanan anketler ile ölçülmesinden oluşmuştur. Bulgular, uygulama sonrasında özellikle içsel stres göstergelerinde azalma ve enerji, anda kalma ile duygusal denge gibi iyi oluş bileşenlerinde olumlu yönlü değişimler olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, doğa temelli yaratıcı uygulamaların öğrencilerin stresle başa çıkma ve psikolojik yenilenme süreçlerini destekleyen erişilebilir bir uygulama potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır.