8gen-Art çift kör hakemli, bilimsel ve açık erişimli bir e-dergidir. Dergide Türkçe veya İngilizce makaleler yayınlanır. Dergiye gönderilen makaleler için değerlendirme ve başvuru ücreti alınmaz ve yılda tek sayı yayınları Dergi, sanat tarihi, sanat felsefesi ve sosyolojisi, sanat eğitimi, kültürel harita, mimarlık, iç mimarlık, peyzaj mimarlığı, kentsel tasarım, plastik sanatlar, grafik tasarım vb. konularda yazıları kabul etmektedir. e-ISSN: 2792-0569 Editör: Prof. Dr. A. Şevki DUYMAZ
İç Mimarlık Eğitiminde Sanayi İş Birliği Üzerine Bir Araştırma
Cumhuriyet Dönemi’nde ortaya çıkan çağdaş eğitim anlayışı, öğrenci olarak tanımlanan tüm bireylere eşit eğitim hakları ve koşulları sunmayı amaçlamaktadır. Bu kalıcı eğitim modelinin yalnızca teoride kalmaması için, özellikle insan yaşamını ve yaşam standartlarını doğrudan etkileyen alanlarda, yerinde ve doğrudan öğrenmeye dayalı uygulama odaklı eğitim yöntemleri geliştirilmiştir. İç mimarlık eğitiminde bu yaklaşım; teorik derslerin yanı sıra stajlar, atölyeler, fuarlar ve seminerler gibi uygulamalı bileşenlerle sürdürülmekte, öğrencilerin mezuniyet sonrası meslek yaşamına daha kolay uyum sağlamaları hedeflenmektedir. Öğrencilerin sektör temsilcileriyle etkileşim kurmaları, tasarım sürecinin tüm aşamalarını gözlemlemeleri ve farklı ölçeklerdeki üretim süreçlerini takip etmeleri büyük önem taşımaktadır. Tüm bu deneyimlerin ötesinde, üreticiler, tasarımcılar ve ticari paydaşlar arasında erken iletişim kurulması, öğrencilerin eğitim süreci sonunda piyasada kendilerine yer bulabilmeleri açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda üniversite–sanayi iş birliği başlığı altında yürütülen çalışma, mevcut eksiklikleri ortaya koymayı ve çözüm önerileri sunmayı amaçlamakta; elde edilen bulguların bu alandaki gelecekteki iş birliklerine zemin oluşturması hedeflenmektedir.
Telif Hakkı (c) 2025 Sekizgen Academy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
Dijital Deneyim Müzeleri Ve Sergilerinde Mekânsal Algı: Kullanıcı Perspektifinden Bir İnceleme
Bu çalışma, dijital deneyim müzeleri ve sergilerinde mekânsal algının kullanıcı perspektifinden incelenmesini amaçlamaktadır. Örneklem olarak seçilen; “Efes Deneyim Müzesi”, “İBB Dijital Deneyim Müzesi” ve “Kandinsky: Mavi Süvari’nin Yolculuğu Dijital Sergisi” üzerinden gerçekleştirilen analizlerde, mekânın algılanmasında etkili olan duyusal faktörler bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Renk, ışık, doku ve malzeme, biçim ve form, ölçü ve oran, ısı, ses ve koku unsurları üzerinden yapılan değerlendirmeler, dijital sergilerin klasik müze mekânlarından farklı olarak çok duyulu bir deneyim sunduğunu göstermektedir. Çalışmada elde edilen bulgular, dijital projeksiyonlar, hologramlar ve etkileşimli teknolojiler aracılığıyla mekânın sınırlarının yeniden tanımlandığını; görsel, işitsel ve zihinsel uyaranların birleşerek katılımcıda derinlemesine bir deneyim yarattığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda dijital deneyim mekânları, ziyaretçiyi pasif bir izleyici olmaktan çıkarıp aktif bir katılımcıya dönüştürmekte; mekânsal algıyı bireysel, kültürel ve duyusal katmanlarda şekillendirmektedir. Sonuç olarak, dijital müzeler ve sergiler, çağdaş sanat ve kültürel mirasın aktarımında yalnızca estetik bir araç değil, aynı zamanda kullanıcı odaklı algısal bir deneyim alanı olarak değerlendirilmektedir. Bu yönüyle çalışma, dijitalleşmenin müzecilik ve sergi tasarımında mekânsal algı boyutuna getirdiği yenilikleri vurgulamakta ve alandaki geleceğe yönelik araştırmalara katkı sağlamaktadır.
İnsansız Hava Araçları (İHA) ile Kent Parklarında Kullanıcı Etkinliğinin Belirlenmesi, Isparta Kule Park Örneği
Bu çalışmada, Isparta kent merkezi Hızırbey Mahallesinde bulunan Kule Park İnsansız Hava Aracı (İHA) teknolojisi aracılığıyla kullanıcı davranışları detaylı bir şekilde gözlemlenmiştir. Katılımcıların yaş, cinsiyet ve fiziksel hareket biçimleri temel alınarak, gerçekleştirdikleri aktiviteler, kullandıkları mekânlar ve zaman geçirme alışkanlıkları analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, kullanıcı yoğunluğu, mekânsal dağılım, erişilebilirlik düzeyi ve hareketlilik desenleri gibi unsurlar Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli analizlerle değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, geleneksel gözlem yöntemlerine kıyasla daha kapsamlı, sistematik ve objektif sonuçlar sunmaktadır. Araştırma, kullanıcı odaklı mekânsal tasarımların geliştirilmesine, parkların etkin yönetimine ve fiziksel aktiviteyi teşvik eden müdahale stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca, İHA teknolojisinin peyzaj mimarlığı disiplinine entegrasyonu, mesleki uygulamalarda dijital dönüşüm sürecine ivme kazandırarak, bilimsel ve pratik açıdan değerli bir model ortaya koymaktadır.
Bu çalışma, kentleşme ihtiyaçlarına yanıt veren ve iklim değişikliği ile hızlı nüfus artışının sebep olduğu çevresel zorluklara çözüm üretmeyi amaçlayan sürdürülebilir bir mimarlık yeniliği olarak küçük sualtı evleri konseptini ele almaktadır. Araştırmada, su altı inşaatında kullanılan temel teknikler olan sandık yapılar, dalgıç tüneller ve geçici baraj sistemleri detaylı bir şekilde incelenmiş; bu süreçlerde karşılaşılan yüksek su basıncı, korozyon ve yüksek maliyet gibi zorluklar kapsamlı bir analizle değerlendirilmiştir. Bunun yanında, sualtı yapılarının inşasında kullanılan yenilikçi malzemelerin dayanıklılık ve çevre dostu özellikleri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, Sentosa Dünya Tatil Köyü, Atlantis Sanya ve Muraka gibi başarılı örnekler incelenmiş, bu yapıların çevresel sürdürülebilirliğe katkıları ve turizm sektörünü canlandırmadaki mimarlık ve estetik potansiyelleri vurgulanmıştır. Ayrıca, bu yapıların yerel topluluklara sağladığı ekonomik faydalar ve deniz kaynaklarının korunmasına katkıları ele alınmıştır. Araştırma sonuçları, küçük sualtı evlerinin doğa ile uyumlu bir yaşam tarzı sunmanın yanı sıra deniz ekosisteminin korunmasına ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik yenilikçi bir vizyon sağladığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, sualtı mimarisi, gelecek nesiller için çevresel, ekonomik ve sosyal faydalar sunabilecek öncü bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.
Aile İçinde Kadına Yönelik Şiddet: Isparta İline Göçle Gelen Kadınlar Üzerinde Bir Alan Araştırması
Antik ve modern zamanlarda kadınlar her alanda dönemlerine ışık tutmuşlardır. Orada bir padişah, bir kadı, bir şair, bir sanatçı, bir yazar, bir hukukçu, bir savaşçı ve nebevi hadislerin anlatıcılarından biridir. Ayrıca şimdiye kadar kadınlar hala evlerinin ve aile üyelerinin bakımı için çalışıyor ve tüm enerjileriyle katkıda bulunuyorlar. Onlar eş, anne, kız kardeş ve kızdır ve kadınların toplumu inşa etmede oynadıkları rolü önemli kılan da budur. Göz ardı edilemeyecek veya hafife alınamayacak bir roldür. Toplumsallaşma süreci ile erkek otoritesi arasında aile içinde kadına yönelik şiddet konusunu ele alan araştırmamız sayesinde kadına yönelik şiddet olgusunun tarihsel, kültürel ve toplumsal boyutları olan olgulardan biri olduğunu görüyoruz. Zaman ve mekânla sınırlı değildir. İster muhafazakâr ister batılı ister doğulu olsun toplumun doğasıyla bağlantılı değildir, insanın varlığıyla ve aile içindeki kadın ve erkek arasındaki karşılıklı ilişkilerle bağlantılıdır. Bu araştırmayı Türkiye'nin Isparta ilinde istismara uğrayan 10 göçmen kadın örneğine uyguladım ve nitel araştırmayı kullanarak vaka çalışması yaklaşımını kullandım. Görüşme ve gözlem araçlarını yöntem olarak kullandım. Daha sonra bu vakaları analiz ettim ve araştırmanın amacına uygun sonuçlar elde ettim.
Art Deco Mimarlığının Dünya ve Türkiye Üzerindeki Etkilerinin İncelemesi
Art Deco’nun mimarlık anlayışı olarak kabul edilebilen stiller, biçim özellikleri değil, biçimi oluşturan motivasyonları ve dinamikleri bulunmaktadır. Mimarlık yapıtları yer, zaman ve topluma bağlı olarak değişiklikler göstermiştir. Bu değişiklikler “üslup, tarz ve biçim” olarak nitelendirilmiştir. Durağanlık ve sakinliğin hüküm sürdüğü Eski Çağlar’da üslupların yapımı yavaş ilerlemiştir. Üslup değişimleri teknolojik gelişmelerle değişiklik göstermiştir. Bulunulan dönem içerisinde üslupları ayırmak zordur ancak geçmiş dönemleri incelemek gerekmektedir. Bununla birlikte, gündelik yaşamda objeler, yerleşimler ve yapılara bakıldığında üslubu betimlemek mümkündür. 20. Yüzyılda hakimiyet sağlayan Modernizm olarakta nitelendirmek mümkündür. Tasarımda ve mimaride Modern akım kendi içerisinde alanlara ayrılmıştır. Bazıları belirginken bir kısmı gölgede kalmışlardır. Ülkelerdeki kültür farkları Art Deco’nun, Dünya ülkeleri ve Türkiye Cumhuriyeti’ndeki yansımaları araştırılmıştır.
Telif Hakkı (c) 2024 Sekizgen Academy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
Türkçe İç Mimarlık Perspektifinden Çalışma Ortamlarındaki Risk ve Tehlikeler
Kamu binalarında çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında önemli faktörlerden biri de çalışma ortamıdır. Çalışma ortamının tasarımı, çalışanların motivasyonunu ve verimliliğini etkilemektedir. Bu nedenle, çalışma ortamının ideal ortamı sağlayacak şekilde organize edilmesi ve işlevine uygun optimal çözümlerin içermesi gerekmektedir. Bu gerekliliğin göz ardı edilmesi bugün çalışanların mekan tasarımından kaynaklı bazı risk ve tehlikelerle karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. Bu noktadan yola çıkılarak çalışmada mevcut kamu yapılarında karşılaşılan risk ve tehlikeler araştırılmaktadır. Bunun için dergipark veri tabanından erişilen 17 makale, içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada farklı çalışmalarda yer alan bilgilerin bütünsel bir yaklaşım ile ortaya konulması amaçlanmıştır. Analiz sonucunda iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ağırlıklı olarak hastaneler ve üniversitelerdeki laboratuvarların incelendiği tespit edilmiştir. Çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mekandan kaynaklı risk ve tehlikelere neden olan unsurlar olarak gürültü, ergonomi, termal konfor, aydınlatma ve havalandırma öne çıkmıştır. Araştırma gelecekteki çalışma ortamlarının tasarımında ve alana ait iş sağlığı ve güvenliği ders içeriğinin oluşturulmasında öncelik verilmesi gereken konular ile ilgili veri sağlamıştır. İç mimarlık alanında daha fazla çalışma yapılması ve bilgi/kültürünün artırılması, çalışma ortamlarının daha sağlıklı ve güvenli hale getirilmesine katkı sağlayacaktır.
Kökeni çok eskiye dayanan futbol, günümüzdeki en popüler spordur. Bu yüzden çeşitli ülkeler, futbolun kökenlerini kendi tarihlerine dayandırmaya çalışmaktadır. Başlangıçta iktidarlar ve entelektüeller futbolu göz ardı etme eğilimi göstermişlerdir. Bunun sebebi futbolun şiddet içeren doğası, potansiyel gücü ve savaşı çağrıştırmasıdır. Daha sonra futbol, görmezden gelinemeyecek kadar önemli bir endüstriye dönüşmüştür. Buna paralel olarak iktidarlar, futbolun kitleleri harekete geçiren yönünden yararlanmayı denemişlerdir. Sosyal bilimciler ve entelektüellerin de futbola yönelik ilgileri artmıştır. Futbola dair yapılan ideoloji temelli tanımlamalar modern futbolun kadim zamanları için geçerlidir. Öte yandan futbolun başlı başına bir ideolojiye dönüşmesiyle dinsel, sınıfsal veya ideolojik temelli yaklaşımlar, anlamlarını büyük ölçüde yitirmiştir. Bu çalışmada futbolun bu söz konusu ideolojik dönüşümü ele alınacaktır.
İç Mimari Proje Sürecinde Göstergebilimsel Yönelimin Öğrenci Projeleri Üzerinden Okunması
Bir iletişim nesnesi olarak mekân, sahip olduğu fiziksel unsurların birer bildirişim nesnesine dönüşmesi ile, özne-mekân etkileşimi sonucu kullanıcıya çeşitli kimlikler sunmaktadır. Bu olayın anlama ve anlamlandırma sürecine odaklanan iç mekân göstergebilimi, mekânın verilerinin kullanıcı üzerinde oluşturulduğu duyumsamaları ve bu duyumsamaların nasıl süreçlerden geçtiği ile ilgilenmektedir. İç mimarlık eğitiminin, öğrencilere dolaylı yoldan kazandırdığı biçimsel soyutlama yöntemleri, tasarımlarının arka planındaki anlam ve kimliği oluşturmalarında birer yönlendirici olma özelliği taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında, öncelikle genel göstergebilimsel yöntemlerin tanımlandığı bir literatür araştırılmasına yer verilmiş, örneklem olarak iki adet öğrenci projesi, analizlenmek üzere seçilmiştir. Bu projeler üzerinde Ferdinand de Saussure'ün göstergebilimsel yöntemi çerçevesinde varlık gösteren, sentagmatik ve paradigmatik unsurların incelemesini kapsamaktadır. Analiz edilen projelerin çıktıları, iç mimarlık öğrencilerinin, göstergebilimsel yöntemleri teorik düzeyde öğrenmeden dahi, bu yöntemleri tasarım süreçlerine içselleştirerek uygulayabildiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu çalışma, iç mimarlık disiplininde göstergebilim kavramının eğitim sürecine entegre edilmesinin önemini vurgulama amacı taşımaktadır.
Baby Boomers ve Z Kuşağındaki Yetişkinlerin Dijital Teknoloji Kullanımları Ve Kuşaklararası Dijital Dayanışma
Günümüz toplumlarında artan yaşam beklentisi ve uzun ömürlülük, en az iki kuşağın bir arada yaşamasına olanak sağlamaktadır. Bu durum, farklı yaş gruplarının dijital teknolojilere uyum süreçlerinin incelenmesini önemli hale getirmiştir. Dijital teknolojilerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, bu teknolojilerin farklı yaş gruplarında nasıl benimsendiği önemli bir çalışma konusu olmuştur. Bu bağlamda çalışma, Baby Boomers kuşağı (1944-1964 doğumlular) ile Z kuşağı (1997-2012 doğumlular) yetişkinlerinin dijital teknoloji kullanımlarını ve kuşaklararası dijital dayanışmayı incelemektedir. Çalışma, Baby Boomers (1944-1964) kuşağı yetişkinlerinin dijital teknolojilere Z kuşağı (1997-2012) yetişkinlerine kıyasla daha temkinli yaklaştığını ve öğrenme sürecinde yakınlarından destek aldıklarını, ancak adapte olduklarında bağımsız olarak sorunları çözebildiklerini ortaya koymaktadır. Z kuşağı ise “dijital yerliler” olarak teknolojiyi içselleştirmiş, hızlı bir şekilde adapte olabilen ve hayatlarının her alanında dijital teknolojiyi rahatça kullanabilen bir nesildir. Bu durum, Z kuşağının teknolojiye olan bağımlılık ve bağlılıklarının diğer kuşaklar tarafından eleştirilmesine rağmen yadsınmamaktadır. Sonuç olarak, Baby Boomers ve Z kuşağı arasında dijital teknoloji kullanımı ve adaptasyonu farklılık göstermekte, ancak bu farklılıklar kuşaklararası dijital dayanışmayı ve öğrenme süreçlerinde karşılıklı yardımlaşmayı beraberinde getirmektedir. Bu dayanışma, dijital dünyada kolektif eylemler gerçekleştirmeye olanak tanımaktadır.
Metaverse Mantığında Tasarım Sistematiği
Gelişen ve değişen teknoloji büyük öneme sahiptir. Sanal evren ve yeni medya iletişim araçları bu denli kullanılırken metaverse’ ün tasarım katmanlarını ve sistematiğinin ne olduğunu nasıl çalıştığını öğrenmek etkileşim içerisinde olan gerçek dünya işlevlerinin temsillerinin tasarımcılar tarafından gerçek zamanın nasıl simüle edildiğini anlamak ve nitelikli tasarım yapmak isteyen mimari tasarımcılar için çok önemli bir noktadır. Yeni medya iletişim araçlarının kavram olarak büyük alan kapladığını aktif kullanıcısının bulunduğu ve bu şekilde kullanılmaya devam ederse gelecekte de önemlidir. Bu çalışmada metaverse’ ün tasarım sistematiğini ve katmanlarını inceleyip yeni sanal mekanların nasıl oluşturulduğunu ve geleceğe dair etkisini inceledik. Bu araştırmada metaverse mantığında tasarım sistematiğini ve yeni sanal mekanların nasıl oluşturulduğunu ve geleceğe etkisini örnekler üzerinden incelemeyi amaçladık. Metaverse mantığında tasarım sistematiğinin farklı katmanlardan oluşup temelde nasıl olduğuna değindik. 3B programlarda kullanım amaçları farklı olsa bile yine temelde aynı adımları takip edip oluşturulduğunu analiz edip özelleşen mimari tasarımında mimarlar ve iç mimarların toplumu çok iyi anlaması gerektiğini, teknolojinin de ilerlemesi ve ilerliyor olması ile sanal mimari tasarımın var olan ve gelişmekte olan mimari felsefesinin de önemini araştırdık. Mimarlar ve iç mimarlar metaverse’ te tasarım yaparken tasarım sistematiği ve katmalarına dikkat edip kendi tecrübelerini, kullanıcıların deneyimlerini ve hislerini göz önünde bulundurduğunda olumlu/olumsuz sonuçlar hangi şartlarda elde edeceğimizi araştırdık.
Metaverse, İnternet, NFT, Dijital Mimari Tasarım, Sanal Dünya, Sanal Mimari
Ergonomi ve Biyofilik Tasarım İlkelerinin İlişkisinin Kütüphane Tasarımı Üzerinden Değerlendirilmesi
Bu çalışma, biyofilik tasarımın ergonomik risk faktörlerini azaltmasının kütüphane tasarımı üzerinden incelenmesini konu almaktadır. Çalışma, biyofilik tasarım ilkelerinin ergonomik risk faktörlerini azaltarak kullanıcıların refahını arttırdığına dikkat çekmek, kütüphane tasarımını biyofilik tasarım ilkeleri kapsamında sistematik şekilde incelemek ve biyofilik kütüphane tasarımı hakkında yönelim belirlemek için betimleyici bir çalışma olması bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışma, biyofilik tasarımın yalnızca ergonomik risk faktörlerini azaltmadığı aynı zamanda zihinsel ve fiziksel sağlığını iyileştirdiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kütüphanenin biyofilik tasarım ilkeleri bakımından analiz edilmesi için doküman analizi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgularla, kütüphanenin doğayla etkileşimindeki eksiklikler ve ergonomik risk faktörleri tespit edilmiş ve bunların iyileştirilmesi için biyofilik tasarım ilkeleri kapsamında önerilerde bulunulmuştur.
Bir Kırsal Mimari Örneği: Burhaniye Çallı Köyü Mevcut Durumu ve Öneriler
Balıkesir İli, Burhaniye İlçesi’ne bağlı bir dağ köyü olan Çallı, Burhaniye ilçe merkezine karayoluyla 9 km. mesafede yer almaktadır. Madra Dağları’nın Burhaniye ve Edremit Ovaları ve Edremit Körfezi’nin parlak güneşine bakan, dik batı yamaçlarında, denizden kabaca 426 m. irtifadadır. Köy, 1990’lardan sonra hızla nüfusunu kaybederek bugün dört hane dışında tamamen ıssızlaşmış ve terk edilmiş bir köy görünümündedir. Kullanılmayan, terk edilmiş taş örgü duvar ve toprak çatılı yapılar da bakımsızlıktan günden güne harabeye dönüşmektedir. Adeta bir sabun gibi erimekte olan Çallı Köyü, antik tiyatro caveası formunu andıran bir yamaçta topoğrafyaya mükemmelen uyum sağlamış yerleşme dokusuna sahiptir. Yerleşmenin mevcut durumu fotoğraflarla ve çizimlerle belgelenmiş, günümüze kadar ulaşan bazı sivil mimari örnekleri plan ve malzeme yönüyle incelenerek mimari belgeleme ve arşiv çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yöre halkı ile kişisel görüşmeler de yapılarak, bölgenin yaşam alışkanlıkları belgelenmiştir. Çallı Köyü’nün kırsal mimari örneklerinin belgelenmesi ve korunup gelecek nesillere aktarılması için önerilerde bulunulmuştur. Literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Telif Hakkı (c) 2023 Sekizgen Academy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
Dekonstrüksiyon; yapısöküm, yapıbozum olarak bilinen kuram Jacques Derrida’ nın temsilciğinde gelişmiş, batı metafiziğinin değişmez kurallarını sorgulayan, şüpheci ve metinden çıkarılabilinecek kesin anlamların tümüne kuşkuyla cevap veren logo mezkezciliğe karşı eleştirel post-modern bir okuma tutumudur. Yapısöküm okumalarında metnin kesin görünen ifadeleri ve yargıları tekrar ve tekrar incelemeli, anlamların farklı anlamlara dönüşebileceğini bilerek dilin devinimi yorumlanmalıdır. Bu bağlamda çalışmada Shakespeare’in 1605 yılında yazmış olduğu Kral Lear oyununun yapısökümcü okuması yapılacaktır. İyi-kötü, dost-düşman, karı-koca gibi ve daha birçoğunun örnek verileceği ikili karşıtlıklar bakımından ve metinlerarası göndermelerin bolluğundan dolayı yapısökümcü okumaya elverişli olan bu okumada Lear’ın bir otorite sembolü olarak yer aldığı baba-erkil aile yapısındaki yerinin öykü boyunca gelişimi ve alt öykülerle olan benzerliği, demans ve duygu bozuklukları, körlükten bilgeliğe olan yolculuğu yapısökümcü yaklaşımla okunarak metnin döngüsel çizgisinde Lear’ın karşılaştığı durumlar irdenelecektir. Lear’ın ve aile bireylerinin karşılaştığı durumların sayısız olasılıkları üzerinde bir okuma yapılacak, fiziksel ve psikolojik yansımalar incelenerek olaylar, sonsuz anlam çatallanmalarına bağlı olarak değerlendirilecektir.
Çağdaş Sanat, Reklam ve Eğlence Endüstrisinin Ortak Bir Görsel Tasarım Uygulaması Olarak 3B Projeksiyon Haritalama
3B projeksiyon haritalama, görüntüleri ve videoları binalar, arabalar ve hatta insan yüzleri dâhil olmak üzere herhangi bir şekil ve boyuttaki yüzeyleri dönüştürerek izleyicilere görsel bir deneyim sunan teknik ve teknolojidir. Son yıllarda özellikle eğlence, çağdaş sanat ve reklam alanlarında giderek daha popüler hâle geldiği görülmektedir. 3B projeksiyon haritalama teknolojisinin bu alanlarda popüler hâle gelmesinin sebeplerinin başında izleyicilerine farklı dünyalara taşıyan, çarpıcı deneyimler yaşatması olduğu düşünülmektedir. Nitekim son yıllarda küresel markaların öncülüğünde farklı yer ve zamanlarda 3B projeksiyon haritalama uygulamalarıyla çağdaş sanat, eğlence ve reklam içerikli ortak çalışmaların yapıldığı görülmektedir. Bu bağlamda birbirinden farklı disiplinler olduğu değerlendirilen bu alanların, 3B projeksiyon haritalama gibi uygulama ve teknolojiler sayesinde sınırlarının yok olduğu ve deneyim, haz gibi kavramların ön plana çıktığı tartışmaları yapılmaktadır. Öte yandan eğlence, sanat, reklamcılık gibi yaratıcılık içeren alanlarda farklı üretim arayışları olduğu görülmektedir. Bu alanlarda üretim yapanların teknolojinin vermiş olduğu fırsatları göz ardı edemeyeceği bir gerçektir. Bu bağlamda bu çalışmada günümüzde ve gelecekte daha sık karşılaşabileceğimiz eğlence, çağdaş sanat ve reklam içerikli hibrit çalışmalara ışık tutacak yaklaşımların yanı sıra 3B projeksiyon haritalama teknolojisinin bu alanlara görsel tasarım açısından sunduğu fırsatlar ve yenilikler incelenecektir.
Mobilyaya Giriş Dersinde COVID-19 Etkisi Üzerine Bir Örnekleme: Genç Odası Tasarımı
COVID-19 salgını ve sonrasında eğitim sistemindeki değişimlere ek olarak; ülkemizde yaşanan deprem felaketleri nedeniyle de uzaktan/çevrimiçi eğitim zorunlu hale gelmiş, dersler dijital platformlara taşınmıştır. Geleneksel çizim malzemeleri ile geniş yüzeylerde yapılan çalışmalar yerini tablet, bilgisayar kullanarak ara yüzler yardımıyla sanal ortamda paylaşılan projelere evirmiştir. Bununla birlikte “Hayat eve sığar” yaklaşımı ile pek çok aktivitenin konutta hatta sadece bir oda içinde gerçekleştirilebilmesinin mümkün olduğu da görülmüştür. Bu bağlamda çalışma, değişen mekân kullanımı ve öğrenme şekillerini tasarım eğitimi alan üniversite öğrencilerine ait “genç odası” örneklemesi üzerinde değerlendirmiştir. Çalışmalar bir tarama stratejisi ile belirlenen genç odalarının; mekân ve mobilyaları üzerinden ele alındıktan sonra, sürece ve sonrasına adaptasyonu aranmıştır. Gözlem yöntemi ile araştırmanın çalışma grubundan veriler elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, eğitim sisteminin ve sosyal dünyanın örnekleme üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Artan ekran kullanımı ile yüzeylerin farklı işlevler için tasarıma dahil edilebildiği görülmüştür. Bu çalışmanın öncülüğünde, gençler üzerinden yapılan durum araştırmasıyla, sosyal hayatta yaşanan değişimlere ayna tutulabileceği, değişimin mekânlar üzerinden takip edilebileceği gerçeği elde edilen nitel veriler ve içerik analizi yöntemi ile ortaya çıkarılmıştır.
Resimsel Uzamdan, Teatral Uzama: 20. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Sahne Tasarımı Yapan Sanatçılar
yy. Sanatının yarattığı etki sanatın ve düşünce tarihinin her alanında olduğu gibi sahne sanatları açısından da yepyeni bir dil arayışını getirir. Sahne tasarımı antik çağdan beri oyun metninin ilk sayfasında yer alan ve atmosferi edebi olarak tarif eden görsel dünyanın bir karşılığı olarak ele alınırdı. Mekân ve zaman birlikteliği konusu ise Aristoteles’in Poetika ’sına bağlı olarak değişmez kurallarla sınırlıydı. Tiyatro binasının dikdörtgen ve karanlık hacmine yerleşen ikinci mekân yani dekor ne kadar gerçekçi ifade edilirse edilsin temsili bir mekân olarak oyuna hizmet eder ve bir illüzyon olarak tanımlanırdı. Oysaki modern sanatın içeriği bilinen geleneksel tüm kodları reddederek geçmişle olan bağını kesti. Modern resim ve heykelde ortaya çıkan akımlar birbirine karşı yeni manifestolar oluştururken bir anlamda sanatın özgürleşme tarihi de yazıldı. Bunun yansıması olarak tiyatro ile seyirci arasındaki birinci katmanda yer alan oyuncu ve metnin hiyerarşisi yerine, metnin plastik bir dille ifade edilişi denendi. Topyekûn bir değişimin bir anda gelişebilmesi mümkün olamayacağından önce tiyatro binaları yani mimari yapının işlevi ve dolayısıyla seyirci ve oyun alanının sınırları, ardından oyuncunun bedeni ve dili ile olan öznel ilişkisi, metnin içeriği ve biçimsel sorgusu, dekor ve kostümün bağımsız bir ifade aracı olarak dile gelmesi, avangart sanatın sıra dışı sanatçılarının sahne tasarımı alanındaki üretimleriyle ivme kazandı. Bugün hala kendi disiplininde dünyaca bilinen birçok sanatçının spesifik olarak yaptıkları sahne tasarımları göz önüne alındığında tiyatro tarihinin en özel prodüksiyonları oldukları görülür. Bu makalede yirminci yüzyılın ilk çeyreğine odaklanılarak sanat akımları doğrultusunda sanatçıların nasıl bir sahne estetiği yarattığı ve resimdeki mekân algısı ile sahnede yaratılan soyut mekân tasarımı arasında nasıl bir ilişki olduğu araştırılacak ve bunun scenography (senografi) tarihinde bir uzam araştırmasına nasıl dönüştüğü ortaya konacaktır.
Sahne tasarımı, Senografi, 20.yüzyıl sanatı
Fernando Botero’nun Resimlerinde İç Mekân Tasarımının Kolonyal Dönem İspanyol Mimarisi Üzerinden İncelenmesi
Fantastik sanat; düş gücünün realiteye üstün geldiği bir görsellikle sunulan, sanatçının teknik kabiliyetlerinden ziyade imgeleminden beslenen, yaratıcı yönü kuvvetli ve çoğu zaman gerçeküstü anlayışla harmanlanan özgün bir çerçeveye sahiptir. Fantastik sanat güncel bir yaklaşım olarak algılansa da kökenleri antik çağ mitlerinin spesifik yorumlarına kadar dayanmaktadır. Fantastik sanatın çağdaş temsilcilerinden olan Botero, Latin Amerika halkının gündelik yaşamını ve alışkanlıklarını konu ederken, İspanya’nın kültürel kodlarına da eserlerinde yer vermiştir. Bölgeye has anlayışıyla kurgulanan kolonyal dönem mimarisini de altlık olarak kullanmıştır. Ayrıca klasik eserlere çağdaş bir yorum getiren özgün reprodüksiyon çalışmalarında da mekân kavramına özen göstermiş ve mekânı bir fon olarak değerlendirmiştir. Bu çalışmanın amacı Botero’nun resimlerindeki karakter-mekân ilişkisini fantastik sanat kapsamında kolonyal dönem mimarisi üzerinden analiz etmek ve değerlendirmektir.
Telif Hakkı (c) 2022 Sekizgen Academy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
1923-1960 Arası Türk Resminde Toplumsal İçerikli Konuların Tablolardaki Yansımaları
1923 yılında Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte resim başta olmak üzere sanatın birçok alanında oldukça yoğun çalışmalar görülmektedir. Yaşanan tüm sosyal ve siyasi gelişmeler, inkılaplar ve toplumsal olaylar ressamları da etkilemiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren toplumsal içerikli resimlerde çoğunlukla ekin, hasat, harman, traktör, köylüler ve çiftçiler gibi konuların yanısıra Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve devrimler de yoğun bir şekilde işlenen konular arasında olmuştur. İnkılapları halka tanıtma ve sevdirme amacıyla resim sanatı bir araç olarak kullanılmış ve sanatçılar toplumcu gerçekçi doğrultuda eserler üretmişlerdir. 1938 yılında Atatürk’ün ölümü ile Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve Meclis, İsmet İnönü’yü Cumhurbaşkanı seçmiştir. Bu dönemde tüm dünya, İkinci Dünya Savaşı’nın etkisi altında kalmıştır. Türkiye’de 1940’lı yıllarda yeni sanatsal oluşumlar görülürken, toplumsal gerçekçi resim, 1941 yılında kurulan Yeniler Grubu’nun çalışmaları ile anlam kazanmıştır. Kendinden önceki grupları sorgulayan Yeniler Grubu sanatçıları halkın içine girerek toplumsal içerikli eserler üretmişlerdir. Çalışan insanı, yaşadıkları ve gözlemledikleri çevreyi resmetmeyi, toplumsal bir sanat anlayışı içinde ele almışlardır. Grubun bazı sanatçılarının eserleri, milli ahlak değerlerine aykırı görülerek sergi salonlarından çıkarılmıştır. 1950 yılında Demokrat Parti’nin iktidara gelmesi ile birlikte Türkiye’de çok partili sisteme geçiş ve liberalleşme dönemi başlamıştır. Bu dönemden sonra Türk resim sanatında çeşitli eğilimler görülmektedir. 1940’lardaki toplumsal içerikli gerçekçi resimlerin yerini büyük oranda soyut resimler almaya başlamıştır. 1950-1960 yılları arasında soyut resmin birçok sanatçı tarafından ele alınmasına karşın, sanayileşme ve gecekondulaşmanın başlaması ile birlikte figüratif ve toplumsal konulu resimler de işlenmeye devam etmiştir. 1950’li yılların başında etkin olan Onlar Grubu’nun bazı üyeleri ve Yeniler Grubu’nun gerçekçi anlayışına benzer eserler üreten Yeni Dal Grubu’nun sanatçıları da bu dönemde toplumsal konuları eserlerinde ele almışlardır. Çalışmamızda 1923 ve 1960 yılları arasındaki toplumsal konuların işlendiği eserler, Atatürk Dönemi (1923-1938), İsmet İnönü Dönemi (1938-1950) ve Demokrat Parti Dönemi (1950-1960) olarak üç bölümde incelenecektir. Anahtar Kelimeler: Türk Resmi, Toplumsal Gerçekçilik, Çağdaş Türk Resmi
Türk Resmi, Toplumsal Gerçekçilik, Çağdaş Türk Resmi
İç Mimarlık Alanında Yeni Bin Yılın Mekânsal Anlayışlarının Değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı yeni bin yılın başından bugüne iç mekân tasarımında gerçekleşen köklü değişikliklerin analiz edilerek derlenmesidir. Bu kapsamda literatür çalışması yapılmış, konu ile ilgili görsellerden yararlanılmıştır. Yeni bin yılın beraberinde getirdiği sosyo-kültürel, sosyo-politik ve sosyo-ekonomik etkiler karşısında iç mekân tasarım yaklaşımında temel prensipler korunurken, fiziksel ve sanal zeminde çeşitli yeni anlayışlar doğmuştur. İç Mimarlık, canlı ekseninde rota oluşturan bir sanat ve bilim dalı iken bu eksene yapay zekâ kullanıcılarda eklenmeye başlamıştır. Japonya’da bulunan Henn Na Otel zincirinin personeli yapay zekâlardan oluşmaktadır. Pandemi süreci, teknolojinin ilerleme hızı ve küreselleşme bu sürece etkiyen temel gelişmeler arasındadır. Teknolojinin hızlı gelişimi, iç mekânların kabuk olarak sanal mekânlar olarak değerlendirilebilmesine ve akıllı iç mekânların doğmasına olanak tanımıştır. İç mekânlar kullanıcısıyla iletişim kurmaya başlamış ve interaktif mekânlar ortaya çıkmıştır. Kurgusal mekanlarda efekt ve ses teknolojileri sayesinde algısal-kavramsal bir gelişim evresine girmiştir. Bu sürecin detaylı ve doğru değerlendirilmesi, geleceğin ve yeni trendlerinin öngörülmesi açısından önem taşımaktadır.
Kerpiç Malzemenin Anadoluda Geleneksel Yapılarda Kullanımı
İnsanoğlunun tarihi kendine özgü bir şekilde kendini gösterebilecek ve insanoğlunun yeni günlerine dönüşecek. İçerisinde bulunduğu çevrenin zararlarından korunmak için ortaya çıkan barmadan kendisinden biridir. Avcı toplayıcı insan barınma ağaçkovuklarına ve mağaralara ilk iyi gidermiştir. Neolitik olarak tasarlanabilecek araçlarla tasarlanabilecek hayata döndürülebilir, yaşanabilir olanlarla tasarlanabilir ve silindirlerden kaba öğütülmüş tarım makineleriyle tasarlanabilir evler içinde. Evlerin inşasında çevrede kolay ulaşılabilen taşlar, aynı şekilde kullanılmış olanlardan yararlanılabilirpiçlerden bunlardan yararlanmışlardır. Yapı malzemesi olarak kullanılan bu çevrede kolay ve bol miktarda kullanılır. Anadolu'da da bol olduğu, İklimin görünümünde inşa edilecek yapılarda ağaç kullanımı kullanımtayken; istikametten görünüş taş malzeme; taş ve içeriğinde kullanılan karasal iklimin adından Anadolu temelli bir malzeme olan kerpiç kullanıldı. Kerpicin neolitik çağa (M.Ö. 9000) kadar. Bugün Anadolu'da yaygın olarak kullanılan kerpicin biçimiyle genel olarak kabul edilemez. Geçmişi çok eski olmayan ve kullanımlarda oluşturulur. taş ve içeriğinde kullanılan karasal iklimin adından Anadolu temelli bir malzeme olan kerpiç kullanıldı. Kerpicin neolitik çağa (M.Ö. 9000) kadar. Bugün Anadolu'da yaygın olarak kullanılan kerpicin biçimiyle genel olarak kabul edilemez. Geçmişi çok eski olmayan ve kullanımlarda oluşturulur. taş ve içeriğinde kullanılan karasal iklimin adından Anadolu temelli bir malzeme olan kerpiç kullanıldı. Kerpicin neolitik çağa (M.Ö. 9000) kadar. Bugün Anadolu'da yaygın olarak kullanılan kerpicin biçimiyle genel olarak kabul edilemez. Geçmişi çok eski olmayan ve kullanımlarda oluşturulur.
İç Mimarlık ve Bilim Kurgu İlişkisi: Uzay Yolcuları Filmi Üzerine Bir Analiz Çalışması
insansı bir robotun da hikâyeye kısmen dâhil olduğu Passengers(Uzay Yolcuları) isimli filmin kurgusal mekân açısından analiz edilmesidir. Bu nedenle filmin ana mekânı olan Avalon kurgusal mekânların tasarım kriterleri açısından irdelenmiştir. Senaryoya göre film insanoğlu tarafından fethedilen dördüncü gezegen olan Homestad II’de koloni kurmak üzere içerisinde 5000 kolonisti ve 258 mürettebatıyla uzay yolculuğuna çıkan Avalon adlı uzay aracında geçmektedir. Araştırma kapsamında adı geçen film izlenmiş ve konu kapsamında değerlendirilmiştir. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, İç Mimarlık Bölümü’nde verilen Korku ve Mekân seçmeli dersi kapsamında öğrenciler de adı geçen filmi izlemişler ve haftalık ders değerlendirme formuna filmle ilgili isteğe bağlı çeşitli görüş ve öneriler bildirmişlerdir. Araştırma kapsamında bu formlardan da yararlanılmıştır.
Bilim Kurgu, Kurgusal Mekân, İç Mimarlık, Uzay Yolcuları, Kolonizasyon
Isparta’nın Eğirdir İlçesi Barla Köyü’nde Bulunan Çaşnigir Hamamı Üzerine Bir Değerlendirme
Isparta’da Eğirdir ilçe merkezine bağlı bulunan Barla, daha önce kasaba iken günümüzde köy durumunda bir yerleşim merkezidir. Barla’da pek çok tarihi yapı bulunmaktadır. Bunlardan ikisi hamam yapısıdır. Bu hamamlardan birisi Çaşnigir Hamamı, diğeri ise Göçeri Hamamı’dır. Çaşnigir Hamamı, yakınında bulunan Çaşnigir Paşa Camisi’ne nispetle halk arasında “Çaşnigir Paşa Hamamı” olarak bilinmektedir. Hamamı, Çaşnigir Paşa Camisi’nin 1376 yılındaki banisi olan Çaşnigir Sinan Paşa’nın yaptırdığı söylenmektedir. Hamam mimari açıdan büyük ihtimalle yerli ustalar tarafından yaptırılmış olmalıdır. O yıllarda Hamidoğulları Beyliği’nin bölgede hüküm sürdüğü düşünülürse, hamamı yapan yerel ustaların, beyliğin sanatsal beğenisini ve etkisini de eser üzerinde yansıtmış olabilecekleri söylenebilir. Çaşnigir Hamamı; ılıklık, sıcaklı ve halvet mekânlarının yan yana yatay düzlemde yer alması nedeniyle çevrede bulunan diğer hamam yapılarından farklılık göstermektedir. Ayrıca soyunmalık kısmındaki açı yapan doğu duvarıyla diğer hamamlardan ayrılmaktadır. Hamamın planı bu haliyle çevredeki benzer yapılara göre tek temsilci durumundadır. Ancak hamamda bazı esas değişikliklerin yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Hamamda yapılan incelemeler sonucunda, yapıdan günümüze kalan bazı izlere dayanılarak yapılan yorumların ve düşüncelerin makale olarak sunulmasının bu konudaki bazı eksiklikleri gidereceği tahmin edilmektedir.
Bauman'ın Sosyolojisi ve Bazı Temel Kavramları
Çağdaş sosyologların önde gelen isimlerinden biri olan Zygmunt Bauman, aynı zamanda yirminci yüzyılın ilk çeyreğinin sonunda Polonya’da doğan bir Yahudi olarak, dünya siyasi tarihinin önemli bir kısmını yaşamış bir isimdir. Hem yaşadığı yüzyıl için, hem de yirmi birinci yüzyıl sosyal bilimleri için önemli bir düşünürdür. Bauman postmodernliğin, ''özgün planını gerçekleştiremeyen modernlik'' şeklinde yorumlanabileceği fikrinden yola çıkarak, sosyolojisini bu fikirle temellendirmiştir. Bauman, modern aklın toplumları düzenleme ve sınıflandırma çabasının, ırkçılığa ve kültürel asimilasyona neden olduğu kanısındadır. Bauman’a göre bu çabayı gösterenler, siyasi yönetim ile entelektüellerdir. Bauman bu eleştirileri ile modernitenin krizde olduğunu ilan eder. Çalışmalarının çoğunluğunda bu modernlik eleştirilerinden yola çıkan Bauman'ın görüşleri, postmodern anlayışa uzanmaktadır. Bauman, çalışmalarında açık bir şekilde modernlik - postmodernlik kıyaslaması sunmamaktadır fakat günün anlayışının, modern anlayışla aynı olmadığını belirtmesi bu ayrımların fark edilmesine imkân vermektedir. Ayrıca modernlik, müphemlik, modern soykırım ve yabancılık olguları da kitaplarında önemli bir yer tutmaktadır. Bauman'ın detaylı bir şekilde analiz ettiği bu kavramlara ve olgulara çalışma kapsamında yer verilmektedir. Bauman’ın eserleri ve kendisiyle ilgili yazılan makaleler, bu çalışmanın ana kaynağını oluşturmaktadır. Ayrıca bu çalışmada, eserlerinin çoğu Türkçeye kazandırılmış olan Bauman’ın sosyoloji anlayışının ana kuramsal ve kavramsal çerçevesini ortaya koymak amaçlanmaktadır
Aydın Atatürk Kent Meydanı’nda Ergonomi Açısından Değerlendirme
Kent meydanları farklı gruptan insanların toplanma, dinlenme, sosyalleşme mekânlarıdır. Bu nedenle kent meydanları kadın, erkek, çocuk, yaşlı, engelli vb. gibi tüm bireylere hitap eden nitelikte olmalıdır. Kent meydanlarında oturma, aydınlatma, ulaşım, kuşatma ve aktivite gibi olanaklara imkân veren kentsel donatı elemanları da önemli yere sahiptir. Kentsel donatı elemanlarının antropometrik-ergonomik ölçütlerde tasarlanması kent meydanlarının kullanımını artıracak bir etkendir. Araştırma kapsamında Aydın Atatürk Kent Meydanı insanların yoğun kullandığı alanlardan biri olduğundan dolayı inceleme alanı olarak seçilmiştir. Araştırma alanındaki kentsel donatı elemanları; taban elemanları, çatı elemanları, donatı elemanları, spor alanları, çevreleme elemanları olarak beş grup altında toplanmış; ergonomi ve antropometri açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Ergonomik olarak uygun olmayan kullanımlar tespit edilmiş ve mevcut hataların giderilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Pervititch Haritaları Üzerinden Üsküdar Kent Dokusunda Çeşmeler
Su mimarisinin önemli bir yapı grubunu oluşturan çeşmeler, ait olduğu dönemin üslup ve özelliklerini yansıtarak, Osmanlı kent olgusu içerisinde yer bulmuştur. Çeşme yapılarının hem Müslüman halkın çeşme yaptırmayı bir hayır olarak görmesi hem de Osmanlı tebaasının suya atfettiği önem ve suyun hayati değeri gibi birçok etken nedeniyle mahallelerde çok sık rastlanılan bir mimari öge olmuştur. Dönem mimarisinin şekillendirdiği bu yapılar bir yandan da içerisinde bulunduğu kent dokusunu şekillendirmektedir. Genellikle mimari özelliklerinin ele alındığı çeşme yapıları, içerisinde bulunduğu kent dokusuna katkısı konusunda bazı sorular akla getirmektedir. Osmanlı dönemi kent olgusu; kentin tarihine, coğrafi yapısına, sosyolojik yapısına ve sahip olduğu kültürel birikime dayalı olarak oluşmuştur. Kent olgusu içerisinde yer bulan mimari yapılar ise yer aldığı kenti şekillendirmektedir. Bu noktada, kent dokusunda küçük ölçekli bir yapı grubu olarak yer bulan çeşmeler, hem içerisinde bulunduğu mekâna göre şekillenmiş hem de mekânı şekillendirerek kentsel dokuya katkı sağlamıştır. Pervititch haritalarında kent dokusuyla bütünleşmekte olan çeşmelere günümüz kent ölçeğinde bakıldığında, betonlaşmanın içerisinde neredeyse kaybolmaktadır. Bu noktadan yine günümüz modern dünyasında çeşmelerin önemini yitirdiği sonucu çıkarılmakla beraber, toplumun bu konudaki bilincinin olmadığı ve kent dokusuna sahip çıkılmadığı da bir gerçektir.
Jacques Pervititch Haritaları, Çeşme Mimarisi, Kent Dokusu, Üsküdar.
Kentsel Sit Alanlarında Peyzaj Tasarımı, Vezirköprü Kentsel Sit Alanı Örneği
Araştırmada, kültürel kaynak değerleri, sosyal ve tarihi dokusu ile önem taşıyan Vezirköprü’nün, kentsel sit alanının mevcut durumunun korunması, günümüz koşullarında sürdürülebilirliğinin sağlanması, korunması ve iyileştirme potansiyelinin Peyzaj Mimarlığı meslek disiplini ile birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, çalışma ile Vezirköprü tarihi kent merkezinde etkin bir korumanın sağlanması için peyzaj mimarlığı değerlendirmesi açından planlama kararlarına yönelik öneriler geliştirilmiştir. Çalışma sürecinde izlenen yöntem ile kentin tarihi ve mekânsal gelişim süreci içinde fiziksel yapısının incelenmesi, tarihi yapılar ile kent dokusunun (cadde, sokak, meydan tarihi bina vs.) öneminin saptanması ve tarihsel çevre içinde dokuyu olumsuz etkileyen durumlar yenileme yapılacak yerler, iyileştirme yapılacak yerler, tasarım ve kullanım açısından mevcut yanlışlar, yaşayan halkın ve kullanıcıların istek ve önerileri saptanmıştır. Sonuç olarak tarihi çevrelerin korunması gerekliliğinin ortaya konduğu, yenilik ya da iyileştirme yapılacaksa da yine koruma kanunlarına uygun bir şekilde olması gerektiği günümüz modern yaşam koşullarıyla uygunluğunun sağlandığı, kültürel kimliğini sürdüren ve yaşanabilir mekânlar olarak gelecek nesillere aktarılmasında kalıcı ve etkin olacak planlar için kararlar geliştirilmiştir.
Osmanlı Coğrafyasında Avusturyalı Arkeolog ve Araştırmacılar
Osmanlı Dönemi Arkeoloji alanında ilk çalışmalar, eserlerin korunmasına yönelik olarak toplama ve depolama anlayışıyla başlar. Arkeolojik eserlerin Ahmet Fethi Paşa tarafından Aya İrini Kilisesinde toplanıp “Mecma-i Esliha-i Atika (Eski Silahlar Koleksiyonu)” ve “Mecma-ı Âsâr-ı Atika (Eski Eserler Koleksiyonu)” oluşturulması bu alandaki ilk örnek çalışma olarak kabul edilebilir. 1869 yılında "Müze-i Hümayun (Saray Müzesi)" ve 1874 Asar-ı Atika Nizamnamesi ile bu anlamda ortaya konulan önemli atılımlardır. 1881 yılında Osman Hamdi Bey’in müze müdürlüğüne getirilmesiyle Osmanlı arkeolojisi bilimsel anlamdaki çalışmaların temelleri atılmış olur. Çalışmamızda; Osmanlı arkeolojisinde, tarihsel süreç içerisinde yer alan Avusturyalı araştırmacı ve arkeologların, Osmanlı coğrafyasındaki arkeolojik kazı ve araştırmaları üzerinde durulacaktır. 19. Yüzyıl ortasından Osmanlı son dönemlerine kadar bu alanda çalışan Avusturyalı araştırmacıların, çalıştığı bölgeler, antik yerler, buluntular ve Osmanlı arkeolojisinin gelişmesindeki etkileri ortaya koyulmaya çalışılacaktır
Telif Hakkı (c) 2021 Sekizgen Academy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
Geç Orta Çağ Bizans Savunma Yapılarında Ahşap Hatıl Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme
Mimaride ahşap, erken dönemlerden itibaren önemli bir yapı elemanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğrudan ahşap kullanılarak inşa edilen yapılar dışındaki kâgir yapılarda; ikinci kat döşemelerinde, merdivenlerde, düşey taşıyıcılarda ve doğrudan duvar içerisinde kullanımı söz konusudur. Bu çalışma kapsamında Anadolu’da Orta Çağ’da inşa edilmiş Bizans dönemine tarihlenen savunma yapılarında, kâgir duvar örgüsü içerisinde ahşabın yapı malzemesi olarak kullanımı değerlendirilmiştir. Duvar içerisinde ahşap hatılların tespiti, nitelikleri itibariyle zordur. Dolayısıyla daha önceden yapılmış çalışmalardan yola çıkarak yapının türü fark etmeksizin kullanım alanlarına yönelik olarak örnekler tarih öncesi yapılardan başlayarak ele alınmıştır. Özellikle 12. ve 13. yüzyıllarda inşa edilmiş, karakol mahiyetindeki küçük ölçekli kalelerde duvar içerisinde bağlayıcı unsur olarak genellikle ahşabın tercih edildiği görülmektedir. Burada tartışılacak olan konunun çıkış noktasını, İzmir’in Belevi beldesi yakınındaki Galesion (Alaman) dağı üzerinde konumlanan Keçi Kalesi oluşturmaktadır. Kalede kullanılan ahşap malzeme yapının bazı kesimlerinde, şaşırtıcı bir biçimde, sağlam bir şekilde günümüze ulaşmıştır. Ayrıca makalede, yapıların duvarları üzerinde görülen ve birçok çalışmada iskele deliği olarak adlandırılan boşlukların mahiyeti de değerlendirilmiştir.
Isparta’da Koruyucu Aile Uygulaması ve Koruyucu Ailelerin Özellikleri
Korunma ihtiyacı olan çocukların bakımı ve korunması kurum bakımı ve aile bakım yoluyla gerçekleşmektedir. Çocuğun bakımı ve yetiştirilmesini üstlenen, aile ortamında bakımını sağlayan koruyucu aile bakım modeli aile temelli bakım yöntemlerinden biridir. Koruyucu aileler, öz ailesi tarafından bakılamayan çocuğa kurum denetimi altında öz ailenin yerini alarak bakım işlevini yerine getirmektedir. Koruyucu aile bakım modelinin incelendiği bu çalışma; Isparta ilinde gerçekleştirilmiş sosyolojik bir araştırmadır. Bu çalışmada öncelikle aile ve çocuk ilişkisi ele alınarak korunmaya muhtaç çocuklara sunulan hizmetler hakkında genel bilgi verilmiştir. Daha sonra çocuk koruma sistemi içinde önemli bir yere sahip olan koruyucu aile bakım model hakkında bilgiler verilmiştir. Görüşme tekniğinden elde edilen verilerden, Isparta ilinde koruyucu aile olmanın anlam ve önemi, koruyucu aile hizmetinde karşılaşılan güçlükler ve endişeler, koruyucu aile olduktan sonra aile üyeler ve çocuk arasında yaşanan gelişmeler ortaya konulmuştur.