Zarf
Zarf (Belirteç) ve Çeşitleri
Zarflar; fiilleri, sıfatları veya başka bir zarfı zaman, yer-yön, durum, miktar ya da soru bakımından tamamlayan sözcüklerdir. Zaman zarfı ("dün geldi", "şimdi bakalım"), yer-yön zarfı ("içeri girdi", "ileri gitti" — dikkat: bu sözcükler hâl eki almadan kullanıldığında zarf, hâl eki alırsa isim olur: "içeriye girdi" cümlesinde "içeriye" hâl ekiyle isim/yer tamlayıcısı olmuştur), durum zarfı ("yavaş yürüdü", fiilin NASIL yapıldığını bildirir), miktar zarfı ("çok çalıştı", "biraz bekle") ve soru zarfı ("ne zaman geldin", "nasıl yaptın") olmak üzere sınıflandırılır. Bir sözcüğün sıfat mı zarf mı olduğunu ayırmanın yolu: sıfat bir İSMİ niteler, zarf ise bir FİİLİ (ya da sıfatı/zarfı) niteler: "Güzel konuştu." (fiili nitelemiş, zarf) - "Güzel çocuk." (ismi nitelemiş, sıfat).
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Tabloda numaralanmış sözcüklerin (I, II, III, IV) tür bakımından sırasıyla hangi sözcük türlerine (isim, sıfat, zarf, edat, bağlaç) karşılık geldiği sorulmaktadır.
- "Ceylan ile Zeki Demirkubuz" ifadesindeki "ile" sözcüğü iki özel adı birbirine BAĞLADIĞI için bağlaçtır; "için" sözcüğü ise kendisinden önceki isimle ("birkaç yol") birlikte kullanılan bir EDATTIR.
- "Çağdaş" bir sıfat, "sanatsal" da bir sıfattır; ancak bu sözcüklerin ZARF olarak kullanıldığı bir konum da vardır - tabloda IV. sözcüğün ZARF olarak işaretlendiği seçenek E'dir.
- Doğru cevap E'dir: I-Sıfat, II-Bağlaç, III-İsim, IV-Edat sırası.