Fiilimsiler
Fiilimsiler: İsim-Fiil, Sıfat-Fiil, Zarf-Fiil
Fiilimsiler, fiil kök/gövdesinden türeyen ama TAM bir yüklem gibi çekimlenemeyen (kişi eki, kesin kip eki almayan), cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. İsim-fiil (mastar), fiile "-mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş" eklenerek oluşur ve isim gibi görev yapar: "Yüzmek sağlıklıdır." Sıfat-fiil (ortaç), fiile "-an/-en, -mış/-miş, -acak/-ecek, -dık/-dik, -r/-ar" eklenerek oluşur ve bir ismi niteler: "Koşan çocuk düştü." Zarf-fiil (bağ-fiil), fiile "-ip/-ıp, -erek/-arak, -ken, -meden, -ince" eklenerek oluşur ve bir fiili zaman/durum bakımından tamamlar: "Koşarak geldi." Fiilimsiler cümleyi birleşik/girişik hâle getirir; bir cümlede kaç fiilimsi varsa o kadar yan cümlecik vardır.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- I. cümlede "öğrenmelerle dolu" ifadesinde fiilimsi aranırken asıl inceleme gereken sözcük "içinde" değil, cümledeki fiilimsi yapılarıdır.
- II. cümlede "adıl" (zamir) bulunup bulunmadığı sorulur; II. cümlede zamir YOKTUR, bu da II şıkkını YANLIŞ yapar.
- III. cümlede "yola çıkarak" ifadesinde bir isim-fiil değil ZARF-FİİL ("-arak") vardır; III şıkkında "isim-fiil vardır" denmesi de YANLIŞTIR.
- Cevap anahtarına göre YANLIŞ olan (yani doğru cevap olan) seçenek B'dir: "II. cümlede adıl bulunmaktadır." ifadesi gerçeği yansıtmamaktadır.