Edat, Bağlaç, Ünlem
Edat (İlgeç), Bağlaç ve Ünlem
Edatlar tek başlarına anlam taşımaz, bir isimle birlikte kullanılıp o isimle cümledeki başka bir öge arasında ilgi kurar: "için, gibi, kadar, ile, göre, rağmen, dolayı". "Kar gibi beyaz." cümlesinde "gibi" kar ile beyaz arasında benzetme ilgisi kurar. Bağlaçlar, sözcükleri, söz gruplarını veya cümleleri birbirine bağlar: "ve, ile, veya, ama, fakat, çünkü, hem...hem, ya...ya". Bağlaç olan "ile" ile edat olan "ile" karıştırılabilir: "Ali ile Ayşe geldi." (bağlaç, iki özneyi bağlar) - "Kalemle yazdı." (edat, araç bildirir). Ünlemler duygu, heyecan, seslenme veya doğa taklidi seslerini bildiren bağımsız sözcüklerdir: "Ah!, Aman!, Hey!, Vay canına!"
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- "ile" sözcüğü "Ceylan ile Zeki Demirkubuz" ifadesinde iki özel adı birbirine bağladığı için BAĞLAÇTIR (aynı "ve" gibi kullanılmıştır).
- "için" sözcüğü ise kendisinden önceki bir isimle ("birkaç yol") birlikte kullanılıp bir amaç ilgisi kurar; tek başına anlamı olmadığı için EDATTIR.
- Bu ayrımı yapabilmek için sözcüğün cümledeki görevine bakılır: sözcükleri/cümleleri birbirine BAĞLIYORSA bağlaç, bir isimle birlikte kullanılıp ona yeni bir anlam kazandırıyorsa edattır.
- Doğru cevap E'dir (tablo sırası: Sıfat, Bağlaç, İsim, Edat).