sekizgenacademy.com

Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Bir şehirde çalışan nüfusun büyük bölümü konaklama, yeme-içme, rehberlik ve eğlence hizmetlerinde çalışmaktadır. Şehrin nüfusu yılın belirli aylarında birkaç katına çıkmakta, kış aylarında ise belirgin biçimde azalmaktadır.

Bu şehir, fonksiyonel sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A) Turizm şehri B) Ticaret şehri C) Liman şehri D) İdari şehir E) Sanayi şehri

2. Doğal koşulları çevresinden farklı olmayan ve uzun yıllar birkaç haneli küçük bir köy olarak kalan bir yerleşmenin yakınında zengin bir bor yatağı bulunmuştur. İşletmenin açılmasından sonra yerleşmeye çevre illerden işçi göçü olmuş, nüfus on beş yılda on katına çıkmıştır.

Bu yerleşmenin büyümesinde etkili olan beşeri etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Turizm B) Madencilik C) Tarım D) Ulaşım E) Eğitim

3. X ve Y şehirleriyle ilgili şu bilgiler veriliyor:

• X şehrinin nüfusu 1,5 milyondur; çalışanların yarıya yakını demir-çelik ve otomotiv fabrikalarında istihdam edilmektedir.
• Y şehrinin nüfusu 180 bindir; çalışanların büyük bölümü kömür ocaklarında ve ocaklara bağlı işletmelerde çalışmaktadır.

Bu bilgilere göre X ve Y şehirlerinin fonksiyonlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Nüfusu fazla olduğu için X sanayi, nüfusu az olduğu için Y tarım şehridir. B) İkisinde de büyük ölçekli üretim yapıldığından ikisi de sanayi şehridir. C) X sanayi şehridir; Y ise nüfusu az olduğundan kır yerleşmesidir. D) X sanayi şehri, Y ise maden şehridir. E) Nüfusları farklı olduğu için fonksiyonları karşılaştırılamaz.

4. Bir platonun yüzeyi büyük ölçüde kireç taşlarından oluşmuştur. Yağan yağmurun büyük bölümü çatlaklardan yer altına sızdığı için yüzeyde akarsu ve göl hemen hiç yoktur. Plato üzerindeki köyler, yer altı sularının yüzeye çıktığı birkaç kaynağın çevresinde toplanmıştır.

Bu platoda yerleşmelerin dağılışını belirleyen temel doğal etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bitki örtüsü B) Su kaynakları C) Yükselti D) Toprak yapısı E) Bakı

5. Türkiye'de yerleşmelerin sıklığı; yer şekilleri, iklim koşulları ve su kaynaklarına bağlı olarak alandan alana değişir.

I. Menteşe yöresinin dağlık ve karstik kesimleri
II. Çukurova
III. Hakkâri çevresindeki yüksek dağlık alanlar
IV. Çatalca-Kocaeli platosunun kıyı kuşağı

Yukarıda verilen alanlardan hangi ikisinde yerleşmeler daha sıktır?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

6. Yayla, oba, kom, dam ve ağıl gibi yerleşmeler Türkiye'nin farklı yörelerinde yılın belirli dönemlerinde kullanılmakta, bu dönemlerin dışında boş bırakılmaktadır.

Buna göre, bu yerleşmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Kullanım süreleri yılın belirli dönemleriyle sınırlıdır. B) Ortaya çıkışlarında otlak, orman ve tarım alanlarından yararlanma isteği etkili olmuştur. C) Bulundukları yörenin ekonomik uğraşları hakkında bilgi verirler. D) Bir bölümü zamanla sürekli yerleşmeye dönüşebilir. E) Nüfusları yıl boyunca değişmediği için sürekli yerleşme sayılırlar.

7. Bir yörenin özellikleri şöyledir:

• Arazi çok engebelidir; düz ve geniş tarım alanı yok denecek kadar azdır.
• Yıl boyunca yağış düştüğü için hemen her yamaçta kaynak suyu ve küçük dereler bulunur.
• Aileler kendi tarlalarının ve fındık bahçelerinin içinde, birbirinden uzak evlerde oturur.

Bu yörede görülen kır yerleşme tipi ve bu tipi ortaya çıkaran temel neden aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Toplu yerleşme – suyun yalnızca birkaç noktada bulunması B) Toplu yerleşme – arazinin engebeli ve eğimli olması C) Dağınık yerleşme – suyun her yerde bulunması ve arazinin engebeli olması D) Dağınık yerleşme – yağışın azlığı ve tarım alanlarının geniş olması E) Dağınık yerleşme – tarım dışı faaliyetlerin öne çıkması

8. M şehrinin nüfusu 250 bin, N şehrinin nüfusu ise 400 bindir. M şehrinde üniversite hastanesi, büyük bir toptancı hali, havalimanı ve iki fakülte bulunmakta; çevre illerden gelenler bu hizmetlerden yararlanmaktadır. N şehrinde ise çalışan nüfusun büyük bölümü çevredeki ovada tarımla uğraşmakta, hizmet kuruluşları ancak kendi ilçelerine yetmektedir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Nüfusu fazla olduğu için N'nin etki alanı daha geniştir. B) İki şehrin de etki alanı kendi il sınırlarıyla sınırlı kalmıştır. C) N'nin etki alanı, tarımsal üretimi nedeniyle ülke geneline yayılmıştır. D) M'nin etki alanı, nüfusu daha az olduğu için N'ninkinden dardır. E) M'nin etki alanı, hizmetlerinin çeşitliliği nedeniyle N'ninkinden geniştir.

9. Türkiye'de bir yerleşmenin kır ya da şehir sayılmasında yalnızca nüfus miktarı ölçüt alınmaz; yerleşmedeki ekonomik faaliyetlerin türü, fonksiyon çeşitliliği ve idari statü de dikkate alınır.

Buna göre aşağıdaki yerleşmelerden hangisinin şehir yerleşmesi özelliği taşıdığı söylenebilir?

A) Nüfusu 12 bin olan, çalışanların neredeyse tamamı tarla tarımıyla uğraşan yerleşme B) Nüfusu 9 bin olan, tamamı hayvancılıkla geçinen ve tek bir ilkokulu bulunan yerleşme C) Nüfusu 8 bin olan, ilçe merkezi statüsündeki, çalışanların çoğu sanayi ve ticarette olan yerleşme D) Nüfusu 20 bin olan, çalışanların çoğu bağ-bahçe tarımıyla uğraşan yerleşme E) Nüfusu 15 bin olan, yaz aylarında meyve toplama işçileriyle nüfusu artan tarımsal yerleşme

10. K ve L yörelerinin özellikleri şöyledir:

• K yöresi: Geniş ve düz bir ova üzerindedir; yıllık yağış 350 mm'nin altındadır, akarsular yaz boyunca kurur ve içme suyu yalnızca birkaç kuyudan sağlanır.
• L yöresi: Derin vadilerle parçalanmış, eğimi yüksek bir arazidedir; yağış yıl boyunca düştüğü için pek çok noktada kaynak suyu vardır.

Buna göre bu iki yörenin kır yerleşmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) K'de toplu, L'de dağınık yerleşme yaygındır. B) K'de dağınık, L'de toplu yerleşme yaygındır. C) Her iki yörede de dağınık yerleşme yaygındır. D) Her iki yörede de toplu yerleşme yaygındır. E) K'de dağınık, L'de ise geçici yerleşmeler yaygındır.

Cevap Anahtarı

1-A 2-B 3-D 4-B 5-D 6-E 7-C 8-E 9-C 10-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com