1. Bir akarsuyun hidroelektrik enerji üretimine elverişliliği, taşıdığı su miktarının yanı sıra akış hızıyla da yakından ilgilidir.

Doğu Karadeniz'deki bir akarsu, kaynağını 2.800 metreyi aşan dağlardan almakta ve yaklaşık 60 kilometrelik bir yol kat ederek denize ulaşmaktadır.

Bu akarsuyun hidroelektrik potansiyelinin yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

2. İç Anadolu'da, çevresine göre yüksekçe bir tepenin ortasında yer alan huni biçimli bir çukurluk suyla dolarak göl haline gelmiştir. Çukurluğun kenarlarında üst üste yığılmış lav ve kül katmanları bulunmaktadır.

Bu gölün çanağı aşağıdaki oluşumlardan hangisiyle meydana gelmiştir?

3. Kalkerli arazilerde çatlaklardan yer altına sızan sular kayacı eritir. Erime sonucu genişleyen çukurlukların tabanı zamanla geçirimsiz hale geldiğinde bu çukurlarda su birikerek göl oluşabilir.

Oluşumu yukarıda anlatılan göl türüne örnek olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

4. Karadeniz'de eğimli ve nemli bir yamaçta, uzun süren yağışların ardından harekete geçen toprak ve taş kütlesi vadinin önünü kapatmıştır. Vadideki akarsuyun suları bu doğal setin gerisinde birikerek bir göl meydana getirmiştir.

Bu gölle aynı yolla oluşmuş bir göl aşağıdakilerden hangisidir?

5. Hakkâri ve Rize çevresinde 3.000 metreyi aşan dağların doruklarında, geçmişte buzulların oyduğu çanaklarda küçük göllere rastlanmaktadır. Aynı dağların alçak kesimlerinde bu tür göller bulunmamaktadır.

Bu göllerin yalnızca yüksek kesimlerde görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

6. Göller Yöresi'nde birbirine yakın konumda bulunan Eğirdir Gölü'nün suları tatlı, Burdur Gölü'nün suları ise tuzludur. Eğirdir Gölü'nün fazla suları bir çayla dışarıya boşalırken Burdur Gölü'nün dışarıya akışı yoktur.

Buna göre iki göl arasındaki tuzluluk farkının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

7. Türkiye'deki akarsuların büyük bölümünde, yıl içinde taşınan su miktarı mevsimden mevsime büyük farklılıklar gösterir.

I. Yağışın yıl içinde mevsimlere düzensiz dağılması
II. Kar sularının ilkbaharda kısa sürede erimesi
III. Akarsuyun ağzında delta ovası oluşturması
IV. Akarsu havzasının kapalı havza konumunda bulunması

Yukarıdakilerden hangileri, akım düzensizliğinin doğrudan nedenleri arasında gösterilebilir?

8. Konya Ovası'nda tarımsal sulama amacıyla açılan derin kuyuların sayısı son yıllarda hızla artmış, buna bağlı olarak yer altı su düzeyi belirgin biçimde alçalmıştır. Ovanın altında kalın kireç taşı katmanları bulunmaktadır.

Bu duruma bağlı olarak ovada görülmesi beklenen sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

9. Bir akarsu havzasıyla ilgili şu bilgiler veriliyor:

• Havzadaki akarsular sularını iç kesimdeki bir göle boşaltmaktadır.
• Gölün suları yalnızca buharlaşma yoluyla eksilmektedir.
• Göl çevresinde tuzlu topraklar ve bataklıklar yer almaktadır.

Bu havzayla ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

10. Bir ovada açılan sondaj kuyusunda, iki geçirimsiz tabakanın arasında sıkışmış geçirimli tabakaya ulaşıldığında su, basınç etkisiyle kendiliğinden yüzeye yükselmiştir. Aynı yörede bir başka noktada ise derinlerden gelen, sıcaklığı yüksek ve mineral bakımından zengin sular yüzeye çıkmaktadır.

Buna göre bu iki su çıkışı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?