8genyks sekizgenacademy.com

Türk İslam Dünyasında Birliği Sağlama Çabaları — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Türk İslam Dünyasında Birliği Sağlama Çabaları — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Osmanlı padişahına İslam dünyasında siyasi ve manevi bir önderlik konumu kazandıran halifelik makamı, Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı hanedanına geçmiştir.

Buna göre halifeliğin Osmanlı'ya geçişi aşağıdaki gelişmelerden hangisinin sonucudur?

A) İran üzerine düzenlenen sefer sonunda kazanılan Çaldıran zaferinin B) Anadolu'da Türk siyasi birliğinin sağlanmasının C) Akdeniz'de kazanılan deniz üstünlüğünün D) Balkanlarda sürdürülen fetih hareketlerinin E) Mısır'ın alınmasıyla sonuçlanan Memlûk seferinin

2. Aşağıda Osmanlı Devleti'nin doğu siyasetine ait bazı gelişmeler verilmiştir.

I. Çaldıran Savaşı'nın yapılması
II. Mercidabık Savaşı'nın yapılması
III. Ridaniye Savaşı'nın yapılması
IV. Kutsal emanetlerin İstanbul'a getirilmesi

Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) I - III - II - IV B) I - II - III - IV C) II - I - III - IV D) II - III - I - IV E) I - II - IV - III

3. Çaldıran Savaşı Osmanlı'nın zaferiyle sonuçlanmasına karşın Osmanlı ile İran arasındaki mücadele sonraki dönemlerde de sürmüştür.

Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) İki devlet arasındaki anlaşmazlığın kaynağı yalnızca sınır sorunudur. B) Osmanlı, bu savaşın ardından doğu siyasetini bırakmıştır. C) İran, bu savaşın ardından siyasi varlığını yitirmiştir. D) Askerî bir zafer, iki devlet arasındaki sorunların çözümü anlamına gelmemiştir. E) Osmanlı'nın doğudaki üstünlüğü savaşın hemen ardından son bulmuştur.

4. XVI. yüzyılda Kuzey Afrika kıyılarında faaliyet gösteren Türk denizcileri, İspanya'nın baskısı karşısında bölgedeki Müslüman toplulukların desteğini almış; ele geçirdikleri yerleri Osmanlı Devleti'ne bağlamış, Osmanlı da bu denizcilere devlet görevleri vermiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kuzey Afrika kıyıları Osmanlı'ya kara seferleri sonucunda bağlanmıştır. B) Bölgedeki denizciler Osmanlı'dan bağımsız hareket etmeyi sürdürmüştür. C) Akdeniz'e yönelme, doğudaki seferlerin yerini almıştır. D) İspanya ile mücadele Osmanlı'nın Akdeniz'den çekilmesiyle sonuçlanmıştır. E) Osmanlı'nın İslam dünyasındaki konumu Akdeniz'de genişlemesini kolaylaştırmıştır.

5. Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı Devleti doğuya yönelmiştir. Bu yönelişte, İran'daki Safevi Devleti'nin Anadolu'daki bazı topluluklar arasında yürüttüğü propagandanın yol açtığı iç karışıklıklar, doğu sınırının güvenliği ve doğudan gelen ticaret yollarının denetimi gibi etkenler rol oynamıştır. 1514'te yapılan Çaldıran Savaşı bu sürecin bir sonucudur.

Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Osmanlı'nın doğu siyaseti hem iç güvenlik hem ekonomik kaygılar taşımaktadır.
II. Anadolu'daki karışıklıkların dış bağlantısı bulunmaktadır.
III. Doğu seferlerinin tek amacı ticaret yollarını ele geçirmektir.
IV. Çaldıran Savaşı, Osmanlı'nın güneydeki mücadelesini sona erdirmiştir.

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I ve IV

6. Çaldıran Savaşı'nın ardından Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki birçok yer, bölgedeki yerel beylerle yürütülen görüşmeler sonucunda Osmanlı yönetimine bağlanmış; bu beylere bölgenin yönetiminde geniş yetkiler tanınmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Toprakların katılmasında savaş dışındaki yollar da etkili olmuştur. B) Bölgedeki yerel beylerin tamamı görevden uzaklaştırılmıştır. C) Bölge, doğrudan merkezden yönetilen bir yapıya kavuşmuştur. D) Bölge, Çaldıran Savaşı'ndan önce Osmanlı yönetimine girmiştir. E) Bölgenin yönetimi Memlûk Devleti'ne bırakılmıştır.

7. Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılmasıyla Kızıldeniz Osmanlı denetimine girmiş, devlet bu denizin güvenliğinden ve hac yollarından sorumlu duruma gelmiştir. Aynı dönemde Hint Okyanusu'nda Portekiz varlığı güçlenmektedir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Osmanlı'nın sorumluluk alanı Akdeniz'in dışına taşmıştır.
II. Osmanlı, güneyde yeni bir rakiple karşı karşıya kalmıştır.
III. Kızıldeniz'in denetimi Portekiz'in okyanustaki varlığını sona erdirmiştir.
IV. Hac yollarının güvenliği bölgedeki yerel yöneticilere bırakılmıştır.

A) I ve III B) I ve II C) II ve III D) II ve IV E) I ve IV

8. Mısır seferinin ardından Mekke ve Medine'nin himayesi Osmanlı padişahına geçmiştir. Padişah, kendisine "Haremeyn'in hâkimi" denilmesini istememiş; "Haremeyn'in hizmetkârı" anlamına gelen unvanı benimsemiştir.

Bu tercih aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

A) Kutsal şehirlerdeki Osmanlı yönetiminin geçici sayıldığını B) Mekke ve Medine'nin yönetim dışında bırakıldığını C) Kutsal şehirlerle ilişkide hâkimiyet yerine hizmetin öne çıkarıldığını D) Halifelik makamının Osmanlı hanedanınca üstlenilmediğini E) Osmanlı'nın İslam dünyasındaki önderlik iddiasından vazgeçtiğini

9. Yavuz Sultan Selim döneminde Suriye, Mısır ve Hicaz'ın Osmanlı yönetimine girmesiyle Baharat Yolu'nun önemli bir bölümü Osmanlı denetimine geçmiştir. Buna karşın bu yolun Osmanlı hazinesine beklenen ölçüde gelir sağlamadığı görülür.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bölgedeki ticaretin Osmanlı tarafından yasaklanması B) Kızıldeniz'in Osmanlı denetiminin dışında kalması C) Baharat Yolu'nun Safevi Devleti'nin elinde kalması D) Coğrafi Keşifler sonrasında Hindistan'a okyanustan ulaşılması E) Memlûk Devleti'nin bölgedeki ticareti yürütmeyi sürdürmesi

10. XVI. yüzyılda Hint Okyanusu çevresindeki bazı Müslüman yöneticiler, Portekiz'in bölgedeki baskısına karşı Osmanlı Devleti'nden yardım istemiştir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Osmanlı'nın Hint Okyanusu'nda kalıcı bir egemenlik kurduğunun B) Portekiz'in bölgedeki faaliyetlerinin sona erdiğinin C) Osmanlı'nın üstlendiği önderliğin sınırlarının ötesinde de tanındığının D) Osmanlı'nın Akdeniz dışındaki denizlerle ilgilenmediğinin E) Bölgedeki Müslüman yöneticilerin Osmanlı yönetimine katıldığının

Cevap Anahtarı

1-E 2-B 3-D 4-E 5-A 6-A 7-B 8-C 9-D 10-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com