8genyks sekizgenacademy.com

Stratejik Siyaset ve Dünya Gücü Olan Osmanlı Devleti — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Stratejik Siyaset ve Dünya Gücü Olan Osmanlı Devleti — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Aşağıda Hint Okyanusu çevresinde yaşanan üç gelişme verilmiştir:

I. Osmanlı donanmasının Kızıldeniz üzerinden Hint Okyanusu'na seferler düzenlemesi
II. Portekizlilerin Ümit Burnu'nu dolaşarak Hint Okyanusu'na ulaşması
III. Portekiz'in bölgedeki limanlara yerleşerek baharat ticaretini denetim altına alması

Bu gelişmelerin oluş sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) I - II - III B) II - III - I C) II - I - III D) III - II - I E) III - I - II

2. XVI. yüzyılda Avrupa devletleri İstanbul'da elçiler bulundurmuş, kendi aralarındaki anlaşmazlıklarda Osmanlı Devleti'nin tutumunu hesaba katmış, kimi zaman Osmanlı'nın desteğini almak için elçilik heyetleri göndermiştir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki savaşlara asker göndererek taraf olduğunun B) Avrupa devletlerinin anlaşmazlıklarını çözmeyi Osmanlı hakemliğine bıraktığının C) Osmanlı Devleti'nin Hristiyan devletlerin kurduğu birliğe katıldığının D) Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'ne düzenli vergi ödediğinin E) Osmanlı Devleti'nin Avrupa siyasetinde hesaba katılan bir güç durumuna geldiğinin

3. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Cezayir, Trablusgarp ve Tunus kıyıları Osmanlı yönetimine katılmıştır. Bu bölgeler, uzun kara seferleriyle değil, Akdeniz'de faaliyet gösteren Osmanlı denizcilerinin çabaları ve donanmanın desteğiyle devlete bağlanmıştır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Bu bölgelerin katılması, Osmanlı Devleti'ne karadan Hindistan'a ulaşma imkânı sağlamıştır. B) Bu bölgeler, Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılmasından önce devlete bağlanmıştır. C) Kuzey Afrika kıyılarının kazanılması, Osmanlı'nın Akdeniz'deki deniz gücüyle doğrudan ilişkilidir. D) Osmanlı Devleti, bu bölgelere yöneldiği dönemde Avrupa'daki kara seferlerine son vermiştir. E) Bu bölgelerin katılmasıyla Akdeniz'de Osmanlı'ya rakip bir donanma kalmamıştır.

4. XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti Orta Avrupa'da Habsburglar üzerinde sürekli bir askerî baskı oluşturmuş; Habsburg yönetimi güçlerinin önemli bir bölümünü bu cephede tutmak zorunda kalmıştır. Aynı dönemde Almanya'da kiliseye yöneltilen eleştirilerle başlayan mezhep hareketi prensler arasında yayılmıştır.

Bu bilgilere göre Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki bu dinî hareketle ilişkisi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Hareketi doğrudan destekleyerek Almanya'daki prenslerle askerî ittifak kurduğu B) Hareketin, Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki ilerleyişini durdurmak amacıyla ortaya çıktığı C) Habsburg baskısının hafiflemesi yoluyla harekete dolaylı bir hareket alanı açtığı D) Avrupa'daki dinî ayrılıkları gidermek için Habsburglarla ortak hareket ettiği E) Hareketin yayılmasının Osmanlı'nın Fransa ile ilişkilerini sona erdirdiği

5. Coğrafi Keşifler'in ardından Ümit Burnu'nu dolaşarak Hint Okyanusu'na ulaşan Portekizliler, bölgedeki önemli liman ve boğazlara yerleşerek Doğu ile Batı arasındaki baharat ticaretini kendi denetimlerine almaya çalışmıştır. Bu gelişme üzerine Osmanlı Devleti, Kızıldeniz üzerinden Hint Okyanusu'na donanma göndermiştir.

Buna göre Osmanlı Devleti'nin bu seferleri düzenlemesinin temel amacı olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Hint Okyanusu kıyılarında kalıcı topraklar kazanarak ülkeyi Asya içlerine doğru genişletmek B) Portekiz'in denetimine giren ticaret yollarını yeniden işler kılmak ve bölgedeki Müslüman tüccarların güvenliğini sağlamak C) Coğrafi Keşifler'e katılıp Atlantik üzerinden yeni kıtalara ulaşarak bir sömürge düzeni kurmak D) Avrupa devletlerinin Akdeniz'e açılmasını engelleyerek bu denizi kapalı bir ticaret alanına dönüştürmek E) Hindistan'daki yerel yönetimleri doğrudan kendine bağlayarak buradan düzenli vergi toplamak

6. XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde tersanelerde düzenli olarak gemi inşa edilmiş, donanmanın başına kaptan-ı derya adıyla üst düzey bir devlet görevlisi getirilmiş, Akdeniz'de kazanılan kıyı ve adalar donanma için üs olarak kullanılmıştır.

Bu bilgiler Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Kara ordusunun görevlerinin bütünüyle donanmaya devredildiğini B) Donanmanın yalnızca ticaret gemilerini korumak amacıyla oluşturulduğunu C) Denizcilikle ilgili işlerin devlet örgütü dışındaki gruplara bırakıldığını D) Deniz gücünün geçici sefer düzeninden çıkıp sürekli bir devlet örgütlenmesine dönüştüğünü E) Akdeniz'deki üslerin kara ordusunun ikmali amacıyla kurulduğunu

7. XVI. yüzyılda Habsburg hanedanı hem Orta Avrupa'da hem de İspanya'da hüküm sürüyor, bu durum Fransa'yı iki yandan kuşatılmış hâle getiriyordu. Osmanlı Devleti bu dönemde Fransa'yı gözeten bir tutum izlemiş, Orta Avrupa'daki seferlerini de bu çerçevede sürdürmüştür.

Osmanlı Devleti'nin bu tutumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A) Avrupa'da tek bir hanedanın üstünlük kurmasını engelleyerek güç dengesini gözetmesi B) Fransa'yı himayesine alarak bu ülkeyi vergiye bağlamayı amaçlaması C) Avrupa'daki mezhep çatışmalarında taraflardan birinin ordusuna katılması D) Akdeniz'deki donanmasının yönetimini Fransa'ya bırakmayı planlaması E) Orta Avrupa'daki kara seferlerinden vazgeçerek Batı ile ilişkilerini ticarete indirgemesi

8. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Fransa'ya tanınan ticari ayrıcalıklar başlangıçta iki hükümdarın ömrüyle sınırlı sayılmış, her padişah değişiminde yeniden verilmiştir. XVIII. yüzyılda ise bu ayrıcalıklar sürekli hâle getirilmiş, ilerleyen dönemde başka Avrupa devletlerine de tanınmıştır.

Bu değişimin Osmanlı Devleti açısından doğurduğu sonuç olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Osmanlı tüccarlarının Avrupa limanlarında aynı ayrıcalıkları elde etmesi B) Fransa ile kurulan siyasi yakınlığın ayrıcalıklar verilir verilmez sona ermesi C) Osmanlı limanlarının yabancı tüccarların kullanımına kapatılması D) Ayrıcalıkların Osmanlı donanmasının Akdeniz'deki üstünlüğünü sona erdirmesi E) Ayrıcalıkların padişahın iradesine bağlı bir imtiyaz olmaktan çıkıp süreklilik kazanması

9. Osmanlı Devleti'nin Hint Okyanusu'na yönelik düzenlediği seferler, Portekiz'in bölgedeki üstünlüğünü sona erdirememiştir.

Aşağıdakilerden hangileri bu sonucun nedenleri arasında gösterilebilir?

I. Sefer üslerinin harekât alanına çok uzak olması ve donanmanın ikmalinin güçleşmesi
II. Akdeniz koşullarına göre yapılmış gemilerin okyanus şartlarına yeterince uygun olmaması
III. Osmanlı Devleti'nin bu dönemde Akdeniz'deki deniz gücünden vazgeçerek donanmasını dağıtması
IV. Kızıldeniz ve Basra Körfezi kıyılarının Osmanlı denetimi dışında kalması nedeniyle donanmaya üs bulunamaması

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

10. XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti Akdeniz'in doğu ve güney kıyılarının önemli bölümünü denetimine almış, bu denizdeki adaların bir kısmını ele geçirmiş, Kuzey Afrika kıyıları devlete katılmış ve Akdeniz'de ticaret yapan gemiler Osmanlı'nın belirlediği koşullar içinde hareket eder duruma gelmiştir.

Buna göre Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Akdeniz kıyılarındaki denetim alanını genişlettiği B) Deniz gücünü siyasi bir araç olarak kullandığı C) Akdeniz ticaretinin koşulları üzerinde etkili olduğu D) Akdeniz'de kurduğu denetim sayesinde kara ordusuna duyduğu ihtiyacın azaldığı E) Kuzey Afrika kıyılarının katılmasının bu denizdeki konumunu güçlendirdiği

Cevap Anahtarı

1-B 2-E 3-C 4-C 5-B 6-D 7-A 8-E 9-A 10-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com