8genyks sekizgenacademy.com

Saray ve Şehir Kültürü - Gelenekler Işığında Devlet İdaresi — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Saray ve Şehir Kültürü - Gelenekler Işığında Devlet İdaresi — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Osmanlı Devleti'nde tahta çıkan padişah için cülûs töreni düzenlenir, devlet adamları ve askerler yeni padişaha biat ederdi. Ayrıca yeni padişah, kılıç alayı adı verilen bir törenle kılıç kuşanırdı.

Bu törenlerin ortak işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Devletin gelirlerini yeni padişah adına yeniden düzenlemek B) Padişahın Divan'daki görevlileri kendi eliyle seçmesini sağlamak C) Ordunun sefer düzenine geçtiğini halka duyurmak D) Şehirdeki esnaf örgütlerinin yönetimini yenilemek E) Yeni hükümdarın yönetme yetkisini törenle tanınır ve görünür kılmak

2. Osmanlı şehirlerinde cami, medrese, imaret, han, hamam ve bedesten çoğu kez bir arada yapılır; mahalleler bu yapı topluluklarının çevresinde kurulurdu. Bu yapıların inşası ve işletilmesi için gerekli gelirler vakıflar aracılığıyla karşılanırdı.

Bu bilgilere göre Osmanlı şehirleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Dinî, eğitsel ve ticari yapıların oluşturduğu merkezler çevresinde geliştikleri B) Mahallelerin şehirden ayrı köy yerleşmeleri biçiminde kuruldukları C) Ticaret yapılarının konut alanlarından uzak bölgelere yapıldığı D) Vakıfların yalnızca cami yaptırmak amacıyla kurulabildiği E) Şehirlerin gelişiminin devletçe hazırlanan tek bir plana bağlı olduğu

3. Topkapı Sarayı üç ana bölümden oluşuyordu. Bu bölümlerden birinde padişahın ailesi yaşar, birinde devlet hizmetlerinde kullanılacak kadro yetiştirilir, birinde ise sarayın dışa dönük hizmetleri ile sarayla devlet daireleri arasındaki işler yürütülürdü.

Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Enderun - sarayın dışa dönük hizmetlerinin yürütüldüğü bölüm B) Birun - sarayın dışa dönük hizmetlerinin yürütüldüğü bölüm C) Harem - devlet hizmeti için kadro yetiştirilen bölüm D) Enderun - padişahın ailesinin yaşadığı bölüm E) Birun - devlet hizmeti için kadro yetiştirilen bölüm

4. Topkapı Sarayı'nda padişah ve ailesi yaşamış, devlet işlerinin görüşüldüğü Divan toplantıları bu sarayda yapılmış, ayrıca saray içinde devlet hizmetine girecek gençlerin yetiştirildiği bir eğitim bölümü bulunmuştur.

Bu bilgilere göre Topkapı Sarayı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Yalnızca hükümdarın ve ailesinin barındığı bir konut niteliği taşıdığı B) Devlet işlerinden ayrı tutulmuş bir eğitim kurumu olarak düzenlendiği C) Yönetim işlerinin sarayın dışındaki ayrı bir merkezde yürütüldüğü D) Konut, yönetim ve eğitim işlevlerini bir arada taşıyan bir merkez olduğu E) Devlet görevlilerinin tamamının burada oturmak zorunda olduğu

5. Divan-ı Hümayun'da farklı alanlardan sorumlu devlet adamları görev yapardı.

Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Defterdar - padişah adına yazılan belgelere tuğra çekmek B) Nişancı - hazinenin gelir ve giderlerini düzenlemek C) Kazasker - yargı işleriyle kadı ve müderris atamalarını yürütmek D) Kaptan-ı derya - eyaletlerdeki arazi kayıtlarını tutmak E) Veziriazam - donanmanın yönetimini üstlenmek

6. Osmanlı Devleti'nde miras, evlenme ve ceza gibi alanlarda dinî hükümlere dayanan şer'i hukuk uygulanırdı. Bunun yanında padişah, şer'i hükümlerin doğrudan düzenlemediği konularda kanunlar çıkarır; bu kanunlar örfi hukuku oluşturur ve kanunname adı verilen metinlerde toplanırdı.

Bu bilgilere göre kanunnameler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Şer'i hukukun yerine geçmek üzere hazırlandıkları B) Şer'i hukukun düzenlemediği alanları padişahın koyduğu kurallarla tamamladıkları C) Yalnızca vergi ve toprak düzenine ilişkin hükümler içerdikleri D) Divan üyelerinin oylarıyla yürürlüğe konuldukları E) Fethedilen bölgelerde uygulanmayıp başkentle sınırlı kaldıkları

7. Enderun'a, devşirme usulüyle devlet hizmetine alınan ve belirli bir hazırlık döneminden geçirildikten sonra yetenekleri bakımından seçilen gençler kabul edilirdi. Buradaki eğitimini tamamlayanlar saray hizmetlerinde ve taşradaki çeşitli devlet görevlerinde kullanılırdı.

Bu bilgilere göre Enderun ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Şehirlerdeki ailelerin isteğine bağlı olarak çocuklarını gönderebildiği bir okul olduğu B) Yalnızca medreselere müderris yetiştirmek amacıyla açıldığı C) Mezunlarının görev alanının saray içiyle sınırlı tutulduğu D) Öğrencilerinin hanedan ailesinin üyeleri arasından seçildiği E) Devletin yönetici kadrosunu kendi içinde yetiştiren bir kurum olduğu

8. Osmanlı Devleti'nde şeyhülislam ilmiye sınıfının başında bulunur, devlet işlerinin dinî hükümlere uygunluğu konusunda fetva verirdi. Kazasker ise Divan'da yargı işlerini görüşür, kadı ve müderrislerin atamalarını yürütürdü.

Bu bilgilere göre şeyhülislam ile kazasker arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şeyhülislamın maliye, kazaskerin askerlik işlerinden sorumlu olması B) Şeyhülislamın taşrada, kazaskerin başkentte görev yapması C) Şeyhülislamın padişah, kazaskerin ise veziriazam tarafından atanması D) Şeyhülislamın fetva vererek görüş bildirmesi, kazaskerin yargı ve atama işlerini yürütmesi E) Şeyhülislamın kararları uygulamakla, kazaskerin denetlemekle görevli olması

9. Divan-ı Hümayun'da devlet işleri görüşülür, varılan görüşler padişaha sunulurdu. Bir konunun uygulanabilmesi padişahın onayına bağlıydı; padişah, Divan'da öne çıkan görüşün dışında bir yönde de karar verebilirdi.

Bu bilgilere dayanarak Osmanlı yönetim düzeni ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Divan'ın karar veren değil görüş bildiren bir kurul niteliği taşıdığına B) Divan üyelerinin oy çokluğuyla vardığı sonucun padişahı bağladığına C) Padişahın Divan'da görüşülmemiş konularda karar veremediğine D) Divan'ın yalnızca yargı işlerini görüşmekle yetkili olduğuna E) Devlet işlerinin yürütülmesinde veziriazamın padişahtan bağımsız hareket ettiğine

10. Osmanlı Devleti'nde hükümdarlığın kime geçeceğine ilişkin uygulama zaman içinde değişmiştir. Aşağıda bu değişimin üç aşaması verilmiştir:

I. Ülkenin hanedan ailesinin ortak malı sayılması
II. Tahtın hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesine geçmesi usulünün benimsenmesi
III. Şehzadelerin sancaklara gönderilerek yönetimde yetiştirilmesi ve taht için birbirleriyle yarışması

Bu aşamaların oluş sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) I - II - III B) II - I - III C) I - III - II D) III - I - II E) III - II - I

Cevap Anahtarı

1-E 2-A 3-B 4-D 5-C 6-B 7-E 8-D 9-A 10-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com