1. Osmanlı şehirlerinde aynı işi yapan esnaf ve zanaatkârlar lonca adı verilen örgütler içinde toplanırdı. Loncada bir kişi önce çırak olarak işe başlar, ustasının yanında yıllarca çalışarak kalfalığa yükselir, ancak yeterliliği onaylandıktan sonra usta olabilirdi.

Bu bilgilere göre lonca teşkilatıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. Osmanlı ülkesindeki toprakların büyük bölümü miri arazi sayılırdı. Bu topraklarda köylü toprağı işleme hakkına sahipti; ancak toprağı satamaz, bağışlayamaz ve mülk edinemezdi. Köylü, işlediği toprağın vergisini kendisine bu toprağın geliri dirlik olarak ayrılan görevliye öderdi.

Bu bilgilere göre miri arazi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. Osmanlı şehirlerinde su yollarının, köprülerin, aşevlerinin, okulların ve hastanelerin önemli bir bölümü vakıflar eliyle kurulmuş; bunların yapım ve işletme giderleri vakfa bağlanan dükkân, han ve arazi gelirleriyle karşılanmıştır.

Bu duruma bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Osmanlı şehir düzeninde narh, satılacak malların üst fiyat sınırının devletçe belirlenmesi; gedik ise bir kişinin belirli bir işi yapabilmesi ve dükkân açabilmesi için gerekli olan hak anlamına gelirdi.

Buna göre bu iki uygulamayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. Osmanlı Devleti'nde bir kişi, mülkiyetindeki bir malı geliri sürekli olarak belirli bir hayır hizmetine harcanmak üzere vakfedebilirdi. Hizmetin nasıl yürütüleceği, gelirin nereye harcanacağı ve görevlilerin kimler olacağı vakfiye adı verilen belgede ayrıntılı biçimde yazılır ve bu belge kadı tarafından tescil edilirdi.

Bu bilgilere göre vakıflarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

6. Osmanlı toprak düzeninde mülk arazi, kişinin mülkiyetinde bulunan, alınıp satılabilen ve mirasçılarına geçebilen topraklardı. Bu toprakların bir bölümünden öşür, bir bölümünden ise haraç adıyla vergi alınırdı.

Bu bilgilere göre mülk arazi ile miri arazi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

7. Dirlik olarak ayrılan topraklar yıllık gelirlerine göre üçe ayrılırdı. Geliri en yüksek olan dirlikler padişah, hanedan üyeleri ve üst düzey devlet adamlarına; orta büyüklükteki dirlikler orta dereceli görevlilere; geliri en düşük olanlar ise sefere katılan sipahilere verilirdi.

Buna göre dirlik türleri yıllık gelirlerine göre büyükten küçüğe doğru aşağıdakilerin hangisinde sıralanmıştır?

8. Tımar sahibi sipahi, kendisine ayrılan yıllık gelirin bir bölümünü kendi geçimi için kullanır; bu bölümün üzerinde kalan her belirli gelir dilimi için cebelü adı verilen tam donanımlı bir atlı asker yetiştirmek ve sefere getirmekle yükümlü tutulurdu.

Bu uygulamanın devlete sağladığı temel yarar aşağıdakilerden hangisidir?

9. Loncalar, üyelerinin hammadde ihtiyacını aralarında paylaştırır, üretilen malın kalitesini denetler, üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları kendi içinde çözer ve orta sandığı adı verilen ortak kasadan hastalanan ya da işi bozulan üyelerine yardım ederdi. Malların üst fiyat sınırını ise devlet belirlerdi.

Bu bilgilere göre loncalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

10. Osmanlı Devleti, miri arazide toprağını geçerli bir sebep olmadan üst üste üç yıl boş bırakan ya da terk eden köylüden çiftbozan adıyla bir vergi almış; bu köylünün elindeki toprağı başka birine verebilmiştir.

Devletin bu uygulamayla aşağıdakilerden hangilerini amaçladığı söylenebilir?

I. Köylünün toprak üzerindeki mülkiyet hakkını genişletmek
II. Şehirdeki esnaf üretimini denetim altına almak
III. Tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak
IV. Vergi gelirlerindeki kaybı önlemek