Osmanlı Devleti'ne Yönelik Tehditler-II
Osmanlı Devleti'ne Yönelik Tehditler-II: Emperyalizm ve Paylaşım
19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında Osmanlı Devleti, milliyetçilik akımlarının yanı sıra Avrupalı büyük devletlerin (İngiltere, Fransa, Rusya, Almanya, İtalya, Avusturya-Macaristan) EMPERYALİST çıkarlarının da HEDEFİ hâline gelmiştir. Bu devletler Osmanlı topraklarını ekonomik nüfuz alanlarına (demiryolu imtiyazları, madenler) ve zamanla doğrudan SÖMÜRGE/PROTEKTORA alanlarına dönüştürmeye çalışmıştır: Fransa Tunus'u (1881), İngiltere Mısır'ı (1882), İtalya Trablusgarp'ı (1911) işgal etmiştir. Ayrıca "Şark Meselesi" (Doğu Sorunu) adı verilen politika çerçevesinde büyük devletler Osmanlı'nın zayıf topraklarını PAYLAŞMA planları yapmıştır (örneğin 1878 Ayastefanos ve Berlin Antlaşmalarıyla Balkanlar yeniden düzenlenmiştir). Bu gelişmeler, Osmanlı aydınlarında devletin BÖLÜNMEKTEN nasıl kurtarılacağı sorusunu (Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük gibi fikir akımlarını) doğurmuştur.
Gerçek Sınav Sorusu
Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasında I. Balkan savaşının sonunda Londra Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmaya göre Yunanistan’a Selanik, Girit ve Güney Makedonya, Bulgaristan’a Kavala, Dedeağaç ve bütün Trakya, Sırbistan’a da Orta ve Kuzey Makedonya bırakılmıştır. Ayrıca Ege Adalarının geleceği ve Arnavutluk’un sınırlarının belirlenmesinde Avrupalı devletlerin karar vermesi uygun görülmüştür. Bu bilgiler doğrultusunda aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Osmanlı Devleti’nin sınırlarının daraldığı
B) Balkan milletleri arasındaki sorunların tamamen sona erdiği
C) Balkan devletlerinin Osmanlı Devleti karşısında güç kazandığı
D) Avrupalı devletlerin Osmanlı topraklarının geleceğine ilişkin söz sahibi olduğu
E) Balkanlardaki Osmanlı egemenliğinin sona erdiği
- Londra Antlaşması'yla Osmanlı Devleti Balkanlar'daki topraklarının BÜYÜK KISMINI kaybetmiş, sınırları DARALMIŞ ve Avrupalı devletler bölgenin geleceğine (Ege Adaları, Arnavutluk sınırları) MÜDAHALE eder hâle gelmiştir. Ancak bu durum, Balkan devletlerinin KENDİ ARALARINDAKİ sorunların da SONA ERDİĞİ anlamına GELMEZ - nitekim bu antlaşmadan kısa süre sonra II. Balkan Savaşı, Balkan devletlerinin BİRBİRİYLE savaşmasıyla patlak vermiştir. Bu nedenle "ulaşılamaz" olan yargı B'dir.