Osmanlı Devleti'ne Yönelik Tehditler-I
Osmanlı Devleti'ne Yönelik Tehditler-I: Milliyetçilik Hareketleri
19. yüzyılda Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik fikri, Osmanlı Devleti'nin çok etnikli yapısı için en büyük TEHDİT kaynağı olmuştur. Sırp İsyanı (1804) ve Yunan İsyanı (1821), Osmanlı topraklarında bağımsızlık amacıyla çıkan ilk büyük milliyetçi hareketlerdir; özellikle Yunan İsyanı, Avrupalı büyük devletlerin (Rusya, İngiltere, Fransa) DESTEĞİYLE başarıya ulaşmış ve 1830'da bağımsız Yunanistan Devleti kurulmuştur. Bu, Osmanlı'dan AYRILAN İLK toprak parçası olması bakımından önemlidir ve diğer Balkan milletlerine de ÖRNEK teşkil etmiştir. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı ("93 Harbi") sonrasında Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlığını kazanmış, Bulgaristan özerklik elde etmiştir. Bu süreç, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki topraklarının HIZLA erimesine ve devletin "Hasta Adam" olarak anılmasına yol açmıştır.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Soru, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'na (93 Harbi) BAĞLI olarak ortaya ÇIKMAYAN gelişmeyi sormaktadır.
- Nene Hatun ve Gazi Osman Paşa'nın millî kahraman olarak tanınması, Anadolu'ya yoğun Türk göçlerinin yaşanması (Balkan ve Kafkasya'dan) ve Sırbistan-Karadağ-Romanya'nın bağımsızlığını kazanması bu savaşın (ve ardından imzalanan Ayastefanos/Berlin Antlaşmalarının) DOĞRUDAN sonuçlarıdır.
- "Genç Osmanlılar hareketinin doğması" ise KRONOLOJİK olarak YANLIŞTIR; Genç Osmanlılar hareketi 93 Harbi'nden ÖNCE, 1865 gibi erken bir tarihte ortaya çıkmıştır; bu savaşa BAĞLI bir sonuç değildir.
- Doğru cevap D'dir.